فوتو: primeminister.kz
قاراعاندى وبلىسىنا جۇمىس ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتٸڭ تٶراعالىعىمەن «مونوقالالاردىڭ بولاشاعى: وڭ تەجٸريبە جەنە تۇراقتى دامۋ» اتتى رەسپۋبليكالىق سەمينار-كەڭەس ٶتتٸ. جيىنعا ٶڭٸرلەر مەن مونوقالالاردىڭ ەكٸمدەرٸ, سونداي-اق ٶنەركەسٸپ كەسٸپورىندارىنىڭ باسشىلارى جەنە ساراپشىلار قوعامداستىعىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى, دەپ حابارلايدى Ult.kz قر پرەمەر-مينيسترٸنٸڭ رەسمي اقپارات رەسۋرسىنا سٸلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىن ەسكەرە وتىرىپ, مونوقالالاردى دامىتۋدىڭ جاڭا تەسٸلدەرٸ قارالدى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترٸ باۋىرجان وماربەكوۆ, ٶنەركەسٸپ جەنە قۇرىلىس ۆيتسە-مينيسترٸ ولجاس ساپاربەكوۆ, قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەرماعانبەت بٶلەكپاەۆ, ەكٸباستۇز قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ايان بەيسەكيننٸڭ باياندامالارى تىڭدالدى.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەلٸمٸزدە شامامەن 1,5 ملن ادام تۇراتىن 20 مونوقالا بار. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ دەرەكتەرٸ بويىنشا ولاردىڭ ٷلەسٸنە ٶنەركەسٸپ ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸنٸڭ ٷشتەن بٸرٸنەن استامى تيەسٸلٸ – 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل كٶرسەتكٸش 36,4%-دى قۇرادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2024 جىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنداعى مونوقالالاردىڭ ەكونوميكاسىن ەرتاراپتاندىرۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرماسىن جٷزەگە اسىرۋ شەڭبەرٸندە 78 كٶرسەتكٸش نەگٸزٸندە ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋعا تالداۋ جٷرگٸزٸلدٸ. يندۋستريالدى ايماقتى قۇرۋ, جەڭٸلدٸكپەن نەسيەلەۋ جەنە باسقا دا جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە مونوقالا مەرتەبەسٸنەن شىققان ساران قالاسىنىڭ وڭ تەجٸريبەسٸ ەسكەرٸلدٸ. نەتيجەسٸندە مونوقالالار ٷش توپقا جٸكتەلدٸ, ولاردىڭ ەرقايسىسى ٷشٸن باسىم شارالار ايقىندالدى. ولاردىڭ قاتارىندا ينجەنەرلٸك جەنە ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, ٶركەندەۋدٸڭ جاڭا باعىتتارىن انىقتاۋ, IT, اٶك, تۋريزم جەنە عىلىم سالالارىنىنداعى ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ, كٶلٸك دەلٸزدەرٸ بويىنداعى سەرۆيستٸك قىزمەتتٸ دامىتۋ, يندۋسترييالىق جەنە شاعىن ٶنەركەسٸپتٸك ايماقتار قالىپتاستىرۋ شارالارى بار. جاڭا ٶندٸرٸستٸك قۋاتتى ورنىقتى جٷكتەۋگە باعىتتالعان وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەرمەن ۇزاقمەرزٸمدٸ كەلٸسٸمشارتتار مەن وفتەيك-كەلٸسٸمدەر تەتٸگٸن ودان ەرٸ دامىتۋعا جەنە قولدانۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
پرەمەر-مينيستر ەكٸباستۇز قالاسى ەكونوميكاسىن كٶتەرۋدٸڭ جەنە ەرتاراپتاندىرۋدىڭ ورنىقتى سەرپٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل رەتتە 800-دەن استام جۇمىس ورنىن اشا وتىرىپ, قۇنى 138,4 ملرد تەڭگە بولاتىن فەرروقورىتپا زاۋىتىن سالۋ جوباسىن ٸسكە قوسۋ, سونداي-اق يندۋسترييالىق ايماق قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى رٶل اتقاردى.
«مونوقالالار «ٶسۋگە ىقپال ەتە الاتىن» ايماقتارعا اينالا الادى. بٸز بۇعان “جاسىل” تەحنولوگييالار مەن تسيفرلى ينفراقۇرىلىمنىڭ نەمەسە كرەاتيۆتٸ ەكونوميكانىڭ دامۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ رەتٸندە قاراۋىمىز كەرەك. بولاشاق يندۋستريياسى وسىنداي شاعىن قالالاردا باستاۋ الۋى كەرەك. مونوقالالاردىڭ ەكونوميكاسىن ەرتاراپتاندىرۋعا باسا نازار اۋدارۋ قاجەت. بۇل ولاردىڭ ەكونوميكاسىن كٶتەرۋگە جەنە مونوقالالار قاتارىنان شىعۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. مىسالى, قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەكٸباستۇز ەكونوميكالىق قۇرىلىمى ەرتٷرلٸ, كٶپسالالى قالاعا اينالۋدا. ياعني, ول ٷشٸن مونوقالا مەرتەبەسٸ ٶزەكتٸ ەمەس. زاماناۋي ستاندارتتارعا سەيكەس كەلەتٸن جاڭا ينفراقۇرىلىمدىق ساياسات قۇرۋ بويىنشا جۇمىستى كٷشەيتۋ قاجەت», — دەپ اتاپ ٶتتٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
سونداي-اق پرەمەر-مينيستر تۇراقتى دامۋدىڭ نەگٸزگٸ شارتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جەنە كەسٸپكەرلەر مەن ينۆەستورلار ٷشٸن قولايلى جاعداي جاساۋ ەكەنٸنە توقتالدى.
