Foto: primeminister.kz
Qaraǵandy oblysyna jumys sapary barysynda Premer-ministr Oljas Bektenovtiń tóraǵalyǵymen «Monoqalalardyń bolashaǵy: oń tájiribe jáne turaqty damý» atty respýblikalyq seminar-keńes ótti. Jiynǵa óńirler men monoqalalardyń ákimderi, sondai-aq ónerkásip kásiporyndarynyń basshylary jáne sarapshylar qoǵamdastyǵynyń ókilderi qatysty, dep habarlaidy Ult.kz QR Premer-ministriniń resmi aqparat resýrsyna silteme jasap.
Prezidenttiń tapsyrmasyn eskere otyryp, monoqalalardy damytýdyń jańa tásilderi qaraldy.
Ulttyq ekonomika vitse-ministri Baýyrjan Omarbekov, ónerkásip jáne qurylys vitse-ministri Oljas Saparbekov, Qaraǵandy oblysynyń ákimi Ermaǵanbet Bólekpaev, Ekibastuz qalasynyń ákimi Aian Beisekinniń baiandamalary tyńdaldy.
Qazirgi ýaqytta elimizde shamamen 1,5 mln adam turatyn 20 monoqala bar. Ulttyq ekonomika ministrliginiń derekteri boiynsha olardyń úlesine ónerkásip óndirisi kóleminiń úshten birinen astamy tiesili – 2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha bul kórsetkish 36,4%-dy qurady.
Memleket basshysynyń 2024 jylǵy Qazaqstan halqyna Joldaýyndaǵy monoqalalardyń ekonomikasyn ártaraptandyrý jónindegi tapsyrmasyn júzege asyrý sheńberinde 78 kórsetkish negizinde áleýmettik-ekonomikalyq damýǵa taldaý júrgizildi. Indýstrialdy aimaqty qurý, jeńildikpen nesieleý jáne basqa da jumystardyń nátijesinde monoqala mártebesinen shyqqan Saran qalasynyń oń tájiribesi eskerildi. Nátijesinde monoqalalar úsh topqa jikteldi, olardyń árqaisysy úshin basym sharalar aiqyndaldy. Olardyń qatarynda injenerlik jáne áleýmettik infraqurylymdy jańǵyrtý, órkendeýdiń jańa baǵyttaryn anyqtaý, IT, AÓK, týrizm jáne ǵylym salalarynyndaǵy investitsiialyq jobalardy iske asyrý, kólik dálizderi boiyndaǵy servistik qyzmetti damytý, indýstriialyq jáne shaǵyn ónerkásiptik aimaqtar qalyptastyrý sharalary bar. Jańa óndiristik qýatty ornyqty júkteýge baǵyttalǵan otandyq óndirýshilermen uzaqmerzimdi kelisimsharttar men ofteik-kelisimder tetigin odan ári damytýǵa jáne qoldanýǵa erekshe nazar aýdaryldy.
Premer-ministr Ekibastuz qalasy ekonomikasyn kóterýdiń jáne ártaraptandyrýdyń ornyqty serpinin atap ótti. Bul rette 800-den astam jumys ornyn asha otyryp, quny 138,4 mlrd teńge bolatyn ferroqorytpa zaýytyn salý jobasyn iske qosý, sondai-aq indýstriialyq aimaq qalyptastyrý mańyzdy ról atqardy.
«Monoqalalar «ósýge yqpal ete alatyn» aimaqtarǵa ainala alady. Biz buǵan “jasyl” tehnologiialar men tsifrly infraqurylymnyń nemese kreativti ekonomikanyń damý múmkindikteri retinde qaraýymyz kerek. Bolashaq indýstriiasy osyndai shaǵyn qalalarda bastaý alýy kerek. Monoqalalardyń ekonomikasyn ártaraptandyrýǵa basa nazar aýdarý qajet. Bul olardyń ekonomikasyn kóterýge jáne monoqalalar qatarynan shyǵýyna múmkindik beredi. Mysaly, qazirgi ýaqytta Ekibastuz ekonomikalyq qurylymy ártúrli, kópsalaly qalaǵa ainalýda. Iaǵni, ol úshin monoqala mártebesi ózekti emes. Zamanaýi standarttarǵa sáikes keletin jańa infraqurylymdyq saiasat qurý boiynsha jumysty kúsheitý qajet», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Sondai-aq Premer-ministr turaqty damýdyń negizgi sharty jumys oryndaryn qurý jáne kásipkerler men investorlar úshin qolaily jaǵdai jasaý ekenine toqtaldy.
