Foto:kk.delachieve.com
Álemdegi eń tanymal sport túriniń kóptegen dańqty oiynshylary bar, olardyń oiyny búkil álemnen milliondaǵan fýtbol jankúierlerin qýantady. Talantty oiynshylardyń kóptiginen fýtbol áleminiń eń úzdik 5 fýtbolshysyn airyqsha atap kórsetý qiyn. Jergilikti jáne sheteldik basylymdar ózderiniń reitingterin qurastyrǵan jáne olardyń árqaisysy oiynshylardy jeke jáne komandalyq jetistikterinen bastap, tehnikalyq deńgeiine, jankúierler arasyndaǵy tanymaldylyǵyna jáne taǵy basqa da túrli kriteriiler boiynsha baǵalaǵan. ULT.KZ tilshisi milliondar oiynyndaǵy jaryq juldyzdardyń TOP 5 tigin qurastyrdy.5. Lionel Messi
2005 jyly jas Leo Messi úlken fýtbol sahnasyna shyqty, ol óziniń keremet talantyn alǵashqy oiyndardan-aq kórsetti. Aldymen Frank Raikard, keiin Pep Gvardiolanyń basshylyǵynda argentinalyq oiynshy sheberligin shyńdap, birte-birte álemniń eń úzdik fýtbolshysyna ainaldy.
Foto:prsport.net
Messi Ronaldino ketkennen keiin Barselonanyń qaharmanyna ainaldy. Leo óziniń oiynymen búkil álemdegi milliondaǵan jankúierlerdiń júregin jaýlap ala bastady. Ol komandada paida bolǵannan keiin Ispaniiada «Blaugranas» ústemdik etýge kóshti. Messi komandaǵa júldelerdi birinen soń birin jeńip alýǵa kómektesti, sonymen birge argentinalyqtardyń jeke marapattar jinaǵyn tolyqtyrdy. Qazirgi ýaqytta ońtústik amerikalyq shabýylshy 6 «altyn doptyń» iegeri bolyp tabylady. Odan bólek Leonyń 6 «altyn býtsy», «Barselonamen» jeńip alǵan 34-ten astam klýbtyq kýboktary jáne 50-ge jýyq rekordtary bar.
4.Krishtianý Ronaldý
Krishtianý Ronaldý qazir Messidiń álemdegi eń “kúshti” fýtbolshy mártebesi úshin basty básekelesi. Portýgaliialyqtyń «Altyn doby» Argentinalyq Leonyń marapatynan 1-ge az bolǵanyna qaramastan, ol óziniń Messiden myqty ekenine senimdi.
«Meniń oiymsha, men Messiden jaqsymyn jáne árqashan jaqsy bolamyn», - dedi Ronaldý.
Foto:metaratings.ru
Degenmen, Krishtianýdyń bulai oilaýyna áli de negiz bar. Ol óz mansabynda Messige qaraǵanda kóp gol soqqan (767 jáne 730). Portýgaliianyń ulttyq qurama deńgeiindegi jetistikteri áldeqaida áserli – ol Ulttar kýbogynyń jeńimpazy jáne Eýropa chempiony.
Joǵary oryndardy fýtbol tarihynyń eń úzdikteri, “olarsyz bul oiyndy elestetý qiyn” degen oiynshylarǵa berýdi uiǵardyq.
Foto:globallookpress.com
3. Zinedin Zidan
Ronaldý men Messi - árine qazirgi tańdaǵy minsiz oiynshylar. Biraq Zidannyń mansabyna muqiiat qarasańyz, onyń Chempiondar ligasynyń finaly bolsyn, álem chempionatynyń finaly bolsyn, árqashan óz komandasynda mańyzdy róldi atqarǵanyn kórýge bolady. 1998 jylǵy «Altyn dop» iegeri «Iýventýsta» da, «Real Madridte» de óte tabysty mansapqa ie boldy.
Zizý 1998 jylǵy álem chempionatynyń finalyndaǵy oiynynyń arqasynda álemdegi eń úlken tanymaldyqqa qol jetkizdi, onda «úsh tústiler» Braziliiany jeńdi, al jartylai qorǵaýshynyń ózi sol oiynda dýbl jasaǵan. Latyn Amerikasynyń eń myqty komandasyna 2 gol soqqan Zinedin Frantsiiaǵa kópten kútken kýbokty syilap, ózi ulttyq qaharman atandy.
Sodan keiin frantsýzdar 2000 jylǵy Eýropa fýtbol chempionatynda tamasha óner kórsetti, al Zidan týrnirdiń eń úzdik oiynshysy atandy.
