Búgin QR Premer-Ministri Baqytjan Saǵyntaevtyń tóraǵalyǵymen ótken QR Úkimeti otyrysynda «Nurly jer» memlekettik turǵyn úi qurylysy baǵdarlamasynyń osy jyldyń toǵyz aiynda júzege asyrylý barysy qaraldy, dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Investitsiialar jáne damý ministrliginiń málimetine qaraǵanda, osy jyldyń 9 aiynyń qorytyndysy boiynsha «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy arqasynda 8,8 mln sharshy metr turǵyn úi paidalanýǵa berildi, bul 2017 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 11,6%-ǵa artyq.
«77 myńnan astam otbasy turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartty, onyń ishinde 9,5 myńǵa jýyq otbasy memlekettik qarjy esebinen salynǵan baspanaǵa qol jetkizdi», — deidi QR investitsiialar jáne damý ministri J. Qasymbek.
Turǵyn úi qurylysyna salynǵan investitsiia ótken jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 31,5%-ǵa artyp, 818,9 mlrd teńgege jetti. Memlekettik investitsiianyń 1 teńgesine jeke investitsiialardan 8 teńge salyndy. Biylǵy 9 aidyń qorytyndysy boiynsha, turǵyn úidi paidalanýǵa berý kólemi jaǵynan Astana (1,8 mln m2), Almaty (1,3 mln m2) qalalary men Mańǵystaý oblysy (910,5 myń m2) kósh bastap tur.
«Biyl 12,1 mln sharshy metr turǵyn úidi iske qosýdy josparlap otyrmyz, onyń 1,3 mln m2 nemese 22 myń páteri memlekettik investitsiialar aiasynda júzege asyrylady», — dep atap ótti J. Qasymbek óz baiandamasynda.
Ministrliktiń málimetine súiensek, 2018 jyly memlekettik baǵdarlamany iske asyrýǵa respýblikalyq biýdjetten 148,6 mlrd teńge qarastyrylǵan. Qarjylandyrý josparyna sáikes turǵyn úi qurylysy aýmaǵyna injenerlik kommýnikatsiialardy jetkizý úshin 44,6 mlrd teńge aýdarylǵan, onyń 40,8 mlrd teńgesi nemese 91,7% igerildi. 500 km injenerlik jeli salyndy.
Sonymen qatar, J. Qasymbek baǵdarlamanyń bólek baǵyttarynyń qalai júzege asyp jatqany týraly baiandady.
Biyl «Halyqtyń áleýmettik álsiz toptary úshin satyp alý quqyǵynsyz jalǵa beriletin turǵyn úi qurylysy» baǵyty boiynsha 3470 páter salý josparlanýda.
«Biylǵy 1 qazandaǵy jaǵdai boiynsha, jalǵa beriletin 1176 páter tapsyryldy. Bólingen 26,9 mlrd teńgeniń óńirlerge 21,3 mlrd teńgesi jetti. Onyń 20,1 mlrd teńgesi nemese 96,7%-y igerildi. Jalpy, Memleket basshysynyń Joldaýy aiasynda jalǵa beriletin turǵyn úi qurylysyn qarjylandyrýdy 50 mlrd teńgege deiin ulǵaitýdy josparlap otyrmyz»,— dedi ministr.
«Nesielik turǵyn úi qurylysy» atty ekinshi baǵytqa obligatsiialyq qaryzdyń bir bóligi retinde 2 jyl saiyn ainalymǵa 207 mlrd teńge baǵyttalady. J. Qasymbektiń aitýynsha, atalǵan baǵytty iske asyrý úshin Ulttyq qordan Báiterek holdingi arqyly 2016 jyly ákimdikterge 67 mlrd teńge bólindi. 2017 jyldan bastap ákimdikterge Báiterek holdingi men Samuryq-Qazyna qorynan bólingen qosymsha qarajattar qaita baǵyttaldy. Biyl ministrlik 141 jobany iske asyrý úshin ákimdikterge 100,9 mlrd teńge qarjy berýdi josparlap otyr. Bul qarajat 9793 páterdiń qurylysyna jumsalady. 2018 jyldyń 5-qarashasyndaǵy esep boiynsha, ákimdikter 93 mlrd teńge tartqan. 180,5 myń m2 turǵyn úi nemese 3096 páter paidalanýǵa berildi. Jyl sońyna deiin 6697 páter halyq igiligine beriledi.
«Jeke turǵyn úi qurylysyn damytý» baǵyty aiasynda biyl shamamen 40 myń jer ýchaskesi injenerlik kommýnikatsiiamen qamtamasyz etiledi. Qazirgi ýaqytta shamamen 16,5 myń jer telimi berilgen.
