Qazaqstan Respýblikasynyń Premer-ministri Oljas Bektenov China Tianying Inc. kompaniiasynyń prezidenti ári partiia komitetiniń hatshysy Debiao Tsaomen kezdesti. Júzdesý barysynda turmystyq qatty qaldyqtardy qaita óńdeý jáne energetikalyq kádege jaratý salasyndaǵy investitsiialyq jobalardy júzege asyrý máseleleri talqylandy.
«Eki el kóshbasshylary Qasym-Jomart Toqaev pen Si Tszinpin arasyndaǵy senimge negizdelgen syndarly dialogtiń arqasynda ekijaqty yntymaqtastyq ekonomikanyń barlyq salasynda qarqyndy damyp, jańa deńgeige kóterilýde. Ótken jyldyń qorytyndysy boiynsha Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy taýar ainalymy $48 mlrd-qa jetti. Úkimet eki memleket basshylary aiqyndaǵan ózara saýda kólemin eki esege arttyrý jónindegi mindetterdi oryndaý úshin bar kúsh-jigerin jumyldyryp jatyr», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Búgingi tańda Qazaqstan men Qytai yntymaqtastyǵy aiasynda jalpy quny $13,3 mlrd-ty quraityn 77 birlesken joba júzege asyrylyp, 21,6 myńnan astam jumys orny ashyldy. Sonymen qatar jalpy sany 269-dan astam bastama keleshegi zor jobalar portfeline engizilgen.
Qaldyqtardy energetikalyq kádege jaratý belsendi damyp kele jatqan baǵyttar qataryna jatady. Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynda osyndai zaýyttar salý boiynsha jobalar júzege asyrylýda. Sondai-aq óńirlerde Waste-to-energy tetigi engizilýde. China Tianying kompaniiasy bul salada 20 jyldan astam ýaqyttan beri jumys isteidi, ózindik tehnologiialyq jáne óndiristik áleýetke ie. Kompaniia qyzmeti Singapýr, Maldiv araldary, Frantsiia siiaqty álemniń 30-dan astam elin qamtidy.
China Tianying Inc. kompaniiasynyń basshysy Debiao Tsao kompaniianyń óndiristik qýaty men tehnologiialyq sheshimderi ekologiia salasyndaǵy ozyq eýropalyq standarttarǵa sáikes keletinin atap ótti.
«Biz eki negizgi baǵytta jumys isteimiz: qorshaǵan ortany qorǵaý jobalaryn júzege asyrý jáne jańa energetika salasyndaǵy tehnologiialardy damytý. Qazirgi ýaqytta kompaniia zaýyttarynyń qatty turmystyq qaldyqtardy óńdeý qýaty táýligine 4 myń tonnany quraidy. Aldaǵy ýaqytta bul kórsetkish táýligine 7 myń tonnaǵa deiin artatyn bolady. Kompaniia tehnikalyq sheshimderdi ázirleý, jabdyqtardy óndirýden bastap, qurylys jumystaryn júrgizý, nysandardy paidalanýǵa berý jáne olardy keiingi servistik qyzmetpen qamtamasyz etýge deiingi tolyq óndiristik tsikldi júzege asyrady», — dedi Debiao Tsao.
Kezdesý barysynda Qazaqstanda táýligine 250-den 500 tonnaǵa deiingi qaldyqtardy óńdeitin shaǵyn qýatty zaýyttar salý perspektivalaryna erekshe nazar aýdaryldy. Mundai sheshimder kommýnaldyq qaldyqtardyń kólemi iri kásiporyndar salýdy qajet etpeitin óńirler úshin asa ózekti.
Búgingi tańda Qazaqstanda qatty turmystyq qaldyqtardy óńdeý boiynsha jobalar Investitsiialar týraly kelisimder tetigi arqyly júzege asyrylýda. Energetikalyq kádege jaratý jobalary úshin óndiriletin elektr energiiasyna 1 kVt/saǵ úshin 55 teńgege deiin tarif belgilendi.
Kezdesý qorytyndysy boiynsha Premer-ministr memlekettik organdarǵa óńirlerde zamanaýi ekologiialyq jáne energetikalyq tehnologiialardy engizý boiynsha aitylǵan bastamalardy ýaqtyly júzege asyrý úshin investitsiialyq jobany súiemeldeýge járdemdesýdi tapsyrdy.
«Ekologiia ministrligi ózge de múddeli memlekettik organdarmen birlesip, kompaniiamen kelissózderdiń sońǵy kezeńin jedeldetilgen tártippen júrgizýi jáne eki apta ishinde Qazaqstannyń keminde úsh iri qalasynda turmystyq qatty qaldyqtardy kádege jaratý zaýyttaryn salýdy kózdeitin Investitsiialar týraly kelisimdi bekitýge usynýy tiis», — dep tapsyrdy Oljas Bektenov.
Anyqtama: Ótken jyly qytai kompaniialarymen Investitsiialar týraly kelisimder jasaldy jáne búgingi tańda úsh qalada jalpy quny 293,3 mlrd teńgeni quraityn qaldyqtardy energetikalyq kádege jaratý salasynda zaýyttar qurylysy bastaldy. Jalpy qýaty táýligine 4,5 myń tonna qaldyqty quraityn nysan 134 MVt elektr energiiasyn óndirip, 300-den astam turaqty jumys ornyn ashady.
Almatyda Junxin Environmental Protection kompaniiasymen birlesip táýligine 2000 tonna kommýnaldyq qaldyqtardy (jylyna 730 myń tonna) kádege jaratý jáne 60 MVt elektr energiiasyn óndiretin zaýyttyń qurylysy júrgizilýde. Investitsiia kólemi – 145,5 mlrd teńge.
Astanada EAST HOPE kompaniiasy táýligine keminde 1500 tonna kommýnaldyq qaldyqtardy (jylyna 550 myń tonna) energetikalyq kádege jaratýdy jáne keiinnen 50 MVt elektr energiiasyn óndirýdi kózdeitin jobany júzege asyrýda. Tartylǵan investitsiialardyń jalpy somasy 94,4 mlrd teńge.
Shymkent qalasynda Shaanxi Construction Engineering Kazakhstan Co., Ltd táýligine 1000 tonna kommýnaldyq qaldyqtardy (jylyna 360 myń tonna) kádege jaratý, keiinnen 24 MVt elektr energiiasyn óndiretin zaýyt salynýda. Shamamen 54 mlrd teńge investitsiia tartyldy.
Qazirgi tańda Aqtóbe, Atyraý, Qaraǵandy jáne elimizdiń basqa da qalalarynda osyndai jobalar qarastyrylýda.