Zidan Týrinde «Iýventýs» úshin birneshe maýsymdy sátti oinady, biraq pleimeiker ÝEFA-ny jeńe almady. “Kári Hanymmen” kýbokty jeńe almaǵan Zizý jańa shaqyrýdy qabyldap, Real Madridke kóship, sol kezdegi planetadaǵy eń qymbat fýtbolshy boldy. «Koroldik klýbta» Zinedin kópten kútken Chempiondar ligasynyń kýbogyn jeńip aldy. 2001/02 finalynda «Real Madrid» Leverkýzendik «Baiermen» oinap, 1:1 esebimen frantsýz fýtbolshysy týrnir tarihyndaǵy eń ádemi goldardyń birin soqty. Roberto Karlos sol qaptaldan ótip kettip Zidanǵa pas berdi, al Zidan keremet tehnika men sheberlik kórsetti, dopty sol aiaǵymen qaqpanyń joǵarǵy buryshyna ádemi ornalastyrdy. Súiikti Zinedin Zidan 2006 jylǵy álem chempionatynyń Italiiaǵa qarsy finaldyq matchynan keiin mánsabyn aiaqtady. Frantsýzdar sol finalda jeńilip qaldy, al Zizýdyń ózi qorǵaýshy Marko Materatstsidi baspen soqqany úshin qyzyl qaǵaz aldy.
Foto:bbc.com
2. Diego Maradona
Diego Armando Maradona Argentina quramasynyń 1986 jyly Meksikada ótken álem chempionatynda, Angliia qaqpasyna salǵan keremet golymen jankúierler jadynda qaldy. Bul gol álem chempionaty tarihyndaǵy eń úzdik gol dep tanyldy. Sonymen birge Diego Armando álemge «Qudaidyń qolyn» kórsetti. Maradona ulttyq qurama úshin ǵana emes, sonymen qatar Boka Honiars, Barselona jáne Napoli úshin de qaitalanbas talant, úzdik oiynshy boldy – klýb deńgeiinde ol 9 trofei jinady. Argentinalyq mansabyn aiaqtaǵannan keiin qurmetti fýtbolshy “Altyn dopty” aldy jáne FIFA nusqasy boiynsha ǵasyrdyń úzdik fýtbolshysy dep tanyldy.
1.Pele
Pele – tarihtaǵy eń úzdik fýtbolshy, bulai oilaýǵa kóptegen sebepter bar. Braziliialyq shabýylshy 3 ret álem chempionatyn jeńip alǵan (1958, 1962, 1970), bul bizdiń tizimdegi kez kelgen marapatymen maqtana alatyn jalǵyz fýtbolshy. Pele, mysaly, Messi nemese Ronaldý siiaqty estetikalyq túrde jasamasa da, gol soǵýdy bilgen, biraq «Fýtbol patshasynyń» mansabyndaǵy goldardyń sany óte áserli, jankúierler jadynda qalatyn bolǵan. Týrnirlerde (resmi jáne beiresmi) soqqan barlyq goldary 1200-den astam.
Foto: imago sportfotodienst, globallookpress.com
Pele árqashan klýb úshin de, ulttyq qurama úshin de negizgi soqqy beretin kúsh boldy. Ol 17 jasynda fýtboldan álem chempionatynda debiýt jasap, finalda shvedterge qarsy oiynda dýbl jasaǵan. 1962 jylǵy álem chempionatynda Edson Arantis do Nasimento bar bolǵany 1 match ótkizgenimen (jaraqattary odan artyq óner kórsetýge múmkindik bermedi), 1970 jylǵy álem chempionatynda Pele jáne onyń seriktesteri barlyq qarsylastaryn jeńip shyǵyp, sol týrnirde «Altyn dopty» jeńip alǵan.
Peleniń Braziliia quramasynda 92 match ótkizip, 77 gol soqqan jetistigin baǵalamai ketý múmkin emes. Qazirgi úzdikter reitinginiń birde-bir oiynshysy ulttyq qurama sapynda mundai jetistikke jetken joq. «Fýtbol patshasy» klýb deńgeiinde de óte tabysty boldy, aldymen Santosta, sodan keiin Niý-Iork Kosmosta. Jalpy, tamasha gol soǵýshy «Santos» úshin resmi matchtarda 643 gol soqqan, oǵan qosa Braziliia chempionatynda 6-ret, kýbokta 5 jáne Libertadores kýbogynda taǵy 2 jáne qurlyqaralyq kýbokta 2-ret jeńiske jetti. Niý-Iork Kosmos komandasymen Pele bir ǵana júldeni – SAFL (kásibi fýtbol ligasy) jeńip alǵar jáne 107 matchta 64 gol soqqan.
Bekbolat Muhtar
