Májilis depýtaty Amanjan Jamalov úkimetti Ulttyq qordyń aqshasyn únemdeýge shaqyrdy, dep habarlaidy Sputnik Qazaqstan.
Aqsha 3-4 jylda taýsylýy múmkin
Depýtattyń aitýynsha, munai baǵasynyń quldyraýy el ekonomikasyna teris áser etip otyr. Biýdjet shyǵyny óskenin eskersek, biyl tapshylyq 7,5 trillion teńgege deiin ulǵaiady.
Ulttyq qordyń túsimderi 3,3 trillionnan 1 trillion teńgege deiin túsedi. Al ulttyq qordan biýdjetke baǵyttalatyn transfert, kerisinshe, 2,7 trillion teńgeden 4,8 trillion teńgege deiin artady.
Depýtat sonyń saldarynan 2020 jyly Ulttyq qordaǵy aqsha 3,7 trillion teńgege azaiatynyn eskertti. Qazirgi jaǵdai boiynsha Ulttyq qorda 57,5 milliard AQSh dollary jinalǵan.
"Munaidyń arzandaýy, iskerlik belsendilikti memleketten sýbsidiialaý, biznes úshin salyq jeńildikterin ulǵaitý biýdjetti ájeptáýir shyǵynǵa ushyratady. Syrttan qaryz alý jaǵdaidy odan saiyn ýshyqtyryp jiberedi. Ulttyq qordyń aktivterin osyndai jyldamdyqpen ala berse, aqsha nebári 3-4 jyldyń ishinde taýsylyp qalýy múmkin", - dedi Jamalov úkimetke joldaǵan depýtattyq saýalynda.
"Biýdjet shyǵynyn qysqartý qajet"
Ulttyq qordaǵy aqshany saqtap qalý úshin depýtat biýdjet shyǵynyn aitarlyqtai qysqartýdy usyndy.
Jamalov úkimetke daǵdarys kezinde ótken jyldardyń qateligin qaitalamaýǵa keńes berdi. Aitýynsha, daǵdarys kezeńinde túrli baǵdarlama arqyly biznesti jeńildikpen memleketten qarjylandyrý úshin investitsiiany ulǵaita bermeý qajet.
Sebebi, is júzinde tek iriktelgen kompaniialardyń shaǵyn tobyna ǵana qoldaý kórsetiledi.
"Máselen, ótken jyldary besjuldyzdy qonaq úiler, qymbat meiramhanalar, avtoortalyqtar, meditsina ortalyqtary, avtobýs parkteri, taksoparkterge nesie berildi. Qazir de, úkimettiń daǵdarysqa qarsy sharalary aiasynda taǵy osy kompaniialar júr. Bul áleýmettik jeliler men biznes qaýymdastyqtyń ózinde teris rezonans týǵyzdy", - dedi májilismen.
Jamalov bul jolǵy daǵdarys uzaqqa sozylatynyn jáne osy ýaqyt boiy ekonomikaǵa aqsha quiý múmkin bolmaitynyn atap ótti.
"Sol sebepti tez arada biýdjettik qarjylandyrýdyń ornyna banktik kreditteý rólin jandandyrý qajet. Banktik kreditteý biýdjetten eshqandai sýbsidiiasyz qoljetimdi bolýy tiis", - dedi ol.
Osy oraida depýtat Ulttyq bankke bazalyq stavkany kezeń-kezeńmen tómendetýdi usyndy.
"Menińshe, Qazaqstannyń ulttyq banki ekonomikany 3-4%-pen kreditteý maqsatynda bazalyq stavkany tómendetý úshin barlyq múmkindikke ie", - dedi ol.
Osyǵan bailanysty Jamalov Ulttyq qor qarajatyn qalyptastyrý jáne paidalaný tujyrymdamasyna qor aqshasyn paidalanýdy shekteý týraly túzetýler ázirleýdi usyndy.
Sonymen qatar, biýdjettik jáne kvazibiýdjettik investitsiialyq jobalarǵa reviziia júrgizip, tiimdiligin baǵalaý qajet ekenin málimdedi.
Ulttyq bankpen birlesip bankten kásipkerler men bizneske 3-4%-pen kredit berý baǵdarlamasyn ázirleýdi usyndy.
