Elordanyń taýarlar men qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentiniń basshysy Sádýaqas Baiǵabylov mektep formalaryna jasaǵan saraptama qorytyndysyn jariialady, dep habarlaidy QazAqparat.
«Mektep formasyn oqýshylar 9 ai boiy kiip júredi. Sondyqtanony tańdaýda matanyń bilogiialyq jáne himiialyq erekshelikterine, aýa ótkizý qabiletine, formaldegid mólsherine, elektrlengishtigine, mata boiaýyna basa mán berý qajet. Óitkeni, kiim bala aǵzasyna mikroklimat túzedi», - deidi departament basshysy.
Onyń aitýynsha, kiim túzgen mikroklimat syrtaǵy klimatta sál ózgeshe bolady.
«Eger balanyń terisi tynys almaitynyn baiqasańyz, aǵzasy qatty qyzyp nemese tońyp júr degen sóz. Sýyq tiiý osyndaidan bolady. Qaýipsiz materialdan tigilmegen kiim balany ádettegiden tez sharshatady. Denesi bórtip, teri aýrýlaryny belgileri paida bolady Keide tipti bala streske shaldyǵyp, sabaq úlgerimi nasharlaidy», - deidi maman.
Osy atalǵan qaýipten saqtaný úshin mektep formasyn balanyń jasyna sai tańdaý qajet.
«Bala kiiim asa ashyq emes, baisaldy túske boialǵany abzal. Mata jartylai júnnen jáne maqtadan toqylǵan, tozbaityn, bakteriialar men mikrobqa qarsy qasietke ie bolýy shart. Ol úshin 75-85 tabiǵi matadan tigiligen kiim tańdaýǵa keńes beremiz. Mata quramyndaǵy sintetikanyń úlesi 15-25 paiydan aspaýy kerek. Sintetikanyń az ǵana mqlsheri matany myjylyp, qyrtystanýdan saqtaidy», - degen sarapshy aiaq kiimniń durys tańdalýy balanyń densaýlyǵyna qatty áser etetinin aitady.
«Sapaly aiaq kiim ókshe men aiaq súiekterine ǵana emes, omyrtqaǵa da oń áser etedi. Aiaq kiim jasandy nemese sintetikalyq materialdardan tigilse, gigienalyq talaptar buzylýy múmkin. Jasandy bylǵarydan qiylǵan ultaraq pen tumashalanǵan aiaq kiimdi balaǵa kigizýge bolmaidy», - deidi Sádýaqas Baiǵabylov.
Nur-Sultan qalasynyń taýarlar men qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamenti dúken sórelerinen mektep formasy retinde satalyp turǵan jempir, jeide, sporttyq keýdeshe, sarafan-kóilek, jeńsiz kóilek , kostiým-shalbar siiaqty kiimkeshektiń 25 úlgisin saraptamadan ótkizgen.
Atap aitqanda, Resei Federatsiiasynda jasalǵan 2, Qyrǵyz Respýblikasynda tigilgen 3, Ózbekstanda jasalǵan 3, Túrkiiada tigilgen 4, Qytaida tiligen 5, óndirýshisi begisiz 8 úlgi zerttelgen.
Sarapta qorytyndysynda «Túrkiia men Ózbekstanda, Qyrǵyz Respýblikasynda jáne tigilgen 7 úlgi jáne óndirýshisi belgisiz 3 úlgi talapqa sai emes dep tanylǵan. Naqty aitqanda, tańbalaý talaptary saqtalmaǵan. Iaǵni, shyǵarǵan eldiń ataý joq nemese tigilgen datasy kórsetilmegen; Eýraziia ekonomikalyq odaǵy naryǵyndaǵy biryńǵai ainalym belgisi tańbalanbaǵan; buiymdy paidalaný nusqaýlyqtary kórsetilmegen nemese melekettik tilge aýdarylmaǵan.
«Kásipkerlerge jazbasha uiǵarym taratyldy. Tekserý kezinde osy uiǵarym saqtalmasa, 230 ailyq eseptik kórsetkishten joǵary mólsherde aiyppul salynady. Mektep formasynyń boiaýlary saraptamadan ótti. Normadan tys toksindik indeksi baiqalmady», - deidi departament basshysy.
Mektep formasyn tańdaýdaǵy negizgi usynystar:
* Zattańbadaǵy tańbalaýdy muqiiat zertteńiz, onda óndirýshi eldiń ataýy men kiim kútimi týraly aqparatty jazylýy kerek.
* Matanyń tabiǵi materialdan tigilgeni bolýyn nazarda ustańyz.
* Matanyń iisine nazar aýdaryńyz. Eger kiimniń isi kúshti ári ótkir bolsa, almaý kerek. Kúshti iis ziiandy himiialyq zatqa tán.
* Ólshemin durys tańdaý da mańyzdy. Mektep kiimi balany uialtpaýy kerek, kiiýge yńǵaily bolǵany abzal.
* Kiim astary tek tabiǵi matadan bolýy kerek. Óitkeni astar bala denesine tiip turady.
* Mindetti túrde ónimniń sapasy men qaýipsizdigin rastaityn qujattardy talap etińiz.
Balaǵa mektep kiiminiń birneshe jiyntyǵyn tańdaǵan abzal. Sonda kiim baiaý tozady. Al bala árqashan uqypty kórinedi.
«Mektep kiimin tańdaǵan kezde tutynýshylarǵa barynsha muqiiat bolýǵa keńes beremiz, sebebi balanyń densaýlyǵy mektep formasyna bailanysty. Sapasyz kiim teri aýrýlaryna ákelýi, sondai-aq respiratorlyq aýrýlardyń týyndatýy múmkin», - deidi maman.
