Qazaqstanǵa qýanatyndai negiz joq: munai baǵasynyń quldyraýy áli óte joǵary deńgeide tur. Qoldanbaly ekonomikany zertteý ortalyǵy (QEZO) munai naryǵynyń aǵymdaǵy jaǵdaiy jáne onyń bolashaq damýy jónindegi baiandamasyn jariialady.
«Qazaqstan ekonomikasynyń qalpyna kelgenin kórsetetin belgi joq, — degen pikirde QEZO ekonomisteri. — Ónerkásip toqyraýǵa ushyraǵan. Qyzmet kórsetý men bólshek saýda, bailanys qyzmetiniń kólemi siiaqty salalar birneshe aidan beri quldyraý ústinde. Ekonomika pessimistik boljamnyń jelisimen ilgerilep keledi».
Kanadanyń munaily qumdaryndary aimaǵyndaǵy ormandardaǵy órt, Nigeriiadaǵy munai óndirý oryndaryna sodyrlardyń shabýyl jasaýy jáne Liviiadaǵy asa iri úsh munai porttarynyń jumysyndaǵy turaqsyzdyq siiaqty jaǵymsyz negizgi faktorlar munai baǵasyn ósýge itermeledi, biraq barlyǵynyń kúrt ózgerýi múmkin.
«Qytaidaǵy ekonomikalyq ósim qarqynynyń baiaýlaýy munaiy naryǵyndaǵy suranys pen usynys arasyndaǵy aiyrmashylyqqa keri áser etýdiń qosymsha faktory qyzmetin atqarady. Usynystyń suranystan artyq bolýy energotasymaldaýshylar baǵasynyń uzaq merzim boiy quldyraýyna ákelip soǵady», — dep jazady osy tujyrymdamalardyń negizinde oqiǵa damýynyń úsh stsenariiin boljalaǵan Ortalyq sarapshylary.
Ortalyq ekonomisteriniń aitýynsha, el ekonomikasy ne ortasha, iaǵni, bazalyq stsenariimen (infliatsiia deńgeii 15 paiyzdy, dollar baǵam — 335 teńgeni quraidy), ne infliatsiia deńgeii 16,3 paiyzdy, dollar baǵamy 375,6 teńgeni quraityn pessimistik stsenariimen damidy. Damýdyń bul nusqasy aýyl sharýashylyǵyndaǵy ósimniń 3,8 jáne qurylysta — 4,1 paiyzdy bolýyn qarastyrsa, al dollar baǵamy 288,43 dollardy quraidy.
Kairat Matrekov
