20 sáýirde Máskeý qalasynda Resei ǵylym akademiiasynyń Shyǵystaný institýtynda «Qazaqstan jáne Resei: strategiialyq áriptestik pen jan-jaqty yntymaqtastyqtyń 30 jyly» taqyrybynda halyqaralyq ǵylymi – praktikalyq konferentsiia ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Konferentsiiany Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti janyndaǵy Qazaqstan strategiialyq zertteýler institýty (QSZI) jáne Resei ǵylym kademiiasynyń Shyǵystaný institýty (RǴA ShI) uiymdastyrdy. Is-shara Qazaqstan Respýblikasynyń Resei Federatsiiasyndaǵy Elshiliginiń qoldaýymen ótti.
Halyqaralyq konferentsiia jumysyna qazaqstandyq jáne reseilik tarihshy-ǵalymdar, saiasattanýshylar, halyqaralyq qatynastar mamandary, Qazaqstan men Resei parlamentteriniń depýtattary qatysty. Ǵylymi forým jumysyna onlain formatta qosylǵan RǴA ShI, E.Primakov atyndaǵy RǴA ÁEHQI, QR Prezidenti janyndaǵy QSZI, L.N. Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversiteti men M.V.Lomonosov atyndaǵy MMÝ qazaqstandyq filialynyń ǵalymdary men sarapshylary qatysty.
2021 jyly Qazaqstan Respýblikasy Táýelsizdiginiń 30 jyldyq mereitoiy atap ótiledi, bul qorytyndylar shyǵarý men ótken joldy uǵynýdyń mańyzdy kezeńi bolyp otyr. Jańa zaman tarihy Qazaqstan-Resei yntymaqtastyǵynyń qaryshty damýy men joǵary nátijeliligi ózara qurmet, teń quqylyq jáne strategiialyq áriptestik qaǵidattaryna negizdelgenin kórsetti. Bul eki eldiń kóshbasshylary, Qazaqstan Respýblikasy men Resei Federatsiiasynyń birinshi Prezidentteri N.Á.Nazarbaev pen B.N.Eltsin, sondai-aq Qazaqstan Prezidenti Q.K.Toqaev pen Resei Prezidenti V.V.Pýtinniń, memlekettik jáne qoǵam qairatkerleriniń, sondai-aq ǵylymi-sarapshylyq qoǵamdastyqtyń zor eńbegi.
Óz sózderinde eki eldiń diplomattary men parlamentariileri, konferentsiiany uiymdastyrýshy institýttardyń basshylary konferentsiianyń joǵary mártebesin jáne onda talqylanatyn taqyryptardyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Olar ǵylymi dialogty jandandyrýdyń jáne Qazaqstan men Resei ǵalymdarynyń tarihi retrospektivasy, sondai-aq damýdyń jańa táýelsiz kezeńindegi ekijaqty qarym-qatynastardyń qalyptasýy men damýy, ulttyq egemendikti, aýmaqtyq tutastyqty jáne KSRO ydyraǵannan keiin belgilengen shekaralardyń myzǵymastyǵyn qurmetteýge negizdelgen strategiialyq áriptestik pen tatý kórshilik qatynastardy údemeli nyǵaitý úshin berik negiz bolǵan máselelerdi talqylaý mańyzdylyǵyna erekshe nazar aýdardy.
Qazaqstannyń Reseidegi Elshisi E.B. Kósherbaev óziniń alǵy sózinde Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezidenti - Elbasy N.Á. Nazarbaev pen Qazaqstan Prezidenti Q.K.Toqaev eki el qarym-qatynastary mańyzdy sipatqa ie ekenin birneshe ret atap ótkenin aitty. Óz kezeginde, Resei Federatsiiasynyń Qazaqstandaǵy Elshisi A.N. Borodavkin óziniń quttyqtaý sózinde Resei Prezidenti V.V.Pýtin Qazaqstan men Reseidiń strategiialyq seriktestiginiń tabysty damýyna basa nazar aýdaratynyn atap ótti.
