Memleket basshysy Úkimettiń keńeitilgen otyrysyna qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat" Aqordanyń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen Úkimettiń keńeitilgen otyrysy ótti. Jiynǵa Premer-Ministr Álihan Smaiylov, Prezident Ákimshiliginiń Basshysy Murat Nurtileý, Úkimet músheleri, Ulttyq bank tóraǵasy, Astana, Almaty, Shymkent qalalarynyń jáne oblystardyń ákimderi, ortalyq memlekettik organdardyń jáne ulttyq kompaniialardyń jetekshileri qatysty.
Prezident óz sózinde elimizdiń biylǵy áleýmettik-ekonomikalyq damý máseleleri talqylanyp, alda turǵan basty mindetter aiqyndalatynyn atap ótti.
– Qordalanǵan máseleler az emes. 11 aida ekonomikanyń ósimi 4,6 paiyzdan 2,7 paiyzǵa deiin tómendedi. Infliatsiia sońǵy 14 jylda bolmaǵan deńgeige jetti. Qazir bul kórsetkish – 19,6 paiyz. Mundai ahýal jurttyń tabysyna jáne ál-aýqatyna keri áserin tigizip otyr. Jýyrda ótken Prezident sailaýy – bul halyqtyń bizge artqan zor senimi jáne qoldaýy. Azamattarymyz naqty oń ózgerister búgin jáne qazir bolady dep úmittenip otyr. Osy úmit pen senimdi aqtaý – aldymyzda turǵan eń basty mindet ári qasterli paryz, – dedi Memleket basshysy.
Prezident óziniń sailaýaldy baǵdarlamasynda elimizdiń jańa damý baǵdary aiqyndalǵanyn, azamattardyń tabysyn arttyryp, ómir sapasyn jaqsartýǵa basa nazar aýdarylatynyn atap ótip, erekshe mán berýdi qajet etetin birqatar máselege toqtaldy.
Memleket basshysy, eń aldymen, turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy máselesin kóterdi. Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, aýyl men qalanyń aýqymynda sheshile beretin turmystyq máselelerdi Úkimettiń deńgeiinde qaraýǵa májbúr bolyp otyrmyz. Óitkeni osy saladaǵy tótenshe oqiǵalar tym kóp bolyp ketti. Petropavl, Temirtaý, Stepnogorsk, Balqash, Qaraǵandy, Aqtóbe jáne Ridder qalalarynda bolǵan apattardyń eshqaisysynan ákimder men ministrler, ásirese, menshik ieleri tiisti qorytyndy jasaǵan joq.
– Jaqynda Ekibastuzda bolǵan tótenshe jaǵdai bul saladaǵy ahýaldyń qanshalyqty kúrdeli ekenin aiqyn kórsetti. Qyzmetkerlerdiń jaýapsyzdyǵy, baqylaý júiesiniń qaýqarsyzdyǵy myńdaǵan adamdy jylýsyz qaldyrdy. Jaýapty qyzmetkerler qysty qalypty rejimde, aman-esen ótkizemiz dep esep bergen. Biraq is júzinde jaǵdaidyń qalai bolyp jatqanyn kórip otyrsyzdar. Pavlodar oblysynyń ákimi óz ótinishimen qyzmetinen bosatyldy. Al quzyrly memlekettik organ – Energetika ministrliginiń eshqandai áreketin kórgen joqpyz, bul mekeme apatqa selqos qarap, beitaraptyq tanytty. Sondai-aq tótenshe jaǵdai qyzmetteriniń jumysy durys jolǵa qoiylmaǵan. Olar baiaý qimyldap, salǵyrttyq tanytty, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident tozý deńgeii 90 paiyzdan asqan Ekibastuz JES-in memleketke 1 teńgege satý týraly usynys saraptaýdy qajet etetinin aitty. Onyń pikirinshe, nysanǵa táýelsiz aýdit júrgizý kerek. Ábden tozǵan ortalyqty memlekettiń tiimdi basqara alý máselesin zertteý kerek. Kásiporynnyń 50 paiyzyn alyp, menshik iesine Jylý elektr ortalyǵyn kúrdeli jóndeýden ótkizýdi tapsyrǵan jón.
