Foto: Májilis baspasóz qyzmeti
Búgin Májiliste 2024 jyldyń qorytyndy jalpy otyrysy ótti, -dep habarlaidy ult.kz.
Májilis tóraǵasy Erlan Qoshanov 2024 jyl elimiz úshin ózgeriske toly, mazmundy kezeńge ainaldy dedi:
"Halyqaralyq jáne jalpyulttyq sipattaǵy kóptegen mańyzdy saiasi oqiǵalar boldy. Biz álemdik dialogtyń geosaiasi ortalyǵyna ainalyp, ózimizdi jahandyq saiasi protsesterdiń mańyzdy qatysýshysy retinde kórsete aldyq. Elimiz birneshe bedeldi halyqaralyq uiymǵa laiyqty deńgeide tóraǵalyq etti. Nátijesinde halyqaralyq sarapshylar Qazaqstanǵa «óńirde adaldyqpen kelissóz júrgizýshi» degen baǵa berdi. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń resmi issaparlary da úlken ról atqarǵanyn aita ketý kerek. Mundai is-sharalar men issaparlar el múddesine qyzmet etip, memleketimizdiń damýyna, halqymyzdyń ál-aýqaty artýyna zor septigin tigizeri anyq.
Osy jyly eldiń saiasi júiesiniń jalpy sipatyn ózgertý jalǵasyn tapty. Prezidenttiń «barlyq mańyzdy saiasi sheshimder tek halyqpen birlesip qabyldanady» degen ustanymy taǵy bir márte is júzine asty. Muny jańa saiasi mádeniet qalyptastyrý jolynda jasalǵan eleýli qadam der edim. Osylaisha, biyl ótken referendým nátijesi men eldiń energetikalyq táýelsizdigi jolyndaǵy halyqtyń tarihi sheshimi – ultymyzdyń uiysýy men qoǵam belsendiliginiń jarqyn úlgisi boldy.
Biyl Memleket basshysynyń qatysýymen alǵash ret máslihattardyń respýblikalyq forýmy ótti. Jiyn mańyzdy memlekettik sheshimder qabyldaýǵa búkil Qazaqstan qoǵamyn jumyldyrýdyń taǵy bir tiimdi tetigine ainaldy. Aýqymdy is-shara saiasi partiialardan, bir mandatty okrýgterden sailanǵan máslihat depýtattaryn, sondai-aq Úkimet múshelerin alǵash ret bir alańda toǵystyrdy. Ony ortalyqtan óńirlerge deiingi biliktiń barlyq tarmaǵy arasyndaǵy jalpyhalyqtyq dialogtyń jańa formaty dep ataýǵa bolady.
Osy jylǵy taǵy bir eleýli mádeni oqiǵa – V Dúniejúzilik kóshpendiler oiynynyń ótýi. Qazaqstan tól mádenietimizdiń ózindik ereksheligi men biregeiligin kúlli álemge pash etti. Bul mańyzdy is-shara Uly dala órkenietiniń muragerleri – baýyrlas, tamyrlas halyqtar arasyndaǵy mádeni-gýmanitarlyq bailanysty tereńdete tústi.
2024 jyl Parlament Májilisi úshin de nátijeli boldy. Jyl basynan beri biz Memleket basshysynyń Joldaýlarynda, Sailaýaldy baǵdarlamasynda, Ulttyq quryltaida berilgen tapsyrmalaryn oryndaý úshin birqatar mańyzdy zań qabyldadyq.
Áleýmettik ádildik ornatýǵa baǵyttalǵan konstitýtsiialyq normalar biyl tolyq iske asyryla bastady. Qabyldaǵan zańdardyń nátijesin qazirdiń ózinde kórip otyrmyz. «Ulttyq qor – balalarǵa» jobasy men qoldy bolǵan kapitaldy qaitarý týraly zań – osyǵan aiqyn dálel. Jyl basynan beri balalardyń jinaqtaýshy shottaryna alǵashqy kiris túsip, zańsyz shyǵarylǵan aktivterge elde áleýmettik nysandar salyna bastady.
Sonymen qatar, Prezidenttiń «Keleshek» biryńǵai erikti jinaqtaý júiesin engizý týraly bastamasy da – azamattarymyz úshin úlken kómek. Ol jinaqtar «Ulttyq qor – balalarǵa» jobasy aiasyndaǵy qarajatpen birge óskeleń urpaqtyń sapaly bilim alýyna jol ashady. Sondai-aq jastardyń shetelde bilim alýyna qoljetimdiligin keńeitetin normalar bekitildi.
Endi halyqaralyq olimpiadalar men ǵylymi konkýrstardyń jeńimpazdary «Bolashaq» baǵdarlamasy boiynsha oqýǵa múmkindik alady. Osy sharanyń barlyǵy el jastary úshin eleýli qoldaý bolmaq.
Biz qoǵamnyń dertine ainalǵan túitkildi máselelerdi sheshý úshin birqatar zań qabyldadyq. Búgingi tańda oiyn biznesi týraly zańnyń, sol siiaqty veipke tyiym salý týraly normanyń iske asyrylýyna kýá bolyp jatyrmyz.
Biz esirtkige qatysty qylmystar úshin jazalaýdyń saralanǵan tásili jónindegi Prezidenttiń tikelei tapsyrmasyn zańnamalyq deńgeide oryndadyq. Zań arqyly biz esirtki óndirý men taratý arasyndaǵy jaýapkershiliktiń ara-jigin ajyrattyq. Sonymen qatar, esirtki óndirýdi eń aýyr qylmystarǵa teńestirip, ol úshin jaýapkershilikti meilinshe kúsheittik.
