Halyqtyń qarjysyn qaltaǵa basyp, BTA bankin bankrotqa ushyratqan Muhtar Abliazov Qazaqstanǵa qansha aqsha qaryz? Milliardtaǵan soma qalai urlandy? Qoldy bolǵan qarjyny qaitarý múmkin be? Bul jáne basqa da Abliazovtyń quityrqy áreketteri jaily "Qazaqstan" ulttyq arnasyndaǵy "Masele" baǵdarlamasynda aityldy, dep jazady Baq.kz agentigi.
Abliazovtyń "Qazaqstannyń demokratiialyq tańdaýy" dep atalatyn qozǵalysy ekstremistik dep tanyldy. Atalǵan uiymnyń maqsaty qandai? Jáne onyń jaqtastary neni bilý kerek?
Frantsiiada bas saýǵalap júrgen qashqyn oligarh Muhtar Abliazov qashan elge qaitady? Qýlyǵyna quryq boilamaityn qylmyskerdiń taǵy qandai bylyqtary bar?
Aiyptaý men aqtaýdyń arasy alshaq, biraq jarq etý men jalp etýdiń arasy bir-aq qadam. Zańǵa qaishy áreket dáleldense, bul – qylmys. Qara basyn arashalap alý úshin buqarany bilikke aidap salyp, ózin táýelsizdiktiń tulǵasy etip kórsetý aqyldy adamnyń tirligi emes. Ultqa qarsy, jurtqa qarsy qylmys jasaǵan adamnyń aiyby sottyń tom-tom isinde dáleldengeni bir bólek, qarapaiym halyq ta aq pen qarany ajyratyp alsyn dep resmi aqparat jinalǵan. Ózgeler óz múddesine paidalanyp ketpeý úshin neni bilý kerek?
7,5 mlrd dollar aqshany Muhtar Abliazov ózi basqarǵan bankten alyp, qaltasyna basyp qashqan. Bul resmi derek.
BTA banktyń qorynan qoldy bolyp, Abliazovtyń qaltasyna túsken 7,5 mlrd dollardyń ishinde 226 myń adamnyń – 238 mlrd aqshalai salymy, 1 mln qazaqstandyqtyń 21 mlrd teńge jalaqysy bolǵan. Bul aqparatty sol kezde basqarǵandar bilmegen emes, bildi, biraq urlady. Jurtqa osynshama qiianat jasaǵan adam, jurttan keshirim suraý kerek emes pe?
Abliazov 2000 jyldardyń basynda abaqtyǵa aidalǵanda keshirim suraǵan edi.
"Men óz qateligimniń kesirinen úlken saiasi qatelikter jasadym. Sizderdiń senimderińizdi aqtamai, eldiń abyroiyna nuqsan keltirdim. Sol isterim úshin qatty uialamyn. Jaza basqan shákirtterińizdiń biri retinde, keshirýińizdi suraimyn, ótinemin. Árine meni keshirý ońai is emes ekenin túsinemin", - dedi ol.
Ókingen keiippen keshirim surady. Qazir qashyp júrgen eks-bankir. Keshirim aldy, biraq artynsha qarapaiym eldiń qarjysyn alyp, qaltasyna basyp qashty.
Bul da sotta dáleldengen derekter. Halyqtyń jinap-tergenin úptep ketken Muhtar Abliazov qandai quityrqy áreketke bardy? Ózge túgil óziniń janynda júren seriktesterin aldap soqqany qalai?
Muhtar Abliazovtyń basshylyq qyzmette júrgen jymqyrǵan qarajatynyń jalpy somasy, óte qomaqty soma. Tipten bul Qazaqstannyń JIÓ-siniń 10%-yn quraidy eken. Osydan-aq ákki urynyń memleket ekonomikasyna qanshalyqty ziian tigizgenin kóremiz. Biraq mundai qomaqty qarajatty ol qalai urlaǵan?
Transulttyq júie arqyly. Osy júieniń kómegimen 2006 jyldan 2009 jylǵa deiin bankten qarjynyń basym bóligi birden Abliazovtyń ofshorlyq kompaniialaryna aýdarylǵan.
"Ulybritaniianyń soty Abliazovtyń 9 kompaniiasyn anyqtaǵan. Olardyń bári Abliazovqa tiesili ekeni dáleldengen. Kompaniia qurylǵannan keiin onyń shotyna aqsha túsip, keiin aqshasyn shyǵarǵannan keiin olar jumysyn toqtatqan. Ol kompaniialar sol úshin ǵana ashylǵan", - dedi tergeýshi.
Bul kezde bankte sheteldik investorlardyń qarjysynan bólek, qarapaiym halyqtyń qarajaty jatqan.
Buǵan deiin habarlaǵanymyzdai, Muhtar Abliazov isi boiynsha sot 2020 jyly Niý-Iorkte ótýi múmkin.
