Nur-Sultan qalasynyń taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentiniń basshysy Sádýaqas Baiǵabylov Ýkrainadaǵy osy aýrýdyń tirkelýine bailanysty difteriiaǵa qarsy vaktsina alýdyń mańyzdylyǵy týraly túsinik berdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Difteriia 19-shy ǵasyrdyń aiaǵyna deiin milliondaǵan adamnyń ómirin qidy, al halyqtyń ólimi 60% jetti.
Búgingi kúni vaktsinatsiianyń arqasynda kóptegen elderde ólimge ákeletin infektsiia siiaqty difteriiany da sirek kezdestirýge bolady.
Sondyqtan Qazaqstandaǵy qazirgi urpaq Clostridium diphtheriae difteriialyq taiaqshasynyń ne ekenin bilmeidi. Vaktsinatsiiadan bas tartý kezinde qaýipti eleýsiz qaldyrmańyz, óitkeni bul ólimge ákeletin infektsiianyń «oralýyna» soqtyrady.
Bul fakt Qazaqstanda 90-shy jyldardyń ortasynda, immýndaýdyń az mólsheri júzdegen adamdardyń ómirin qiǵan difteriianyń órshýine ákelgen kezde oryn aldy.
Difteriia - bul juqpaly aýrý, bastapqyda ol faringit nemese laringit túrinde júredi, óitkeni 95% jaǵdaida bul kómeidiń shyryshty qabyǵyna áser etedi.
Infektsiia áýe tamshylarymen jáne naýqas adammen nemese tasymaldaýshymen bailanys arqyly, sondai-aq lastanǵan ydys-aiaqtar men ónimderdi paidalanǵanda paida bolady. Difteriiadan adamdar ǵana zardap shegedi, úiden, jabaiy janýarlardan nemese qustardan juqtyrý múmkin emes.
Aita ketý kerek, aýrýdyń aǵzasynan patogen tolyǵymen shyǵarylmaiynsha, qasyndaǵy qorshaǵan adamdarǵa qaýip týdyrýy múmkin. Difteriiaǵa degen sezimtaldyq vaktsinatsiialanbaǵan balalar men eresekterde birdei.
Jalpy, aýrý baspaǵa (anginaǵa) uqsaidy, juqtyryp alǵannan keiin 2-6 kún ótkende álsizdik, tamaǵy aýyrý, moiyn aimaǵynda limfa túiinderi («múiiz»), aýzynan jaman tátti-irińdi iis shyǵý siiaqty alǵashqy belgileri bolady. Keýde qýysynyń difteriiasymen aýyrǵan kezde entigý, jótel, isiný jáne 38 gradýsqa deiin qyzýy kóteriledi.
Ýaqtyly emdelmegende difteriia toksini qanǵa enip, barlyq múshelerge áser etedi, sonymen qatar júrek bulshyq etterin zaqymdaidy jáne tańdaidyń, artqy farengaldyń qabyrǵalary men bet bulshyq etteriniń sal aýrýyna qaýip tóndiretin asqynýlar ákeledi.
Nelikten biz Ýkrainadaǵy Lýgansk, Hmelnitskii, Zakarpat, Ternopol jáne Kiev oblystaryndaǵy difteriianyń 20 jaǵdaiy tirkelgenine bailanysty turǵyndarǵa osy qaýipti infektsiia týraly eske saldyq. 2019 jyldyń qazan aiynan bastap Ýkrainada difteriiamen aýrýdyń epidemiologiialyq jaǵdaiynyń kúrdelenýi baiqaldy.
Bul másele elorda turǵyndary úshin Ýkrainanyń Nur-Sultan - Kiev jáne Kiev - Nur-Sultan baǵytyndaǵy kúndelikti reisterine bailanysty ózekti bolady.
Sondyqtan, eger siz issaparǵa baratyn bolsańyz nemese jaqyn nemese alys shetelge sapar shegetin bolsańyz, siz qabyldaýshy eldegi juqpaly aýrýlardy bilýińiz kerek. Bul aqparatty Departamentten de alýǵa bolady.
Otbasyńyzda qaiǵyly jaǵdaidyń aldyn alýdyń jáne árdaiym difteriiadan aýlaq bolýdyń jalǵyz ádisi vaktsinamen jasalatynyn este saqtaǵan jón.
Vaktsinany alý qiyn emes, ony aldyn alý vaktsinalarynyń ulttyq kúntizbesine sáikes alýǵa bolady. Ony 2, 3, 4, 18 aidan bastap jáne 6 jasynda alady.