«ەڭ باستى مەسەلە – مونوقالالارعا ينۆەستورلار تارتۋ. بٸز ەرينە ەربٸر قالادا اۋرۋحانا, مەكتەپ, ستاديون جەنە باسقا دا ەلەۋمەتتٸك نىساندار سالا الامىز, بٸراق جۇمىس بولماسا, ەشكٸم ول جاقتا تۇرمايدى. سوندىقتان ينۆەستورلار تارتۋىمىز كەرەك, ولارعا قاجەتتٸ جاعداي جاساۋ قاجەت. ولارعا بوس تۇرعان عيماراتتاردى, جەر تەلٸمدەرٸن ۇسىنىپ, جاڭا كەسٸپورىندار اشۋعا جاعداي جاساۋ كەرەك. ەگەر مۇنداي تەسٸل بولماسا, وندا ەشقانداي دامۋ بولمايدى. سوندىقتان ەڭ باستى مەسەلە – ينۆەستورلار تارتۋ. بٸز قازٸر ساران, ەكٸباستۇز جەنە باسقا قالالاردا نەتيجەلەر بار ەكەنٸن كٶرٸپ وتىرمىز, بٸراق بۇل باعىتتا بەلسەندٸرەك جۇمىس ٸستەۋ كەرەك», — دەپ اتاپ ٶتتٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
بۇل رەتتە بيزنەستٸ قولداۋ جٷيەسٸندە جەرگٸلٸكتٸ دەڭگەيدە قوسىمشا قۇرالداردى قولدانۋ ماڭىزدى. اتاپ ايتقاندا, ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسييالاردىڭ (ەكك) جۇمىسىنىڭ ماڭىزدىلىعى جەنە ولاردىڭ ەكسپورتقا باعىتتالعان باستامالاردى جٷزەگە اسىرۋعا قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتٸگٸ اتاپ ٶتٸلدٸ.
جٷيەلٸ ترانسفورماتسييانى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن پرەمەر-مينيستر بٸرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردٸ. وسى جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىنا دەيٸن قاراعاندى جەنە اتىراۋ وبلىستارىنىڭ ەكٸمدٸكتەرٸ بالقاش جەنە قۇلسارى قالالارىندا يندۋسترييالىق ايماقتار قۇرۋ بويىنشا جۇمىستى جەدەلدەتۋٸ تيٸس, ۇلىتاۋ جەنە اقتٶبە وبلىستارىنىڭ ەكٸمدٸكتەرٸ سەتباەۆ پەن حرومتاۋ قالالارىنداعى يندۋسترييالىق ايماقتاردى ٸسكە قوسۋ بويىنشا جۇمىستى كٷشەيتۋٸ قاجەت.
وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸنٸڭ الدىنا ٶنەركەسٸپ جەنە قۇرىلىس مينيسترلٸگٸمەن بٸرلەسٸپ, بيىلعى 1 قازانعا دەيٸن مونوقالالاردا شاعىن ٶنەركەسٸپتٸك ايماقتار باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن دايىن ٶندٸرٸستٸك الاڭداردى ايقىنداۋ مٸندەتٸ قويىلدى.
«سامۇرىق-قازىنا» قورى مەن «بەيتەرەك» حولدينگٸنە وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸمەن بٸرلەسٸپ, 1 جەلتوقسانعا دەيٸن مونوقالالاردا, ونىڭ ٸشٸندە «ەنەرگەتيكالىق جەنە كوممۋنالدىق سەكتورلاردى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ شەڭبەرٸندە ۇزاقمەرزٸمدٸ شارتتار مەن وفتەيك-كەلٸسٸمشارتتاردى كەڭٸنەن تاراتۋدى قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى.
ۇلتتىق ەكونوميكا, تسيفرلىق دامۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم جەنە سپورت, عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸكتەرٸ مەن وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸ بيىلعى 1 جەلتوقسانعا دەيٸن ناقتى ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ەسكەرە وتىرىپ, مونوقالالارداعى ەكونوميكا ٶسٸمٸنڭ جاڭا درايۆەرلەرٸن ايقىنداۋ بويىنشا شارالار ەزٸرلەۋٸ قاجەت. عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸ ەكٸمدٸكتەرمەن بٸرلەسٸپ, بيىلعى 1 قازانعا دەيٸن مونوقالالارداعى تەحنيكالىق ماماندار تاپشىلىعىن ازايتۋ مەسەلەسٸن پىسىقتاۋى كەرەك.
سونداي-اق كٶلٸك مينيسترلٸگٸنە ٶڭٸر ەكٸمدٸكتەرٸمەن جەنە «قازاۆتوجول» ۇك» اق-مەن بٸرلەسٸپ, بيىلعى 1 قازانعا دەيٸن ٸرٸ كٶلٸك دەلٸزدەرٸنٸڭ بويىندا ورنالاسقان مونوقالالارداعى سەرۆيستٸك قىزمەتتٸ دامىتۋ جٶنٸندە ۇسىنىستار ەنگٸزۋ تاپسىرىلدى.