– Ekibastuz turǵyndaryna keltirilgen zardapty óteý shyǵyndary menshik iesi men respýblikalyq biýdjet arasynda bólinýi kerek. Úkimettiń aldynda sońǵy jyldary menshik ieleri eshteńe istemegen asa mańyzdy infraqurylym nysandarynyń árqaisysyn keshendi túrde tekserip, sheshim qabyldaý mindeti tur, – dedi Prezident.
Memleket basshysy elimizdegi JES-terdiń ortasha tozý deńgeii 66 paiyzǵa, al keibir qalalarda shekti mejeden asyp, 80 paiyzǵa jetkenine toqtaldy. Jylý elektr stansalarynyń úshten biriniń paidalanýǵa berilgenine jarty ǵasyrdan asqan. Al Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Ridder men Shemonaiha qalalaryndaǵy jylýmen qamtý jelileri múldem tozǵan.
Prezidenttiń aitýynsha, energetikalyq nysandardy ýaqtyly jańǵyrtý isin baqylaýǵa alý Úkimetke birneshe ret tapsyrylǵan. Áitse de ákimdikterge de týyndaǵan máseleni ortalyqqa ysyra salýǵa bolmaidy.
– Meniń tapsyrmam boiynsha Prezident Ákimshiligi janynan qurylǵan arnaiy Komissiia keshendi sharalar ázirledi. Soǵan sáikes baqylaý-qadaǵalaý tetigin kúsheitip, menshik ieleriniń jaýapkershiligin jáne jalpy salanyń tiimdiligin arttyrý qajet. Komissiia durys jumys istemei turǵan 19 jylý elektr ortalyǵyn anyqtady. Olardy shuǵyl jańǵyrtý qajet. Aldyn ala esep boiynsha, oǵan shamamen 90 milliard teńge kerek. Bul qarajat, árine, energetikalyq kásiporyndardyń tariftik smetasynda eskerilgeni jón. Memleket menshigindegi energetikalyq nysandar biýdjet esebinen jóndelýge tiis. Al jekemenshik nysandardy «Tarifti investitsiiaǵa aiyrbastaý» baǵdarlamasy aiasynda óz qarajaty esebinen jańǵyrtý kerek. Úkimet osy mindetti sheshýge shuǵyl kirisýi tiis, – dedi Memleket basshysy.
Prezident halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý máselesine de basa nazar aýdardy.
– Negizgi taǵam ónimderiniń qymbattaýy infliatsiianyń ósýine sebep bolyp jatyr. Azyq-túlik infliatsiiasy 24 paiyzdan asty. Turǵyndardyń aqshalai tabysynyń ósý qarqyny sońǵy bes jyldaǵy eń tómen deńgeide tur. Elimizde qaǵaz júzinde jumys isteitin, ýaqytsha jumys istemeitin, ózin-ózi nátijesiz jumyspen qamtyǵan jáne jumyssyz dep kórsetilgen 900 myńǵa jýyq adam bar. Negizgi qujat – Halyq tabysyn arttyrý baǵdarlamasy. Osy qujatty qazirgi jaǵdailarmen sáikestendirgen jón, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev óndiristik jaraqat máselesi kúrdeli problemaǵa ainalyp bara jatqanyna toqtaldy.
