Foto: kz.smartzaim.kz
Búginde onlain aqsha tabýǵa degen suranys joǵary. Osyǵan bailanysty Ult.kz internet arqyly turaqty tabys tabýdyń eń tiimdi jáne qoljetimdi 10 ádisin qarastyryp kórdi. Árbir salanyń erekshelikteri, qajetti daǵdylary men bastapqy talaptaryn zerdeledik. Avtorlyq kontent jasaýdan bastap, frilanserlik qyzmetterge, marketing pen baǵdarlamalaýǵa deiingi baǵyttar qamtylǵan. Maqala jańadan bastaǵandar men tájiribeli mamandarǵa arnalǵan praktikalyq keńester men usynystardy usynyp, internette tabys tabýdyń naqty múmkindikterin kórsetemiz.
1. Mátin jazý
Maqala, jarnama mátinderi jáne basqa kontent túrlerin jazý. Tapsyrys berýshiler – BAQ, jarnama agenttikteri jáne túrli kompaniialar.
Qajetti daǵdylar: Saýatty jazý, aqparatty izdeý jáne tekserý, kórkem jáne pýblitsistikalyq stilderdi meńgerý.
2. Avtorlyq kontent
Óz kontentińizdi jasaý. Blog júrgizý, podkast, YouTube, strimder, t.b. Format pen taqyrypty ózińiz tańdaisyz. Eń bastysy, biregeilik pen aýditoriiany qyzyqtyra bilý.
Qajetti daǵdylar: Tańdaǵan taqyrybyńyzda jaqsy túsinik bolý kerek. Videokontent úshin sapaly tehnika qajet bolýy múmkin. Arnaiy bilim mindetti emes (bilim berý kontentinen basqa). Bastysy, adamdardyń nazaryn ustap turý.
3. Aýdarmalar
Mátinderdi aýdarý. Onlain-birjalar bar, onda profil jasap, tapsyrystar alýǵa bolady. Mátinderdiń túrleri ártúrli: qysqa jarnamalyq habarlamalardan bastap resmi qujattar men hattarǵa deiin. Til bilimińiz ben tájiribeńizge qarai qarapaiym da, kúrdeli de tapsyrystardy qabyldai alasyz.
Qajetti daǵdylar: shetel tilderin joǵary deńgeide meńgerý, aýdarmashynyń diplomy nemese álemge tanylǵan sertifikat bolýy jón. Sondai-aq, kúrdeli ári suranysqa ie tilderdi, mysaly, qytai tilin meńgergen aýdarmashylar kóbirek tanymal jáne sol sebepti kóbirek tabys tabady.
4. Bilim berý jáne repetitorlyq
Onlain túrde oqytý. Eresekterge de, balalarǵa da, sondai-aq jetispeitin materialdy tolyqtyrýǵa kómektesý. Reseide onlain-kýrstardy usynatyn kóptegen mektepter men platformalar bar. Pandemiia kezinde osy salada úlken ósý baiqaldy.
Qajetti daǵdylar: Oqytylatyn pándi múmkindiginshe jaqsy meńgerý kerek. Múmkindiginshe diplom nemese kvalifikatsiiany rastaityn qujat bolǵany jaqsy. Biraq eger siz stýdent bolsańyz jáne tek ýaqytsha jumys izdeseńiz, onda bilimdi rastaityn kez kelgen qujat jaraidy.
5. SMM
Áleýmettik jelilerdegi akkaýnttardy júrgizý. SMM-menedjer – bul kompaniialar men jeke tulǵalardy blogtar men áleýmettik jelilerde jarnamalaý jáne tanymal etý boiynsha maman.
Qajetti daǵdylar: Áleýmettik jelilerdiń algoritmderin túsiný, aýditoriiany bilý, jaqsy jazý qabileti, sońǵy trendterden habardar bolý. Sonymen qatar, qarapaiym foto/video redaktorlardy meńgerý jáne statistikalyq servisterdi paidalana bilý.
6. Video montaj
Ádette áleýmettik jeliler men striming platformalar úshin qarapaiym videolardy montajdaý.
Qajetti daǵdylar: Montaj jáne tús túzetý printsipterin túsiný, Final Cut Pro, Adobe Premiere, After Effects, Sony Vegas, Avid siiaqty baǵdarlamalardy meńgerý. Sondai-aq, YouTube jáne basqa platformalardyń algoritmderin túsiný paidaly bolady, shyǵarmashylyq kózqaras pen operatorlyq tájiribe quptalady. Video jumysynda qymbat jabdyqtar men baǵdarlamalyq qamtamasyz etý qajet ekenin eskerý mańyzdy.
7. Baǵdarlamalaý
Baǵdarlamalaý, mobildi qosymshalar men oiyndar jasaý.
Qajetti daǵdylar: baǵdarlamalaý tilderin meńgerý, mysaly Java, Python, Swift, Kotlin. Olardy óz betińizshe úirený qiyn, biraq múmkin. Sondai-aq, mamandandyrylǵan kýrstarǵa qatysýǵa bolady, sońǵy ýaqytta mundai kýrstar kóp paida boldy. Alaida, naqty úlken tabys tabý úshin tek kýrstar jetkiliksiz bolýy múmkin.
8. Veb-dizain
Saittyń syrtqy kórinisimen jumys isteý. Veb-dizainer – bul paraqshada qandai elementter ornalasatynyn jáne olar paidalanýshylardyń ekrandarynda qandai tártippen kórsetiletinin anyqtaityn adam.
Qajetti daǵdylar: baǵdarlamalaý tilderin jáne sait jasaýǵa arnalǵan baǵdarlamalardy meńgerý. Jaqsy jabdyq pen baǵdarlamalyq qamtamasyz etýsiz bul salada ilgerileý qiyn. Kóptegen klientterdi tartý úshin bai portfolio qajet, sondyqtan basynda kóp eńbektenýge týra keledi.
9. Neirondyq jelilermen jumys
Kontent jasaý, tapsyrmalardy avtomattandyrý jáne protsesterdi ońtailandyrý úshin neirondyq jeli quraldaryn paidalaný. Mysaly, mátinder, sýretter, kodtar nemese oqý materialdaryn generatsiialaýǵa bolady. Sondai-aq, bizneske modelderdi oqytý nemese beiimdeý qabileti bar mamandar suranysqa ie.
Qajetti daǵdylar: jasandy intellekt jumysynyń negizderin túsiný, tanymal neirondyq jelilermen (ChatGPT, MidJourney, Runway, «Shedevrým» jáne t.b.) jumys isteý, suranystardy durys túsinip, nátijelerdi tapsyrys berýshiniń talaptaryna beiimdei bilý.
10. Marketpleisterge arnalǵan kartochkalardy jasaý
Internet-dúkender úshin taýar kartochkalaryn qurý jáne óńdeý. Buǵan sipattamalardy jasaý, kilt sózderdi ornatý, fotosýretterdi óńdeý jáne tehnikalyq sipattamalardy qurastyrý kiredi.
Qajetti daǵdylar: kopiraiting daǵdylary, SEO negizderin bilý, grafikalyq redaktorlarda (mysaly, Canva) bastapqy deńgeidegi jumys isteý qabileti, marketpleisterdiń (Wildberries, Ozon) jumys algoritmderin túsiný.