«Eń basty másele – monoqalalarǵa investorlar tartý. Biz árine árbir qalada aýrýhana, mektep, stadion jáne basqa da áleýmettik nysandar sala alamyz, biraq jumys bolmasa, eshkim ol jaqta turmaidy. Sondyqtan investorlar tartýymyz kerek, olarǵa qajetti jaǵdai jasaý qajet. Olarǵa bos turǵan ǵimarattardy, jer telimderin usynyp, jańa kásiporyndar ashýǵa jaǵdai jasaý kerek. Eger mundai tásil bolmasa, onda eshqandai damý bolmaidy. Sondyqtan eń basty másele – investorlar tartý. Biz qazir Saran, Ekibastuz jáne basqa qalalarda nátijeler bar ekenin kórip otyrmyz, biraq bul baǵytta belsendirek jumys isteý kerek», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Bul rette biznesti qoldaý júiesinde jergilikti deńgeide qosymsha quraldardy qoldaný mańyzdy. Atap aitqanda, áleýmettik-kásipkerlik korporatsiialardyń (ÁKK) jumysynyń mańyzdylyǵy jáne olardyń eksportqa baǵyttalǵan bastamalardy júzege asyrýǵa qatysýyn qamtamasyz etý qajettigi atap ótildi.
Júieli transformatsiiany qamtamasyz etý úshin Premer-ministr birqatar naqty tapsyrma berdi. Osy jyldyń 1 jeltoqsanyna deiin Qaraǵandy jáne Atyraý oblystarynyń ákimdikteri Balqash jáne Qulsary qalalarynda indýstriialyq aimaqtar qurý boiynsha jumysty jedeldetýi tiis, Ulytaý jáne Aqtóbe oblystarynyń ákimdikteri Sátbaev pen Hromtaý qalalaryndaǵy indýstriialyq aimaqtardy iske qosý boiynsha jumysty kúsheitýi qajet.
Oblys ákimdikteriniń aldyna Ónerkásip jáne qurylys ministrligimen birlesip, biylǵy 1 qazanǵa deiin monoqalalarda shaǵyn ónerkásiptik aimaqtar baǵdarlamasyn iske asyrý úshin daiyn óndiristik alańdardy aiqyndaý mindeti qoiyldy.
«Samuryq-Qazyna» qory men «Báiterek» holdingine oblys ákimdikterimen birlesip, 1 jeltoqsanǵa deiin monoqalalarda, onyń ishinde «Energetikalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasyn júzege asyrý sheńberinde uzaqmerzimdi sharttar men ofteik-kelisimsharttardy keńinen taratýdy qamtamasyz etý tapsyryldy.
Ulttyq ekonomika, Tsifrlyq damý, Aýyl sharýashylyǵy, Týrizm jáne sport, Ǵylym jáne joǵary bilim ministrlikteri men oblys ákimdikteri biylǵy 1 jeltoqsanǵa deiin naqty investitsiialyq jobalardy eskere otyryp, monoqalalardaǵy ekonomika ósiminń jańa draiverlerin aiqyndaý boiynsha sharalar ázirleýi qajet. Ǵylym jáne joǵary bilim ministrligi ákimdiktermen birlesip, biylǵy 1 qazanǵa deiin monoqalalardaǵy tehnikalyq mamandar tapshylyǵyn azaitý máselesin pysyqtaýy kerek.
Sondai-aq Kólik ministrligine óńir ákimdikterimen jáne «QazAvtoJol» UK» AQ-men birlesip, biylǵy 1 qazanǵa deiin iri kólik dálizderiniń boiynda ornalasqan monoqalalardaǵy servistik qyzmetti damytý jóninde usynystar engizý tapsyryldy.