– Biylǵy 11 aida óndiriste 1124 adam zardap shekti. Onyń 157-si qaitys boldy. Keibir kásiporynda adam ólimine ákep soqtyratyn apattar tym jiilep ketti. «ArselorMittal Temirtaý» kompaniiasy – osynyń aiqyn dáleli. Onda 2006 jyldan beri 20-dan astam apat bolyp, júzden astam azamatymyz qazaǵa ushyrady. Biyldyń ózinde 14 adamnan aiyrylyp qaldyq. Ótken aptada taǵy bir jumysshy opat boldy. Memlekettik organdar men qoǵamdyq uiymdardyń esebine qarasaq, kompaniia eńbek, ekologiia jáne salyq zańnamasyn belden basyp otyr. Investitsiialyq mindettemelerin de oryndamaidy. Qoǵam ádil, qatań jáne shuǵyl sharalar qabyldaýdy talap etip jatyr. Bul máseleni Úkimet basshysy tikelei baqylaýda ustaidy, – dedi Prezident.
Memleket basshysy óziniń tapsyrmasymen investitsiialyq jobalardyń biryńǵai júiesi ázirlengenin, alaida biyl jospardaǵy 284 investitsiialyq jobanyń 43-i ǵana júzege asyrylǵanyn jetkizdi.
– Munyń bárine qur tsifr retinde qaraýǵa bolmaidy. Óitkeni sonyń kesirinen kóptegen jumys orny ashylmai qaldy. El ekonomikasy milliardtaǵan teńge qarjydan qaǵyldy. Syrtqy ister ministrligi shetelden investor tartý úshin tiimdi jumys atqaryp jatqanyn atap ótken jón. Elshiler shetelderde túrli kezdesý ótkizip, elimizge investorlardy jetelep ákeledi deýge bolady. Biraq jobany júzege asyratyn kezde, jergilikti jerde túrli másele týyndaidy. Bir sózben aitsaq, biz daiyn investorlardan aiyrylyp qalyp jatyrmyz. Taǵy da qaitalap aitamyn, investitsiialyq jobalardy júzege asyrýǵa jaǵdai jasaý, iaǵni jer bólý, ruqsatnama berý, infraqurylymmen qamtý – ákimderdiń mindeti, – dedi Memleket basshysy.
Prezident baǵa belgileýdi kelesi bir mańyzdy másele retinde atap ótti. Sondai-aq azyq-túlik baǵasyn ósirmeý úshin basty baǵyttar boiynsha naqty jumys júrgizý kerek ekenine toqtaldy.
– Azyq-túliktiń baǵasy jyl mezgiline qarai qatty ózgeredi. Kúzde sý tegin nárse kóktemde sharyqtap shyǵa keledi. Munyń sheshimi bireý ǵana – qoima infraqurylymyn jasaý kerek. Biraq bul baǵyttaǵy jumys baiaý júrip jatyr. Byltyr 83 myń tonna ónim saqtaityn qoima salý josparlanǵanmen, onyń 64 myńy ǵana paidalanýǵa berildi nemese jospar 77 paiyzǵa oryndaldy. Biyl jumys birshama jandana tústi: 98 myń tonnalyq qoima salý josparlanyp, sonyń 87 myń tonnasy qazirdiń ózinde iske qosyldy. Degenmen bul baǵyttaǵy sharýany áli de shirata túsý kerek. Búgingi tańda azyq-túlik qaýipsizdigi eldi órkendetýdiń basty sharty ekenin túsiný qajet. Agroónerkásip keshenin, ásirese aýyl sharýashylyǵy ónimin óńdeýdi damytý Úkimet pen ákimder úshin basty basymdyq bolýǵa tiis, – dedi Prezident.
Sonymen qatar Qasym-Jomart Toqaev ádil jáne tiimdi ekonomikalyq saiasat júrgizilýi kerek ekenine nazar aýdardy. Onyń pikirinshe, elimizde ádil báseke ornap, biznes adal jumys istese, ádiletti naryqtyq ekonomika qurylady.
