2009 jyly arý Almatyda mektep bitirip, kieli Túrkistannyń ýniversitetine oqýǵa tústim. Alǵashqyda bári basqasha, bári qiyn edi. Oi-pikirler, ustanymdar men kózqarastar jergilikti túlektermen sáikes kele qoimady. Til tabysýym da qiynǵa soqty. Almatyǵa qaita aýysýdy oilap júretinmin. Sondaida alǵash til tabysqan bir ustazym, bir dosym boldy.
Dosym degenim sheteldik azamat edi. Meniń dostyq qarym-qatynasymdy ustazdarym da, qatarlastarym da qup kórmedi. Aitýlarynsha «shetel azamatymen dos bolýǵa bolmaidy». Sebebin surasań túsindire almaidy. Biraq bizdiń kózqarasymyz, pikirlerimiz, oilarymyz kóp sáikesetin. Eldiń oiymen ómir súrý degen túsinikti túsine almaǵan men dostyǵymnan bas tartpadym. Al bul áreketimdi qoldaǵan jalǵyz oqytýshym – Seidýlla Sadyquly.
«Ózińe yńǵaily ma, janyńdy túsine ma, syrlasa alasyń ba, boldy. Jurttyń sózin tyńdama, biz qazaq balamyzdy da «jurttyń balasymen» salystyryp tárbieleitin elmiz. Tek ardan attamasań, dostyqtyń shekarasynan shyqpasań boldy» dedi. Maǵan da keregi osy bir aýyz jyly sóz edi.
***
2010 jyly «Habar» agenttigi uiymdastyratyn «Jastar janary» degen baiqaý bolatyn. Bir kúni Seidýlla aǵai meni ózine shaqyrtty. Álgi baiqaýdyń habarlandyrýyn kórsetip, «qatysyp kórshi. Sen balanyń qolyńnan jazý keledi» dedi.
Baiqaýǵa esse qabyldaýǵa 1 ai ýaqyt bar eken. Ne jazatynymdy uzaq oilanyp júrdim. Keiin ózimniń týǵan naǵashy aǵamnyń (biz ony ata dep ataimyz) otbasylyq ómiri týraly jazamyn dep sheshtim. Óitkeni atamyzdyń Qudai bergen segiz qyzy bar, kenjesi toǵyzynshysy ul boldy. Bul bizdiń áýlet úshin úlken oqiǵa. Sodan oiyma birinshi taqyryp oraldy: «Segiz sulý, bir seri». Ózime unap tur. Taqyrypty ózgertpeimin dedim, áli jazylmaǵan essemniń siýjetin oilap otyryp. Osylaisha bul esse bas júldeni jeńip aldy. Júldege arnaiy diplom men 100 000 (júz myń teńge) utyp aldym. Sońynda Habar agenttigi osy esseniń jelisi boiynsha arnaiy habar túsirip, naǵashylarymnyń aýylyna arnaiy bardyq. Ol óz aldyna bólek áńgime.
Qýanyshymdy birinshi bolyp aǵaiǵa jetkizip edim, «aqshańdy jina, jaratpa. Bizde «jýmaisyń ba?» degen jazylmaǵan dástúr bar. Olai deitinderge shashylma. Bolashaqqa jina» dedi. Aǵaiymnyń aitqanyn oryndadym, «jýmaisyń ba?» degenderge kúlip qoiym, qutty bolsyn dep syiǵa syi etip aqsha usynǵandardy qabyldai berdim. Týǵan-týys, aǵaiyndarymnan qutty bolsynǵa 80 000 (seksen myń) teńge jinaldy. Bul sandar ol kezde óte kóp aqsha bolatyn. Osylaisha 180 myń teńgege 9 sottyq jer aldym. Sóitip birinshi kýrsty bitirgende meniń jyljymaityn múligim boldy. Qazir ol jerde 10\9 kólemdi shaǵyn baspana turǵyzylǵan.
