Munai óńdeý tizbegin birneshe kásiporynǵa bólshekteý arqyly baǵa qoldan qymbattatylǵan. QR Báskelestikti qorǵaý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Serik Jumanǵarin Májiliste ótken dóńgelek ústelde osyndai málimet berdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Munai jáne munai ónimderi naryǵynda tikelei integratsiialanǵan kompaniialar negizgi oiynshy bolyp otyr. Bul jerde CNPC kompaniialar toby men «Qazmunaigazdyń» úlesi 80 paiyz.
Munai jáne munai ónimderi naryǵyn «uńǵymadan benzin kolonkasyna deiin» qaǵidaty boiynsha jumys isteitin tikelei integratsiialanǵan kompaniialar túzip otyr. Bul jerde CNPC kompaniialarynyń toby men «Qazmunaigaz» munai 80%-yn óndiredi. Ony ózderiniń munai óńdeý zaýyttarynda qaita óńdep, Petrosun, QMG, Petroleum Operating siiaqty taratý kompaniialary arqyly Sinooil, Petro Retail, Avtogaz Treid (GazEnergy) siiaqty úlestes jáne iri kompaniialarǵa janarmai túrinde satady.
Jalpy, ishki munai naryǵyndaǵy baǵa naryqtyq emes jolmen qalyptasady», - dedi agenttik tóraǵasy.
Onyń málimeti boiynsha, ishki naryqqa beriletin munai baǵasyn retteýdiń jasyryn tásili qoldanylyp otyr.
«Baǵany aiqyndaý munai ónimderi sebetiniń qunyn keri esepteý negizinde júzege asyrylady. Basqasha aitqanda, munaidy satyp alý baǵasy munai ónimderine ońtaily baǵa belgileý arqyly qalyptasady.
Ortalyqtandyrylǵan saýda men naryqtyń birjalyq indikatorlaryn qoldanbai tikelei sharttar qoldanylady.
Bul rette, qaita óńdeýdiń negizgi úlesi «CNPC» jáne «Qazmunaigaz» kompaniialaryna tiesili. Bul munai ónimderiniń kóterme jáne bólshek saýda naryqtarynda básekelestikti damytý múmkindikterin shekteidi.
Oǵan qosa otandyq munai óńdeý zaýyttarynda munai óńdeýdiń birtutas tehnologiialyq tsiklyn bólshektep jibergen. Osylaisha, buryn Atyraý munai óńdeý zaýytyna tiesili zaýyt saqtaý parki men quiý estakadalaryn úshinshi tulǵalarǵa ótkizip jibergen. Bul zaýyttan shyqqan suiytylǵan gazdyń bári «Suiytylǵan munai gazyn saqtaý parki» JShS-niń qoimalaryna tikelei baryp túsedi», - dedi Serik Jumanǵarin.
Osylaisha munai óńdeý tehnologiiasyn bólshekteý arqyly paida bolǵan ústem pozitsiiaǵa ie kompaniianyń kesirinen ónimniń túpkilikti quny artyp otyrǵan kórinedi.
Agenttik basshysynyń aitýyna qaraǵanda, kóterme naryqta da munai men munai ónimderi túrli kedergiler arqyly qoldan kóterilip kelgen.
«Kóterme saýda naryǵynda negizgi munai jetkizýshiler – «Petrosun» JShS, «Petroleum Operating» JShS bolǵanymen, «Qazmunaigaz» AQ ishki naryqqa jetkiziletin munaidyń 80%-yn alyp satyp alyp otyr. 11 mln tonna munai ónimderiniń úshten ekisi tikelei bólshek saýda jelilerine, úshten biri negizinen qandai da bir infraqurylymy joq qaitalama kóterme saýda jetkizýshilerine satylady.
Tikelei sharttar qoldaný arqyly birjalyq saýda ishki naryqtyń jalpy kóleminiń 10%-na ǵana taralady.
Mundai jaǵdailarda iri munai jetkizýshilerdiń marjinaldylyǵy 30%-ǵa, al úlestes deldaldardiki 10-15%-ǵa jetedi», - dedi Serik Jumanǵarin.
