نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ تاۋارلار مەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ساپاسى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن باقىلاۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ باسشىسى سەدۋاقاس بايعابىلوۆ ۋكرايناداعى وسى اۋرۋدىڭ تٸركەلۋٸنە بايلانىستى ديفتەريياعا قارسى ۆاكتسينا الۋدىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرالى تٷسٸنٸك بەردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
ديفتەرييا 19-شى عاسىردىڭ اياعىنا دەيٸن ميلليونداعان ادامنىڭ ٶمٸرٸن قيدى, ال حالىقتىڭ ٶلٸمٸ 60% جەتتٸ.
بٷگٸنگٸ كٷنٸ ۆاكتسيناتسييانىڭ ارقاسىندا كٶپتەگەن ەلدەردە ٶلٸمگە ەكەلەتٸن ينفەكتسييا سيياقتى ديفتەرييانى دا سيرەك كەزدەستٸرۋگە بولادى.
سوندىقتان قازاقستانداعى قازٸرگٸ ۇرپاق Clostridium diphtheriae ديفتەرييالىق تاياقشاسىنىڭ نە ەكەنٸن بٸلمەيدٸ. ۆاكتسيناتسييادان باس تارتۋ كەزٸندە قاۋٸپتٸ ەلەۋسٸز قالدىرماڭىز, ٶيتكەنٸ بۇل ٶلٸمگە ەكەلەتٸن ينفەكتسييانىڭ «ورالۋىنا» سوقتىرادى.
بۇل فاكت قازاقستاندا 90-شى جىلداردىڭ ورتاسىندا, يممۋنداۋدىڭ از مٶلشەرٸ جٷزدەگەن ادامداردىڭ ٶمٸرٸن قيعان ديفتەرييانىڭ ٶرشۋٸنە ەكەلگەن كەزدە ورىن الدى.
ديفتەرييا - بۇل جۇقپالى اۋرۋ, باستاپقىدا ول فارينگيت نەمەسە لارينگيت تٷرٸندە جٷرەدٸ, ٶيتكەنٸ 95% جاعدايدا بۇل كٶمەيدٸڭ شىرىشتى قابىعىنا ەسەر ەتەدٸ.
ينفەكتسييا ەۋە تامشىلارىمەن جەنە ناۋقاس اداممەن نەمەسە تاسىمالداۋشىمەن بايلانىس ارقىلى, سونداي-اق لاستانعان ىدىس-اياقتار مەن ٶنٸمدەردٸ پايدالانعاندا پايدا بولادى. ديفتەرييادان ادامدار عانا زارداپ شەگەدٸ, ٷيدەن, جابايى جانۋارلاردان نەمەسە قۇستاردان جۇقتىرۋ مٷمكٸن ەمەس.
ايتا كەتۋ كەرەك, اۋرۋدىڭ اعزاسىنان پاتوگەن تولىعىمەن شىعارىلمايىنشا, قاسىنداعى قورشاعان ادامدارعا قاۋٸپ تۋدىرۋى مٷمكٸن. ديفتەريياعا دەگەن سەزٸمتالدىق ۆاكتسيناتسييالانباعان بالالار مەن ەرەسەكتەردە بٸردەي.
جالپى, اۋرۋ باسپاعا (انگيناعا) ۇقسايدى, جۇقتىرىپ العاننان كەيٸن 2-6 كٷن ٶتكەندە ەلسٸزدٸك, تاماعى اۋىرۋ, مويىن ايماعىندا ليمفا تٷيٸندەرٸ («مٷيٸز»), اۋزىنان جامان تەتتٸ-ٸرٸڭدٸ يٸس شىعۋ سيياقتى العاشقى بەلگٸلەرٸ بولادى. كەۋدە قۋىسىنىڭ ديفتەريياسىمەن اۋىرعان كەزدە ەنتٸگۋ, جٶتەل, ٸسٸنۋ جەنە 38 گرادۋسقا دەيٸن قىزۋى كٶتەرٸلەدٸ.
ۋاقتىلى ەمدەلمەگەندە ديفتەرييا توكسينٸ قانعا ەنٸپ, بارلىق مٷشەلەرگە ەسەر ەتەدٸ, سونىمەن قاتار جٷرەك بۇلشىق ەتتەرٸن زاقىمدايدى جەنە تاڭدايدىڭ, ارتقى فارەنگالدىڭ قابىرعالارى مەن بەت بۇلشىق ەتتەرٸنٸڭ سال اۋرۋىنا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن اسقىنۋلار ەكەلەدٸ.
نەلٸكتەن بٸز ۋكرايناداعى لۋگانسك, حمەلنيتسكيي, زاكارپات, تەرنوپول جەنە كيەۆ وبلىستارىنداعى ديفتەرييانىڭ 20 جاعدايى تٸركەلگەنٸنە بايلانىستى تۇرعىندارعا وسى قاۋٸپتٸ ينفەكتسييا تۋرالى ەسكە سالدىق. 2019 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ ۋكراينادا ديفتەرييامەن اۋرۋدىڭ ەپيدەميولوگييالىق جاعدايىنىڭ كٷردەلەنۋٸ بايقالدى.
بۇل مەسەلە ەلوردا تۇرعىندارى ٷشٸن ۋكراينانىڭ نۇر-سۇلتان - كيەۆ جەنە كيەۆ - نۇر-سۇلتان باعىتىنداعى كٷندەلٸكتٸ رەيستەرٸنە بايلانىستى ٶزەكتٸ بولادى.
سوندىقتان, ەگەر سٸز ٸسساپارعا باراتىن بولساڭىز نەمەسە جاقىن نەمەسە الىس شەتەلگە ساپار شەگەتٸن بولساڭىز, سٸز قابىلداۋشى ەلدەگٸ جۇقپالى اۋرۋلاردى بٸلۋٸڭٸز كەرەك. بۇل اقپاراتتى دەپارتامەنتتەن دە الۋعا بولادى.
وتباسىڭىزدا قايعىلى جاعدايدىڭ الدىن الۋدىڭ جەنە ەردايىم ديفتەرييادان اۋلاق بولۋدىڭ جالعىز ەدٸسٸ ۆاكتسينامەن جاسالاتىنىن ەستە ساقتاعان جٶن.
ۆاكتسينانى الۋ قيىن ەمەس, ونى الدىن الۋ ۆاكتسينالارىنىڭ ۇلتتىق كٷنتٸزبەسٸنە سەيكەس الۋعا بولادى. ونى 2, 3, 4, 18 ايدان باستاپ جەنە 6 جاسىندا الادى.
