Áleýmettik jelide áskeri qyzmetshilerdiń qazasyna qatysty taǵy bir manipýliatsiialyq video tarady. Kadrda qaitys bolǵan adamnyń «denesin» kólikpen tasymaldap bara jatqan sát kórsetilip, ony Mańǵystaýdaǵy qaiǵyly oqiǵamen bailanystyrǵan. NoFake.kz redaktsiiasy Jalǵan aqparatqa qarsy is-qimyl ortalyǵymen birlesip videonyń shyǵý tarihyn tekserdi, dep habarlaidy ult.kz.
Tekserý barysynda videonyń Mańǵystaýdaǵy qaiǵyly oqiǵaǵa qatysy joq ekeni anyqtaldy.
Bastapqy videony taldaý onyń 2026 jylǵy 19 tamyzda, iaǵni qyrkúiekte bolǵan qaiǵyly oqiǵadan áldeqaida buryn TikTok-ta jariialanǵanyn kórsetti. Videony alǵash @abenov__01 qoldanýshysy júktegen. Keiin túpnusqa jazba óshirilgenimen, dál osy video 9 qyrkúiekte @bauka.kz091 akkaýntynda qaita jariialanǵan.
Demek, video qaiǵyly oqiǵaǵa deiin jelide bolǵan jáne qyrkúiektegi oqiǵanyń kadrlary bolýy múmkin emes.
Video qai jerde túsirilgen?
Videonyń naqty qai jerde túsirilgenin anyqtaý múmkin bolmady. Geolokatsiiany anyqtaityn túrli servister arqyly júrgizilgen taldaý kadrlar Túrkistan, Almaty nemese Jetisý oblystarynyń birinde túsirilýi múmkin ekenin kórsetti.
Sonymen qatar akkaýntty taldaý barysynda videoda memlekettik tirkeý nómiri 676AVN13 bolatyn Toyota Alphard kóligi túsirilgeni anyqtaldy. Qolda bar málimet boiynsha, kólik Túrkistan oblysynda tirkelgen.
Bul derekter de videonyń Mańǵystaý oblysyndaǵy oqiǵaǵa qatysy bar ekenin rastamaidy.
Qaiǵyly oqiǵadan keiin basqa sipatta tarady
Qaiǵyly oqiǵadan keiin eski kadrlar áleýmettik jelide qaita paida bolyp, bul joly «qaza tapqan áskeri qyzmetshilerdiń denesin tasymaldap bara jatqan video» degen sipattamamen tarala bastaǵan.
Iaǵni buryn jariialanǵan videoǵa basqa kontekst berilgen. Mundai tásil jeli qoldanýshylaryn jańylystyryp, bolǵan oqiǵa týraly qate túsinik qalyptastyrýy múmkin. NoFake.kz buǵan deiin de qaiǵyly oqiǵadan keiin áleýmettik jelide eski videolar men basqa da manipýliatsiialyq kontenttiń taralýy múmkin ekenin eskertken. Osyndai jazbalardy kórgende videonyń alǵash qashan jáne qaida jariialanǵanyna, bastapqy derekkózine jáne qandai kontekste taraǵanyna nazar aýdarǵan jón.
Aita keteiik, jalǵan aqparatqa qarsy is-qimyl ortalyǵy kórineý jalǵan aqparat taratqany úshin qylmystyq jaýapkershilik qarastyrylǵanyn eske saldy. Qylmystyq kodekstiń 274-babyna sáikes, onlain-platformalar arqyly mundai aqparatty taratqany úshin úsh jylǵa deiin, al aýyr zardaptarǵa ákep soqqan jaǵdaida bes jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý jazasy qoldanylýy múmkin.
