Foto: Ernur.kz
Qazaqstan musylmandary Dini basqarmasy qalyńmalǵa qatysty pikir bildirdi, dep habarlaidy Ult.kz.
Basqarma ókilderi Islam shariǵatyndaǵy máhir uǵymymen salystyrǵanda, qalyńmaldyń ózindik erekshelikteri men uqsastyqtary baryn aitty.
Qazaq dástúrindegi qalyńmaldy islam shariǵatyndaǵy máhir dep esepteýge qatysty ǵalymdardyń birneshe kózqarasy bar deidi sarapshylar.
Ǵalymdar arasynda qalyńmaldy máhir dep tanýǵa qatysty ártúrli kózqarastar bar:
- - Máhir retinde taný: Keibir ǵalymdar, sonyń ishinde Horezmdik islamtanýshylar, qalyńmaldy máhirdiń tezdetilip beriletin túri dep eseptegen. Imam ál-Kasani máhirdi qyzdyń ákesi alyp, keiin jasaýyn daiyndaýǵa jumsaýyn ádetke sai dep túsindiredi.
- - Syilyq retinde qaraý: Ibn Abidinniń pikirinshe, eger qalyńmal máhir retinde aitylmasa, ol qaitarym shartymen berilgen syilyq sanalady. Bul jaǵdaida qyzdyń jasaýyn talap etý ádet-ǵurypqa sai oryn alady.
"Qazaq dástúrinde qalyńmal – qalyńdyq úshin beriletin mal-dúnie. Eger eki jas ajyrasqan jaǵdaida qalyńdyq maly qyzdyń ieliginde qalatyn bolǵan. Osy turǵydan qalyńmaldy máhir dep sanaýǵa bolady", - delingen habarlamada.
Alaida, «áke eńbegi», «ana súti» sekildi qyzdyń ata-anasyna nemese týystaryna beriletin syi-siiapat máhirge jatpaidy. Sondai-aq, qyzdyń jasaýyn ákesi óz qarjysynan daiyndasa, bul da máhir bolyp eseptelmeidi.
Qalyńmal berilmeitin jerlerde nekeni shariǵatqa sai durys dep taný úshin máhir belgileý mindetti. Máhir belgilenbegen jaǵdaida da neke durys bolady, biraq kúieýi máhir-misl (ádettegi máhir) tóleýi tiis.
Qorytyndylai kele, Dini basqarmasynyń úkimi boiynsha:
- 1. Kúieýi tarapynan beriletin qalyńmaldy qyzdyń razylyǵymen máhirge jatqyzýǵa jáne artynan alyp baratyn jasaýyna paidalanýǵa bolady.
- 2. «Áke eńbegi», «ana súti» sekildi qyzdyń áke-sheshesine, týystaryna beriletin mal-múlik (kádesyi, t.b.) máhirge jatpaidy.
