قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸنٸڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى ەربول قاراشٶكەەۆ ەلدەگٸ جەمشٶپ دايىنداۋ مەن ماڭعىستاۋ مەن قىزىلوردا وبلىستارىنداعى قۇرعاقشىلىق سالدارى تۋرالى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«بٷگٸندە كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ جاھاندىق جىلىنۋدىڭ سالدارى ەكەنٸن جەنە قۇرعاقشىلىق جيٸلٸگٸ ارتىپ كەلە جاتقانىن بەرٸ تٷسٸنەدٸ. قازٸرگٸ قۇرعاقشىلىق سيياقتى اۋا رايىندا ٶزگەرٸستەردٸڭ بولاتىنى كٷتٸلدٸ, تيٸسٸنشە مۇنداي ستسەنارييگە الدىن-الا دايىندالۋ كەرەك ەدٸ. ٶكٸنٸشكە وراي, بيىلعى جىل وعان دايىن بولماعانىمىزدى كٶرسەتتٸ. قاراپايىم مىسال كەلتٸرەيٸن. عالىمداردىڭ مەلٸمەتٸنشە, بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە جىل سايىن مال ازىعى زووتەحنيكالىق قاجەتتٸلٸك نورماسىنان 2 ەسە از ٶندٸرٸلەدٸ. جەم-شٶپتٸڭ وسى كٶلەمٸنٸڭ شامامەن 70%-ى نەگٸزٸنەن تابيعي شابىندىقتاردا جەنە جايىلىمداردا جينالادى, ولاردىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸ تٸكەلەي اۋا-رايىنا بايلانىستى بولادى. مۇندا مال ٶنٸمدٸلٸگٸنٸڭ تٶمەن بولۋىنىڭ نەگٸزگٸ سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ جاتىر», - دەدٸ قاراشٶكەەۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندەگٸ بريفينگتە.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا اۋىسپالى ەگٸستەگٸ جەم-شٶپ داقىلدارىنىڭ ٷلەسٸ شامامەن 15%-دى قۇرايدى, بۇل عىلىم ۇسىنعان كٶرسەتكٸشتەن 2 ەسە تٶمەن. ياعني, مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ نەگٸزگٸ قاعيداتتارى بۇزىلىپ, الدىن الا جەم-شٶپ بازاسىن نىعايتپاي, مال باسى كٶبەيدٸ دەپ ايتۋعا بولمايدى. سونىمەن بٸرگە, اسىل تۇقىمدى انالىق مالدى جاپپاي يمپورتتاۋ دا مال شارۋاشىلىعىنىڭ ەكسپورتتىق ەلەۋەتٸن ارتتىرۋ باعدارلاماسىنىڭ دامۋىن ايتارلىقتاي تەجەگەن.
«ماڭعىستاۋ وبلىسىن مىسالعا كەلتٸرسەك, كەڭەس زامانىندا مۇندا بارلىق مال تٷرٸنەن 732 مىڭعا جۋىق باس بولعان. مۇنداي مال باسى ٷشٸن 3 400 شاحتا جەنە قۇبىرلى قۇدىق, جالپى ۇزىندىعى شامامەن 260 كم بولاتىن 43 توعان مەن سۋ قۇبىرلارى سالىندى جەنە جۇمىس ٸستەدٸ. مەملەكەت جايىلىمداردى جاقسارتۋ جەنە ولاردىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸن ساقتاۋ جٶنٸندە شارالار جاساعان. قازٸر وبلىستا 840 مىڭعا جۋىق مال بار, ياعني ولاردىڭ جالپى سانى 15%-عا ارتتى. ال قۇدىقتاردىڭ سانى 2 500-گە دەيٸن قىسقاردى, ەيتسە دە 2014-2020 جىلدارى 387 قۇدىق پەن ۇڭعىما سالىنعان جەنە قالپىنا كەلتٸرٸلگەن. وعان قوسا, جايىلىمداردىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ شارالارى قولعا الىنباعان. ياعني, قاتتى قۇرعاقشىلىق كەسٸرٸنەن جايىلىمدار جوعالىپ جاتىر», - دەپ تٷسٸندٸردٸ سپيكەر.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, اۋا رايى فاكتورلارىنا قاراماستان سالانىڭ تۇراقتى دامۋىنا كەپٸلدٸك بەرەتٸن جٷيەلٸ شارالار قابىلداۋ قاجەت. ەڭ الدىمەن, ەگٸنشٸلٸكتە ناقتى ەرتاراپتاندىرۋدى جٷرگٸزۋ قاجەت. وعان قول جەتكٸزۋ ٷشٸن ەڭ الدىمەن جەردٸ پايدالانۋشىلار عىلىمي نەگٸزدەلگەن اۋىسپالى ەگٸستٸ قاتاڭ ساقتاۋى قاجەت. ەكٸنشٸدەن, جەم-شٶپ داقىلدارى ٷشٸن سۋارمالى جەرلەردٸ كەڭەيتۋ كەرەك. ٷشٸنشٸسٸ – جەم-شٶپ داقىلدارىنىڭ تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋ. تٶرتٸنشٸسٸ – پايدالانىلاتىن جايىلىم جەرلەرٸنٸڭ ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە ولاردىڭ اۋماعىن كەڭەيتۋ.
«جايىلىم اۋماعىن كەڭەيتۋ مەسەلەسٸنە كەلسەك, مۇنداعى نەگٸزگٸ پروبلەما ولاردى سۋارۋ بولىپ وتىر. وسى ۋاقىتقا دەيٸن مينيسترلٸك جٷرگٸزگەن جۇمىس تەك جانداندىرۋدى عانا ەمەس, ونى تيٸمدٸ جەنە جوعارى نەتيجەگە قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن جاڭا پلاتفورماعا اۋىستىرۋدى دا قاجەت ەتەدٸ. بۇل مەسەلەنٸ شەشۋ الداعى ۋاقىتتا بٸزدٸڭ باسىمدىقتارىمىزدىڭ بٸرٸ بولادى», - دەدٸ مينيستردٸڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى.