«Jeke qurylys salýshylardy turǵyn úi salýǵa yntalandyrý» tórtinshi baǵytyn iske asyrý operatory — «Damý» kásipkerlikti damytý qory. Qor derekterine sáikes, qurylys salýshylarǵa sýbsidiialanatyn nesielerdi berý jospary 600 myń sharshy metr turǵyn úi qurylysyna shaqqanda 152 mlrd teńgeni quraidy. Búginde jeke qurylys salýshylar 138,5 myń sh.m. turǵyn úidi paidalanýǵa bergen. Jalpy, Baǵdarlama iske asyryla bastaǵannan beri bankter 67,2 mlrd teńge somasyna nesieler somasyna 77 jobany maquldaǵan, onyń ishinde 42,9 mlrd teńgege sýbsidiialaý boiynsha 46 kelisimshart jasalǵan.
Besinshi «Kvazimemlekettik sektor sýbektilerin tartý arqyly turǵyn úi salý» baǵyty boiynsha J. Qasymbektiń aitýynsha, buryn bastalǵan jobalar boiynsha turǵyn úi qurylysyn aiaqtaý qarastyrylǵan. «Baiterek development» AQ 2016 j. Ulttyq qordan bólingen qarajat esebinen 95,6 mlrd teńgege kelisimshart jasaldy, 93,5 mlrd teńge nemese 97,8% igerildi.
«Búginde 578,4 myń sh.m. nemese 9669 páter paidalanýǵa berilgen. “Samuryq-Qazyna” qory 2016 jyly bólingen 97 mlrd teńgeden 75,9 mlrd teńgege kommertsiialyq turǵyn úi qurylysyna kelisimsharttar jasasqan. Jyl sońyna deiin “Samuryq-Qazyna” qalǵan 50,3 mlrd teńgeni qaitarýy tiis. Bul qarajatty jergilikti atqarýshy organdar nesiege beriletin turǵyn úi qurylysyn qarjylandyrýǵa jumsaidy», — dedi ministr J. Kasymbek.
Búginde Qor qurylys salýshylarǵa 68,8 mlrd teńge (96,9%) aýdardy, 162,7 myń sh.m. kommertsiialyq turǵyn úi engizildi. Tapsyrylǵan turǵyn úiden basqa, 22 myń turǵyn úidiń qurylysyn aiaqtaý josparlanǵan (onyń ishinde memlekettik investitsiialar aiasynda 13 133 páter bar).
«Jalpy, turǵyn úi qurylysy men qarajattyń igerilýi turaqty baqylaýǵa alynǵan. Turǵyn úi qurylysy belsendi damyp jatyr, bul azamattardyń turǵyn úi jaǵdailarynyń birshama jaqsarýyna, qurylystyń ósý qarqynynyń artýyna, sonymen qatar kásipkerlik bastamalardyń damýyna septigin tigizedi», — dep túiindedi J. Qasymbek.
«Báiterek» UBH AQ tóraǵasy A. Áriphanov «Baiterek development» AQ jelisi boiynsha 2016 j. bólingen 113 mlrd teńgeden 95,6 mlrd teńgege kelisimsharttar jasalǵanyn aitty, a.j. 1 qazandaǵy jaǵdai boiynsha 94,9 mlrd teńge nemese 99,2% igerilgen. 2018 jyly josparda 34 myń sh.m., 24,9 myń sh.m. nemese 73% salynǵan. Qosymsha 2018 jyldyń sońyna deiin 9,9 myń sh.m. turǵyn úi tapsyrylady.
Óz kezeginde Turǵynúiqurylysjinaqbanki óz salymshylary úshin suranys pen salynǵan turǵyn úidi satýdy yntalandyrady. Jyldyq jospar — 270 mlrd teńge, turǵyndarǵa 274 mlrd teńge somasyna 30 myń jeńildikpen zaim berilgen. Qazirgi tańda Turǵynúiqurylysjinaqbanki júiesi boiynsha 568 mlrd teńge jinaqtaý somasymen 1,2 mln kelisimshart jasalǵan.
«Turǵyn úi qurylysy jinaqtaryn odan ári yntalandyrý úshin onlain-banking júiesi jáne BASPANA.KZ jyljymaityn múlik internet-portaly belsene damyp jatyr. Portal platformasynda barlyq salymshylar, qurylys salýshylar men memlekettik organdar biriktirilgen. Endi qazaqstandyqtar “Nurly jer” baǵdarlamasynyń qyzmetteri boiynsha onlain-keńes, daiyn bolǵan jáne salynyp jatqan nysandar, bir sharshy metriniń quny jáne bank ónimderi týraly aqparatty ala alady. Búginde portal arqyly turǵyndarǵa bekitilgen baǵa boiynsha 80 mlrd teńgege 11 myń páter satylǵan», — dedi A. Áriphanov.
Óńirlerde memlekettik baǵdarlamalardyń iske asyrylý barysy týraly Mańǵystaý oblysynyń ákimi E. Toǵjanov, Atyraý oblysynyń ákimi N. Noǵaev, Almaty qalasynyń ákimi B. Báibek pen Astana qalasynyń ákimi B. Sultanov baiandady.