Osylaisha, esirtki tutyný siiaqty beleń alǵan dertke depýtattar tarapynan taǵy bir tosqaýyl qoiyldy.
Halyqaralyq qoǵamdastyq otbasyndaǵy jáne turmystaǵy zorlyq-zombylyq týraly zańǵa joǵary baǵa berdi. Bul zańdy Birikken Ulttar Uiymy «genderlik zorlyq-zombylyqty joiý jolynda jasalǵan qadam» dep atap, Astanaǵa alǵysyn bildirdi.
Kredit berýdegi qaýip-qaterdi barynsha azaitý týraly zańdy bólek atap ótkim keledi. Ol qoǵamda beleń alǵan shamadan tys nesie alýdy azaitýǵa zor septigin tigizbek. Qazirdiń ózinde sarapshylar Qazaqstanda problemalyq kreditter birshama azaiǵanyn aitýda. Bul – Májilistegi barlyq fraktsiia men bir mandatty okrýgten sailanǵan depýtattardyń ortaq eńbeginiń arqasy.
Sessiia barysynda jańa ekonomikalyq saiasattyń zańnamalyq negizin qalaý jumysyn jalǵastyrdyq.
Jańa Biýdjet kodeksin qabyldadyq. Sol arqyly biýdjet qarajatyna degen kózqarasty túbegeili ózgertip jatyrmyz.
Biýdjet zańnamasynyń negizgi qaǵidaty – qarajatty utymdy, únemdi igerý jáne naqty qajettilikke baǵyttaý.
Depýtattardyń usynysy boiynsha memleketttik sektor qarajaty endi tolyǵymen Parlament baqylaýynda bolady.
Kvazimemlekettik sektor sýbektileriniń taza kiris somasynyń keminde 70 paiyzy biýdjetke dividend tóleýge baǵyttalady.
«Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qoryna tiesili kompaniialar dividendiniń keminde 50 paiyzy biýdjetke túsedi.
Sonymen birge, Biýdjet kodeksi arqyly biz aimaqtarǵa kóbirek derbestik berip otyrmyz. Birqatar túsimderdi respýblikalyq deńgeiden jergilikti deńgeige berý jónindegi sharalar da kózdelgen. Sondai-aq, aýdan ákimderiniń ókilettigin keńeitý úshin shaǵyn jáne orta biznesten alynatyn korporativtik tabys salyǵy men jeke tabys salyǵy oblystyq deńgeiden aýdandyq deńgeige beriledi. Munyń bári keleshekte jergilikti jerlerde resýrstardy tiimdi igerýge yqpal etedi.
Biz jańa ǵana taǵy bir mańyzdy zań qabyldadyq. Ol Túrkistannyń erekshe mártebesin bekitýge arnalǵan. Memleket basshysy qalaǵa zań júzinde erekshe mártebe berý týraly tapsyrma bergenin bilesizder. Túrkistannyń el tarihynda ǵana emes, búkil túrki álemindegi orny airyqsha. Osy Zańdy qabyldaý arqyly óńirdiń ózin-ózi basqarýdaǵy derbestigin arttyramyz. Mundai mártebe jergilikti problemalardy anaǵurlym tiimdi sheshýge, investitsiia tartýǵa múmkindik beredi jáne óńir ekonomikasynyń odan ári damýyna septigin tigizedi. Bir sózben aitqanda, osynyń bári elimizdiń mádeni murasyn saqtaý men ulttyq biregeiligin nyǵaitýda mańyzdy ról atqarady.
Áriptester, osy sessiia bastalǵaly Palatanyń qaraýynda 106 zań jobasy boldy. Onyń ishinde, 37 zańdy qabyldadyq. 19-yna Prezident qol qoidy. Jalpy alǵanda, depýtattar tarapynan biyl eleýli jumys atqaryldy. Keler jyly da osy qarqyndy saqtaýymyz qajet. Eń bastysy, halqymyzdyń ál-aýqatyn arttyrý jáne Memleket basshysynyń tapsyrmalarynyń oryndalýy árdaiym basty nazarda bolýǵa tiis. Jýyrda biz óńirlerge issaparǵa shyǵamyz.
Basty maqsat – jergilikti jerlerdegi sailaýshylarǵa qabyldanǵan zańdardyń mán-mańyzyn, istelip jatqan jumystardyń jai-japsaryn jetkizý. Sonymen birge, olardyń óńirlerde qalai júzege asyrylyp jatqanyna kóz jetkizip qaitýymyz kerek. Alys aýyldarǵa, eńbek ujymdaryna baryp, eldi tolǵandyryp júrgen problemalardy bilip, ádettegidei olardy Úkimet nazaryna jetkizýge tiispiz.
Qurmetti depýtattar!
Barshańyzǵa atqarǵan belsendi de jemisti jumystaryńyz úshin zor alǵysymdy bildiremin. Kele jatqan Jańa jyl merekesi qutty bolsyn! 2025 jyly da turaqtylyq pen tatýlyǵymyz baiandy bolyp, elimiz órkendei bersin. Ár shańyraqqa shattyq, ár otbasyǵa baq-bereke tileimin!", -dedi Erlan Qoshanov Májilis otyrysynda.