– Ekonomikany monopoliiadan aryltý úshin mekemearalyq komissiia quryldy. Bul komissiia qajetti jumysty tiimdi júrgizip jatyr. Qazir jeke menshikke zańsyz ótip ketken aktivterdi qaitarýǵa basa mán berilip otyr. Biraq, keibir máseleler nazardan tys qalyp barady. Ekonomikaǵa memlekettiń qatysýyn azaitý, monopolisterdi ózine janama qatysy bar naryqtyń qyzmetine aralastyrmaý – óte mańyzdy jumys. Ákimshilik kedergilerdi jáne naryqqa baǵa belgileý arqyly qysym jasaýdy toqtatý kerek. Mysaly, elektr qýatyn óndirý jáne ony jetkizý salasy monopolisterdiń qolynda. Olar táýelsiz kompaniialardyń naryqqa kirýine shekteý qoiyp otyr. Biz Elektr qýatyn biryńǵai satyp alý institýtyn engizýge kiristik. Osylaisha, tiimsiz deldal kompaniialarǵa shekteý qoiylady. Ónim óndirýshige qarjy tikelei túsedi. Nátijesinde elimiz barlyq óńirler men uiymdar úshin oiǵa qonymdy baǵaǵa qol jetkizýge tiis, – dedi Memleket basshysy.
Budan bólek, Prezident biýdjet saiasatyna arnaiy toqtaldy.
– Úkimet biýdjet turaqtylyǵyn qamtamasyz etýi kerek. Ulttyq qordyń transfertine táýeldilikten birtindep qutylýymyz qajet. Bir jyldan keiin Ulttyq qordyń investitsiialyq tabysynyń jartysyn balalardyń esepshotyna aýdara bastaimyz. Sol kezde barsha azamattar Ulttyq qordaǵy ahýaldy jiti qadaǵalap otyratyn bolady. «Árbir azamat – ulttyq bailyqtyń iesi» degen sóz jai uran emes. Bul naǵyz halyqtyq, qoǵamdyq baqylaýdyń bastalǵanyn bildiredi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Osy rette Memleket basshysy Úkimet pen Ulttyq bankke aldaǵy jeti jylda Ulttyq qordyń aktivterin 100 milliard dollarǵa jetkizý mindetin júktegenin eske saldy. Sondai-aq aqshany azyraq jumsap, kóbirek tabys tabý kerek ekenin eskertti.
Sonymen qatar Prezident jer qoinaýyn paidalaný salasynda eleýli túitkilder bar ekenin jetkizdi.
– Bas prokýratýra Sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl agenttigimen birlesip, jer qoinaýyn paidalaný isiniń barlyq satysynda zań buzylatynyn anyqtady. Memlekettik jer qoinaýyn basqarý baǵdarlamasynda burmalanǵan nemese eskirgen málimetter bar. Qory naqtylanǵan jáne igerýge daiyn turǵan ken oryndaryna barlaý jumysyn júrgizýge 143 litsenziia men kelisimshart zańsyz berilgen. Elimizde qundy paidaly qazbasy bar ken oryndary az emes. Áleýmettik-kásipkerlik korporatsiialar osyndai 87 kenishti zańsyz alǵan. Olar baiqaý ótkizý rásimderin ainalyp ótip, kenishterdi jeke kompaniialarǵa sý tegin bergen. Úkimetke Bas prokýratýramen birlesip, zańsyz berilgen ken oryndaryn memleket menshigine qaitarý úshin tiisti sharalar qabyldaýdy tapsyramyn, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev aýyldyq jerlerdi damytý máselesine de arnaiy toqtaldy. Memleket basshysy jańa prezidenttik ókilettigine kirisken sátte, eń aldymen, Aýyldyq aýmaqtardy damytý tujyrymdamasyn ázirleý týraly Jarlyqqa qol qoiǵanyn aityp, aýyldy órkendetýdiń múldem tyń tásilderi kerek ekenine nazar aýdardy.
