فوتو: Ernur.kz
قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسى قالىڭمالعا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
باسقارما ٶكٸلدەرٸ يسلام شاريعاتىنداعى مەھٸر ۇعىمىمەن سالىستىرعاندا, قالىڭمالدىڭ ٶزٸندٸك ەرەكشەلٸكتەرٸ مەن ۇقساستىقتارى بارىن ايتتى.
قازاق دەستٷرٸندەگٸ قالىڭمالدى يسلام شاريعاتىنداعى مەھٸر دەپ ەسەپتەۋگە قاتىستى عالىمداردىڭ بٸرنەشە كٶزقاراسى بار دەيدٸ ساراپشىلار.
عالىمدار اراسىندا قالىڭمالدى مەھٸر دەپ تانۋعا قاتىستى ەرتٷرلٸ كٶزقاراستار بار:
- - مەھٸر رەتٸندە تانۋ: كەيبٸر عالىمدار, سونىڭ ٸشٸندە حورەزمدٸك يسلامتانۋشىلار, قالىڭمالدى مەھٸردٸڭ تەزدەتٸلٸپ بەرٸلەتٸن تٷرٸ دەپ ەسەپتەگەن. يمام ەل-كاساني مەھٸردٸ قىزدىڭ ەكەسٸ الىپ, كەيٸن جاساۋىن دايىنداۋعا جۇمساۋىن ەدەتكە ساي دەپ تٷسٸندٸرەدٸ.
- - سىيلىق رەتٸندە قاراۋ: يبن ابيديننٸڭ پٸكٸرٸنشە, ەگەر قالىڭمال مەھٸر رەتٸندە ايتىلماسا, ول قايتارىم شارتىمەن بەرٸلگەن سىيلىق سانالادى. بۇل جاعدايدا قىزدىڭ جاساۋىن تالاپ ەتۋ ەدەت-عۇرىپقا ساي ورىن الادى.
"قازاق دەستٷرٸندە قالىڭمال – قالىڭدىق ٷشٸن بەرٸلەتٸن مال-دٷنيە. ەگەر ەكٸ جاس اجىراسقان جاعدايدا قالىڭدىق مالى قىزدىڭ يەلٸگٸندە قالاتىن بولعان. وسى تۇرعىدان قالىڭمالدى مەھٸر دەپ ساناۋعا بولادى", - دەلٸنگەن حابارلامادا.
الايدا, «ەكە ەڭبەگٸ», «انا سٷتٸ» سەكٸلدٸ قىزدىڭ اتا-اناسىنا نەمەسە تۋىستارىنا بەرٸلەتٸن سىي-سيياپات مەھٸرگە جاتپايدى. سونداي-اق, قىزدىڭ جاساۋىن ەكەسٸ ٶز قارجىسىنان دايىنداسا, بۇل دا مەھٸر بولىپ ەسەپتەلمەيدٸ.
قالىڭمال بەرٸلمەيتٸن جەرلەردە نەكەنٸ شاريعاتقا ساي دۇرىس دەپ تانۋ ٷشٸن مەھٸر بەلگٸلەۋ مٸندەتتٸ. مەھٸر بەلگٸلەنبەگەن جاعدايدا دا نەكە دۇرىس بولادى, بٸراق كٷيەۋٸ مەھٸر-ميسل (ەدەتتەگٸ مەھٸر) تٶلەۋٸ تيٸس.
قورىتىندىلاي كەلە, دٸني باسقارماسىنىڭ ٷكٸمٸ بويىنشا:
- 1. كٷيەۋٸ تاراپىنان بەرٸلەتٸن قالىڭمالدى قىزدىڭ رازىلىعىمەن مەھٸرگە جاتقىزۋعا جەنە ارتىنان الىپ باراتىن جاساۋىنا پايدالانۋعا بولادى.
- 2. «ەكە ەڭبەگٸ», «انا سٷتٸ» سەكٸلدٸ قىزدىڭ ەكە-شەشەسٸنە, تۋىستارىنا بەرٸلەتٸن مال-مٷلٸك (كەدەسىي, ت.ب.) مەھٸرگە جاتپايدى.