Óz kezeginde QR Parlamenti Májilisiniń Halyqaralyq ister, qorǵanys jáne qaýipsizdik komitetiniń hatshysy M.T. Erman Qazaqstan men Reseidiń saiasi dialogynyń mańyzdy elementi onyń parlamentaralyq ólshemi bolyp sanalatynyn atap ótti.
«Bizdiń elderimizdiń zań shyǵarýshy bilik organdarynyń oń ózara is-qimyly júieli negizde júzege asyrylady, konstrýktivtiligimen erekshelenedi jáne qarqyndy sipatqa ie. Bizdiń bailanystarymyz ekijaqty formattan áldeqaida asyp túsedi, eki memleket zań shyǵarýshylarynyń TMD Parlamentaralyq assambleiasy, UQShU PA, Parlamentaralyq Odaq, Eýraziia elderi parlamentteri spikerleriniń keńesi, EQYU PA siiaqty bedeldi halyqaralyq institýttar qurylymdaryndaǵy kommýnikatsiialardyń mazmundy tarihy bar», - dedi M. Erman.
Resei Federatsiiasy Memlekettik Dýmasynyń TMD isteri jónindegi komiteti tóraǵasynyń birinshi orynbasary V.P.Vodolatskii óz sózinde eki el prezidentteri qol qoiǵan kelisimder Memlekettik Dýmada da, Májiliste de basym tártippen ratifikatsiialanyp jatqanyn aitty.
«Palatalar spikerleriniń ózara saparlary, yntymaqtastyq jónindegi Palataaralyq parlamenttik komissiianyń otyrystary, beiindi komitetterdiń birlesken is-sharalary, Resei men Qazaqstandaǵy sailaýdy baiqaý jónindegi missiialardyń qyzmetine qatysý turaqty negizde júrgiziledi», - dedi ol.
Budan bólek, RǴA Shyǵystaný institýtynyń direktory, RǴA korrespondent-múshesi A.K.Alikberov ótken 30 jyl ishinde Qazaqstan da, Resei de egemen memleketterdiń, táýelsiz, halyqaralyq qatynastardyń tolyqqandy sýbektileriniń qalyptasý jolynan ótkenin jetkizdi.
«Osy kezeń ishinde bizdiń aldymyzda geosaiasi, ekonomikalyq, áleýmettik sipattaǵy syn-qaterler birneshe ret turdy. Biraq bizdiń strategiialyq áriptestigimizdiń myzǵymastyǵyna jáne kópjaqty yntymaqtastyqtyń ózara tiimdiligine kúmándanýǵa eshqashan sebep bolǵan emes. Bul eki eldegi ǵylymi, saraptamalyq qaýymdastyqtyń bizdiń tatý kórshiligimizdi nyǵaitýǵa jáne ártúrli sipattaǵy ózara is-qimyldy tereńdetýge baǵyttalǵan durys sheshimder qabyldaýyna yqpal etken eńbegi», - dedi A. Alikberov.
QR Prezidenti janyndaǵy QSZI direktory, QR UǴA akademigi Z.K.Shaýkenova Táýelsiz Qazaqstannyń ómir súrgen barlyq jyldarynda onyń Reseimen qarym-qatynasy eki taraptyń da turaqtylyǵymen jáne yntymaqtastyqqa daiyn bolýymen sipattalǵanyn atap ótti.
«Eki el arasynda yntymaqtastyqtyń berik quqyqtyq, ekonomikalyq, saiasi jáne mádeni negizderi bar. Shyn máninde, Qazaqstannyń Reseige qatysty syrtqy saiasaty Resei Federatsiiasy Qazaqstan úshin ózara árekettesýdiń barlyq salalarynda eń mańyzdy seriktes bolyp sanalatyndyǵyna negizdeldi», - dedi ol.
Halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiia jumysy eki sessiia aiasynda ótti.