– Aýyl jurtynyń kópshiliginde jer úlesi bar. Biraq halyq onyń igiligin kóre almai otyr. Azyq-túlik qaýipsizdigi búkil álem boiynsha basty máselege ainaldy. Biyl bizdiń elde astyq mol shyqty. Biraq eginniń ortasha shyǵymy áli de tómen. Bul salada zamanaýi tehnologiiany qoldaný óte mańyzdy. Sharýalardy osyǵan yntalandyrý kerek. Sondai-aq tyńaitqyshtyń qoljetimdi bolýyn qamtamasyz etken jón. Aýyl sharýashylyǵy ónimin óńdeý isin jaqsartýǵa basa nazar aýdarý qajet. Memleket jyl saiyn agroónerkásip keshenin damytýǵa 350 milliard teńgeden astam sýbsidiia bóledi. Soǵan qaramastan, tereń óńdeý óndirisi damyp jatqan joq. Agroónerkásip keshenin damytýdyń ulttyq jobasyndaǵy josparlar oryndalmai jatyr, – dedi Memleket basshysy.
Prezident kótergen taǵy bir ózekti másele – ekonomikany kreditteý jáne halyqtyń kóp nesie alýyna tosqaýyl qoiý.
– Naqty ekonomikany kreditteý isin keńeitý qajet ekenin birneshe ret aittym. Biznes qoljetimdi qarjylandyrýǵa zárý. Meniń tapsyrmammen shuǵyl sheshimder toptamasy ázirlendi. Ol osy sektordaǵy qordalanǵan máselelerdi sheshýge baǵyttaldy. Atap aitqanda, zeinetaqy jinaǵynyń 50 paiyzyna deiin jeke basqarýǵa berý úshin BJZQ salymshylarynyń quqyqtary keńeitiledi. Bul biznesti kreditteýge qajetti «uzaq merzimdi qarjy» qoryn qalyptastyrady. Agroónerkásip keshenine beriletin kreditti arttyrý úshin astyq qolhaty institýty tolyqtai tsifrlandyrylyp, qaitadan iske qosylady. Bul agroónerkásip kesheni kásiporyndary úshin senimdi kepil bolady. Ekonomikanyń osy sektoryn áldeqaida belsendi kreditteý úshin jer qoinaýyn paidalaný quqyǵyna da osyndai ózgerister engiziledi. Buǵan qosa, Úkimet pen qarjy salasyn retteý organdary «Qarapaiym zattar ekonomikasy» baǵdarlamasy aiasynda paiyz mólsherlemesin sýbsidiialaý merzimin 7 jylǵa deiin sozý múmkindigin qarastyrǵan jón dep sanaimyn. Árine, bul ekonomikanyń tek anaǵurlym basym baǵyttaryn qamtýǵa tiis, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Prezident tutynýshylyq kredittiń shamadan tys kóbeiýin tómendetý kerek ekenin eske saldy.
– Búginde problemalyq kreditterdiń kólemi jarty trillion teńgege jetti. Millionnan astam adam óziniń bank aldyndaǵy mindettemelerin óteýge jaǵdaiy joq. Olardyń kóbi ábden toryǵyp, eski boryshyn jabý úshin jańa kredit rásimdeýge májbúr. Sondyqtan 2023 jyldyń 1 qańtarynan bastap «Jeke tulǵalardyń tólem qabiletin qalpyna keltirý jáne olardyń bankrottyǵy týraly» Zań kúshine enýge tiis. Sonymen qatar kepilsiz onlain-mikrokreditteýdi qatań retteý qajet. Keibir elderde oǵan tolyqtai tyiym salǵan. Osy tájiribeni zerttegen jón, – dedi Prezident.
Qasym-Jomart Toqaev jańa ákimshilik reforma júrgizýdi tapsyrǵanyn eske saldy. Mundaǵy basty maqsat – atqarýshy bilik organdary jumysynyń tiimdiligin arttyrý.
– Qoldanystaǵy zańdar memlekettik organdarǵa tolyq derbestik berip otyrǵan joq. Mysaly, óz salasynda normativtik quqyqtyq aktiler qabyldaý úshin olardyń quzyreti zań júzinde bekitilýi kerek. Tapsyrmalar ýaqtyly oryndalmaidy. Sheshim der kezinde qabyldanbaidy. Sol sebepti ózektiligin tez joǵaltady. Osyndai túitkildi sheshý úshin zańdarǵa memlekettik organdarǵa óz salasyndaǵy quzyreti sheginde qajetti sharalardy qabyldaýǵa múmkindik beretin túzetýler engizilip jatyr, – dedi Prezident.
