QR Aýyl sharýashylyǵy ministriniń mindetin atqarýshy Erbol Qarashókeev eldegi jemshóp daiyndaý men Mańǵystaý men Qyzylorda oblystaryndaǵy qurǵaqshylyq saldary týraly pikir bildirdi, dep habarlaidy QazAqparat.
«Búginde klimattyń ózgerýi jahandyq jylynýdyń saldary ekenin jáne qurǵaqshylyq jiiligi artyp kele jatqanyn bári túsinedi. Qazirgi qurǵaqshylyq siiaqty aýa raiynda ózgeristerdiń bolatyny kútildi, tiisinshe mundai stsenariige aldyn-ala daiyndalý kerek edi. Ókinishke orai, biylǵy jyl oǵan daiyn bolmaǵanymyzdy kórsetti. Qarapaiym mysal keltireiin. Ǵalymdardyń málimetinshe, bizdiń elimizde jyl saiyn mal azyǵy zootehnikalyq qajettilik normasynan 2 ese az óndiriledi. Jem-shóptiń osy kóleminiń shamamen 70%-y negizinen tabiǵi shabyndyqtarda jáne jaiylymdarda jinalady, olardyń ónimdiligi tikelei aýa-raiyna bailanysty bolady. Munda mal ónimdiliginiń tómen bolýynyń negizgi sebepteriniń biri jatyr», - dedi Qarashókeev Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetindegi brifingte.
Onyń aitýynsha, Qazaqstanda aýyspaly egistegi jem-shóp daqyldarynyń úlesi shamamen 15%-dy quraidy, bul ǵylym usynǵan kórsetkishten 2 ese tómen. Iaǵni, mal sharýashylyǵyn damytýdyń negizgi qaǵidattary buzylyp, aldyn ala jem-shóp bazasyn nyǵaitpai, mal basy kóbeidi dep aitýǵa bolmaidy. Sonymen birge, asyl tuqymdy analyq maldy jappai importtaý da mal sharýashylyǵynyń eksporttyq áleýetin arttyrý baǵdarlamasynyń damýyn aitarlyqtai tejegen.
«Mańǵystaý oblysyn mysalǵa keltirsek, Keńes zamanynda munda barlyq mal túrinen 732 myńǵa jýyq bas bolǵan. Mundai mal basy úshin 3 400 shahta jáne qubyrly qudyq, jalpy uzyndyǵy shamamen 260 km bolatyn 43 toǵan men sý qubyrlary salyndy jáne jumys istedi. Memleket jaiylymdardy jaqsartý jáne olardyń ónimdiligin saqtaý jóninde sharalar jasaǵan. Qazir oblysta 840 myńǵa jýyq mal bar, iaǵni olardyń jalpy sany 15%-ǵa artty. Al qudyqtardyń sany 2 500-ge deiin qysqardy, áitse de 2014-2020 jyldary 387 qudyq pen uńǵyma salynǵan jáne qalpyna keltirilgen. Oǵan qosa, jaiylymdardyń ónimdiligin arttyrý sharalary qolǵa alynbaǵan. Iaǵni, qatty qurǵaqshylyq kesirinen jaiylymdar joǵalyp jatyr», - dep túsindirdi spiker.
Onyń pikirinshe, aýa raiy faktorlaryna qaramastan salanyń turaqty damýyna kepildik beretin júieli sharalar qabyldaý qajet. Eń aldymen, eginshilikte naqty ártaraptandyrýdy júrgizý qajet. Oǵan qol jetkizý úshin eń aldymen jerdi paidalanýshylar ǵylymi negizdelgen aýyspaly egisti qatań saqtaýy qajet. Ekinshiden, jem-shóp daqyldary úshin sýarmaly jerlerdi keńeitý kerek. Úshinshisi – Jem-shóp daqyldarynyń tuqym sharýashylyǵyn damytý. Tórtinshisi – paidalanylatyn jaiylym jerleriniń ónimdiligin arttyrý jáne olardyń aýmaǵyn keńeitý.
«Jaiylym aýmaǵyn keńeitý máselesine kelsek, mundaǵy negizgi problema olardy sýarý bolyp otyr. Osy ýaqytqa deiin ministrlik júrgizgen jumys tek jandandyrýdy ǵana emes, ony tiimdi jáne joǵary nátijege qol jetkizýge múmkindik beretin jańa platformaǵa aýystyrýdy da qajet etedi. Bul máseleni sheshý aldaǵy ýaqytta bizdiń basymdyqtarymyzdyń biri bolady», - dedi ministrdiń mindetin atqarýshy.
