Mańǵystaý oblysynyń Quryq aýylynda «Vizit ortalyǵy» jumys jobasynyń «Qorshaǵan ortaǵa áserin baǵalaý» bólimi boiynsha ashyq otyrys nysanyndaǵy qoǵamdyq tyńdaý ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Oǵan memlekettik organ ókilderi men qoǵam belsendileri, ekologtar jáne BAQ ókilderi qatysty.
Bas qosýda qoǵam belsendileri men ekologtar «Bozjyra» shatqalynan 4 shaqyrym qashyqtyqta, «Jabaiushqan» qaýmalynyń syrtynda salynatyn qonaq úi kesheniniń qorshaǵan ortaǵa áserin baǵalaý jaiynda pikirlerin bildirdi.
«Qyzylsai» memlekettik óńirlik tabiǵi parki kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń basshysy Omar Sarsenǵazievtiń aitýynsha, jabaiy týrzimdi toqtatpasaq Bozjyranyń tabiǵi qalpyn saqtai almaimyz.
«Qyzylsai» memlekettik óńirlik tabiǵi parki kommýnaldyq memlekettik mekemesi 2012 jyly ashyldy. Sol kezden bastap, «Bozjyra» shatqalyna kelýshiler qatary kóbeie bastady. Men ózim inspektor bolyp bastadym. Sol kezderde bizdiń kórgenimiz jabaiy ańdar kún ystyq ýaqytta, vagondardyń qasynda biz quiyp qoiǵan sýlardy ishedi. Búgingi tańda parktiń qyzmetkerleri arqarlarmen sýretke de túsip júr. Árine dál qasynan bolmasa da jaqyn qashyqtyqta sýretke túsýge bolady. Demek, arqarlardy shoshytatyn áreket jasalmasa, olar adamdardan qashpaidy», - dedi ol.
Omar Sársenǵazievtyń málimetinshe, qazir Jabaiushqandy mekendeitin arqarlardyń sany 1000-ǵa jýyqtaidy. Mamandar dala janýarlarynyń sanyn esepteýde eki tásildi qoldanady.
«Onyń biri – aviatsiia arqyly bolsa, ekinshisi kólik arqyly sanaq júrgiziledi. Tikushaqpen júrgizilgen sanaq 90 paiyzǵa deiin naqty kórsetkish bere alady. Máselen, 2016 jyly arqarlardyń sany 700 shamasynda bolsa, 2020 jyly myńǵa jýyqtaǵan. Arqarlar taýdyń ústine jaiylady. Sebebi taýdyń ústinde shóp bar. Olar qarabutalardyń gúlderin jeidi. Bul jerler arqarlardyń tóldeitin jeri bolyp eseptelmeidi. Olar tastyń ústinde tóldemeidi. Arqarlar adam aiaǵy jetpeitin jerlerge tóldeidi. Negizinen arqarlar qyrdyń ústinde jaiylady. Eger adamdar arqarlarǵa timese, olar jaiylatyn jerlerde myltyq atylmasa, janýarlardy úrkitpese arqarlar adamdardan qashpaidy», dedi ol.
Budan bólek, «Bozjyra» shatqalynda jol talǵamaityn kólikterdiń retsiz, asfalt jolsyz júrýiniń saldarynan ekologtardyń baǵalaýynsha, 750 gektarǵa jýyq jer búlingen. Bul tek sońǵy úsh jylda ǵana. Sondyqtan bir ǵana asfalttalǵan joldyń qurylysy osy ornalasý úshin óte qajet.
«Týristerdiń Bozjyra shatqalyna, onyń ishinde jol talǵamaityn kólikterdiń esepsiz, retsiz kelýine bailanysty tabiǵi topyraq jamylǵysy nasharlaǵan. Qara jerde avtomobilderden kóterilgen shań ósimdikterge qonady. Osylaisha, janýarlardyń popýliatsiiasyna ziiandy áser etedi. Mysaly, dala kemirgishteriniń popýliatsiiasyna keri áserin tigizedi. Sondyqtan Bozjyrany saqtaýdyń joly - mádenietti týrizmdi damytý», -dedi Omar Sársenǵaziev.
Aita ketken jón, týrizmdi damytý baǵytynda Qaraqiia aýdanynda jańa investitsiialyq joba júzege asady. Joba aiasynda salynatyn Vizit- ortalyq Bozjyra shatqalynan 4 shaqyrym jerde Jabaiushqan erekshe qorǵalatyn aimaqtaeyń syrtyna salynsyn degen jergilikti turǵyndardyń talaby eskeriledi. Osyǵan bailanysty 2021 jyly 19 qańtarda Senek aýylynda aýyl aqsaqaldary, qoǵam belsendileri jáne turǵyndardyń qatysýymen investitsiialyq jobany tanystyrý baǵytynda kezdesý ótti. Jobaǵa tapsyrys berýshi mekeme – «TETHYS IV» JShS, joba qurylysyn júzege asyrýshy – «SEMBOL CONSTRACTION COMPANY» mekemesi. Joba quny - 38 mlrd. teńge.Joba «Jabaiushqan» tabiǵi qaýmaly jerinen 4 shaqyrym qashyqtyqta ornalasady. Joba aiasynda qonaq úi kesheni, arnaiy kólik turaǵy, týristterge arnalǵan atpen nemese kvadratsiklmen serýendeitin oryndar salynatyn bolady. Qurylys jumysy barysynda 1500 jumys orny ashylady jáne jumysqa 60% jergilikti turǵyndar tartylatyn bolady.Joba aiaqtalǵannan keiin 200 turaqty jumys orny ashylady. Sonymen qatar, Senek-Aqqudyq baǵytyndaǵy 46 shaqyrym qatqyl tabandy jol merdiger mekeme tarapynan qalypqa keltiriledi. Joba aiasynda aýdan kásipkerlerine aýyl sharýashylyq ónimderin nemese qolóner buiymdaryn satýǵa jaǵdai jasalatyn bolady.Onyń ishinde, Senek aýyldyq meshitiniń jóndeý jumystaryna jáne qajetti qural-jabdyqtaryna kómekter beriletin bolady.Senek aýylynyń jaǵdaiy tómen otbasylaryna azyq-túlikpen jáne materialdyq kómekter merdiger mekeme tarapynan kórsetildi.