Sonymen qatar Memleket basshysy Prezident Ákimshiligi júrgizgen taldaý Úkimettiń qyzmetinde olqylyqtar bar ekenin kórsetkenin atap ótti. Mysaly, onyń jumysynyń jartysyna jýyǵy ýákiletti organdar ázirlegen salalyq sheshimderdi maquldaýmen shekteledi.
– Úkimettiń negizgi mindeti – jumysty úilestirý jáne oǵan basshylyq etý. Jańa ákimshilik reforma aiasynda zań shyǵarý tájiribesin jańǵyrtý qajet. Túrli deńgeidegi memlekettik basqarý organdarynyń ortalyqqa baǵynyshtylyǵyn barynsha azaitqan jón. Osyǵan orai Úkimetke zańnamalyq aktilerdi túgendeýdi tapsyramyn. Memlekettik organdardyń negizgi mindetteri men quzyretteri ǵana zań júzinde bekitilýi kerek. Ár saladaǵy saiasatty ázirleý, ony júrgizý jáne baqylaý quzyreti Úkimetten ortalyq memlekettik organdarǵa berilýge tiis. Ortalyq pen aimaqtar arasyndaǵy quzyretterdi bólý isin kelesi jyly aiaqtaý qajet, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Prezident asa mańyzdy ulttyq jobalardyń («Jaily mektep», «Aýyldyq densaýlyq saqtaý», negizgi investitsiialyq jobalar) oryndalý barysyn qadaǵalaityn Prezidenttiń jobalyq ofisi óz jumysyn bastaǵanyn habarlady.
– Jobalyq basqarý salasyndaǵy biliktilik memlekettik menedjerler úshin búkil álemde qalypty standartqa ainaldy. Al biz onyń ne úshin kerektigin túsindirýden jáne oryndaýshylardy keńsemen birlese jumys isteýge úgitteýden asa almai otyrmyz. Ákimder jańa talapqa beiimdele bilý kerek. Jobalyq keńse jetekshilerine de shynaiy jaǵdaiǵa orai oilanyp, pragmatikalyq turǵydan áreket etken jón. Zamanǵa qarai beiimdelý kerek. Áitpese, kósh sońynda qalýymyz múmkin. Ádiletti ári damyǵan memleket qurý úshin jańa kadr saiasatyn júrgizý kerek. Aldaǵy ózgerister, eń aldymen, adam kapitalyna qatysty bolady. Jańa kadr saiasaty meritokratiia jáne kásibilik qaǵidattaryna negizdeledi, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Prezident kelesi jyly ortalyqta jáne jergilikti jerde aýqymdy kadrlyq ózgeris jasalatynyn atap ótti. Onyń aitýynsha, bastyqtardyń únemi búiregi buryp turatyn adamdarymen qoshtasýyna týra keledi. Olardyń ornyn jańa kadrlar basady. Qazaqstanǵa tiimdi jumys isteitin tehnokrattar qajet.