***
2012 jyly edi. Bizdiń top eń alǵyr, eń úzdik top boldy. Tobymyzda 10 túrik stýdent, 8 qazaq stýdent. Bárinen buryn bárimiz Seidýlla aǵaidy renjitpeýge tyrysatynbyz. Ol kisiniń sabaǵy qatyp qalǵan teoriia oqyp, kitap jattaý emes edi. Aǵai jýrnalistikadaǵy óz jolynan mysaldar keltirip, praktikasymen jii bólisetin. «Maman bolmasań da, adam bol» degen aqyly árbir shákirtiniń júreginde ómir boiy sairap turatynyna senimdimin. Bir kúni úige arnaiy tapsyrma berdi. Biraq erteńi ony eshqaisymyz oryndamai kelippiz. Jas bolǵan soń, erkeleimiz, buzyqtyq jasaimyz. Toptyń starostasy – ózim. «Tapsyrmany oryndamai kelip, aǵaidy renjitkenshe, sabaqtan bárimiz qashyp keteiik. Ári ketse aýditoriiadan shatasyppyz dermiz» dep aqyl qostym. Ózimshe tabylǵan aqyl dep oiladym. Grýppalastarym da qoldai ketti. Aramyzda Saltanat esimdi qyz bolatyn. Ol ájesiniń tárbiesin alǵan, «eshqashan ótirik aitýǵa bolmaidy» degen ustanymdaǵy boijetken. Bir sabaqtan oqytýshy 5 qoiaiyn dep jatsa, «apai, maǵan 4 qoiyńyzshy, men 5-ke laiyq emespin» dep bárimizdi «kúidiretin». Sol qyzymyz bárimiz qaityp ketken soń, aýditoriiaǵa qaita kirip, taqtaǵa «aǵai, bizdi izdemeńiz, biz sabaqtan qashyp kettik» dep jazyp ketipti.
Erteńine aǵai bárimizdi shaqyryp alyp, aldymen qatty renjidi. Aǵaidyń renjigenin kórip, ózimiz de qatty ókindik. Sóitip artynan Seidýlla aǵai «tentekter-aý, qashqan soń úndemei ketpeisińder ma, taqtaǵa jazyp ketip, dekanǵa deiin kórsetip ketipsińder ǵoi syrlaryńdy» dep bir kúlip aldy. Odan keiin sabaqtan qashpaityn boldyq, qashsaq ta Saltanatty birinshi qaitaryp jiberýge tyrysamyz.
***
2013 jyl. Oqý bitiretin jylymyz. Bárimiz bir-bir dipom alyp, maman atanýǵa daiyn turmyz. Memlekettik emtihan kezinde Seidýlla aǵai maǵan kúlip, «sen oqýǵa túsken jyly Almatyǵa aýysyp kete ma dep qorqýshy edim. Sen tórt jyl oqyp shyqtyń, ustazdaryńmen de, qatarlastaryńmen de til tabysyp, bárimen jaqyn bolyp kettiń. Sen dál osy ýniversitetti tańdaǵanyń úshin, meniń shákirtim bolǵanyń úshin raqmet!» dedi. Júregim birtúrli tolqyp ketti. «Sizge raqmet, aǵai!» dei berdim, kózimniń jasyn irkip. Biz oqyp júrgen jyldary aǵaiymyz Tashkentke kóp baratyn. Doktorlyq dissertatsiiasyn qorǵaýǵa kóp kúsh, kóp ýaqyt joǵaltty. Taza jolmen, adal eńbegimen ǵylymǵa da úles qosyp, talai myqty shákirtterdi de tárbielep júrgen qadirli ustazymyz biyl 70 jasqa toldy. Ustazymyzdyń denine saýlyq, shyǵarmashylyǵyna shabyt tileimin!
Dál siz qyzmet etetin ýniversitette joǵary bilim alǵanym úshin, sizdiń shákirtińiz bolǵanym úshin qýanyshtymyn. Bári úshin raqmet, aǵai!
Aqbota MUSABEKQYZY