– Ministrler jáne ákimder ózine qolaily adamdardy ǵana qyzmetke taǵaiyndaityn ádetti doǵarýǵa tiis. Ministrlikterdiń ózinde «kerek adamyn» taǵaiyndaý úshin zań talaptaryn attap ótetin nemese qalaýynsha ózgertip alatyn jaǵdailar bar. Bul áreketter barlyq jerde kezdesedi. Jer inspektsiiasy, quqyq qorǵaý salasy, reviziialyq komissiia jáne basqa da baqylaý organdary jergilikti biliktiń yqpalynda bolmaýy kerek. Ádil báseke bolmasa, kásibi mamandar memlekettik qyzmetke qyzyqpaidy. Daryndy jastar memlekettik qyzmetke kelýge qulyqsyz. Aimaqtarda tek sol óńirdiń azamattary jumys isteýi kerek degen qasań túsinikten arylý kerek. Adamnyń bilikti bolýy onyń týǵan jerine bailanysty emes. Jumystyń naqty nátijesimen ǵana baǵalanady. Sonymen birge kvazimemlekettik sektorda tártip ornatatyn kez keldi. Korporativtik basqarýdyń ikemdi bolýy – oiyńa ne kelse, sony isteý degen sóz emes. Azamattardy qyzmetke taǵaiyndaý barynsha ashyq jáne ádil bolýǵa tiis. Sebebi bul – eń aldymen, halyqqa tiesili mekemeler. Prezident Ákimshiligi memlekettik jáne kvazimemlekettik sektordaǵy taǵaiyndaýlardy únemi baqylaýda ustap otyrýy kerek. Jeke adamdardyń múddesin kózdeitin kez kelgen áreketke tosqaýyl qoiylýǵa tiis. Memlekettik qyzmet isteri agenttigi jeke sektordaǵy bilikti mamandardy memlekettik qyzmetke tartý úshin qolaily jaǵdai jasaýy qajet. Elimizdi órkendetemiz desek, bárimiz bir el bolyp kúsh jumyldyrýymyz kerek, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qasym-Jomart Toqaev memlekettik organdardaǵy atqarýshylyq tártipti synǵa aldy. Prezidenttiń aitýynsha, memlekettik apparat berilgen tapsyrmalardy atústi oryndaidy. Túrli sebeptermen sozbalańǵa salyp, oryndalý merzimi birneshe ret keiinge shegeriledi.
– Jyl basynan beri Prezident Ákimshiligi tapsyrmalardyń oryndalý sapasyna qatysty memlekettik organdar men laýazymdy tulǵalardyń atyna 400-den astam syn-eskertpe joldaǵan. Al osy tapsyrmalardyń negizgi úilestirýshisi – Úkimet tarapynan qadaǵalaý tiisti deńgeide júrgizilgen joq. Úkimet qyzmetin qamtamasyz etýge tiis Premer-Ministr Keńsesiniń jumysy tek memlekettik organdardyń daiyn esebin jibere salýmen shekteledi. Premer-Ministr Keńsesiniń vedomstvoaralyq úilestirý jáne salaaralyq máselelerdi sheshý jónindegi rólin arttyryp, Úkimettiń shaǵyn apparaty retinde keshendi túrde transformatsiia jasaǵan jón. Memlekettik organ basshylary jekelegen máseleler boiynsha burynǵydai sheshim qabyldaýdan qorqady. Túrli jeleýmen meniń nemese Prezident Ákimshiliginiń maquldaýyn alýǵa tyrysady. Keide Úkimet múshelerine jazbasha tapsyrma berýge týra keledi. Áitpese tapsyrmanyń oryndalmaý, jobanyń tolyq aiaqtalmai qalý qaýpi bar. Biýrokratiiadan aryltý jónindegi sharalar týraly Jarlyq aiasynda biz Úkimet pen ýákiletti memlekettik organdardyń quzyretine jatatyn aǵymdaǵy máseleler boiynsha Prezident Ákimshiligine qujat joldaýǵa tyiym saldyq. Alaida bul tájiribe áli joiylǵan joq, – dedi Prezident.
Jiyn barysynda Premer-Ministr Álihan Smaiylov elimizdiń damý barysy jáne kelesi jyldyń jospary týraly, Ulttyq bank tóraǵasy Ǵalymjan Pirmatov aqsha-nesie saiasaty jóninde, Premer-Ministrdiń birinshi orynbasary Roman Skliar Ekibastuzdaǵy jaǵdaidy qalpyna keltirý jumystaryna qatysty baiandama jasady. Sonymen qatar Memleket basshysy Almaty qalasy, Mańǵystaý jáne Ulytaý oblystary ákimderiniń baiandamalaryn tyńdap, árqaisysyna naqty tapsyrma berdi.
