Latyn álipbiine kóshý – qazaq tiliniń jańa belesi

Latyn álipbiine kóshý – qazaq tiliniń jańa belesi

Latyn árpine kóshý – qazaq tilin damytý men jańǵyrtýdaǵy ishki qajettilik. QR Tuńǵysh Prezidenti, Elbasy Nursultan Nazarbaev óziniń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda latyn álipbiine kóshýdiń mańyzdylyǵy jóninde: «Birinshiden, qazaq tilin birtindep latyn álipbiine kóshirý jumystaryn bastaýymyz kerek. Biz bul máselege neǵurlym dáiektilik qajettigin tereń túsinip, baiyppen qarap kelemiz jáne oǵan kirisýge Táýelsizdik alǵannan beri muqiiat daiyndaldyq», -  degen bolatyn. Bul máseleni jan-jaqty talqylaý maqsatynda Almaty tehnologiialyq ýniversitetinde «Latyn álipbiine kóshý – qazaq tiliniń jańa belesi» taqyryby boiynsha dóńgelek ústel jiyny ótti.

Jiynǵa QR joǵary oqý oryndarynyń ǵalymdary, professorlyq-oqytýshylar quramy, doktoranttar, magistranttar men stýdentter qatysty. Sharanyń maqsaty – latyn álipbiine kóshýdiń mańyzdylyǵy týraly tereń maǵlumat berý, qoǵamdyq pikir qalyptastyrý.

Dóńgelek ústeldi ATÝ-dyń birinshi prorektory, professor Baýyrjan Nurahmetov ashyp berdi. Atalmysh basqosýda arnaiy shaqyrylǵan til mamandary men shet tilderi kafedrasynyń professor-oqytýshylary, stýdentter latyn álipbiine kóshýdiń mańyzdylyǵy jaiynda paiymdy pikirlerimen bólisti.

Shara barysynda latyn álipbiine kóshý mańyzdylyǵy men jańa júiedegi emle-erejeler saralandy. ATÝ «Memlekettik jáne shetel tilderi» kafedrasynyń aǵa oqytýshysy, «Qazaq tili» qoǵamynyń tóraiymy Qarlyǵa Ábdirahmanova «Qazaq jazýynda qoldanyp kelgen álipbiler» taqyrybynda baiandama jasady. Al S.J.Asfendiiarov atyndaǵy UMÝ AQ, «Tildik pánder» kafedrasynyń dotsenti, f.ǵ.k. Tóleýbek Zaisanbaev «Meditsinalyq terminderdi latyn álipbiimen jazýda kezdesetin qiyndyqtardy sheshý joldary» taqyrybynda óziniń pikirimen bólisti.

Budan basqa sharaǵa spiker retinde Abai atyndaǵy QazUPÝ professory, f.ǵ.d. Qalamqas Qalybaeva, Abai atyndaǵy QazUPÝ professory, f.ǵ.d. Gúlbaný Qosymova, A.Baitursynov atyndaǵy Til bilimi institýtynyń aǵa ǵylymi qyzmetkeri, f.ǵ.k. Dana Pashan, A.Baitursynov atyndaǵy Til bilimi institýtynyń aǵa ǵylymi qyzmetkeri, f.ǵ.k. Alfiia Soltanbekova, QRMÝ «Til pánderi» kafedrasynyń kásibi qazaq tili pániniń oqytýshysy Rimma Qulabaeva, A.Baitursynov atyndaǵy Til bilimi institýtynyń aǵa ǵylymi qyzmetkeri, f.ǵ.k. Gúljihan Kabdenova, Tilderdi damytý jáne úilestirý jumystary bóliminiń basshysy Baqyt Qalymbetov, Almaty qalalyq Ardagerler keńesiniń múshesi Hadisha Satybaldina qatysty.

Sondai-aq, dóńgelek ústelde qazaq tiliniń jańa álipbiine qatysty ózge de ózekti máseleler talqylandy, ǵalymdar qatysýshylardyń saýaldaryna da jan-jaqty jaýap berdi. Óz sózinde jiynǵa qatysýshy ǵalymdar latyn álipbiine kóshýdiń tiimdiligin, zaman talaby ekenin aitty.

Aita keteiik, búginde Almaty tehnologiialyq ýniversitetinde álipbidi latyn grafikasyna kóshirýge orai birqatar jumystar istelýde. 2018 jylǵy maýsym aiynda ýniversitet rektorynyń buiryǵymen «Rýhani jańǵyrý» ortalyǵy quryldy. Osy rette «Memlekettik jáne shet tilderi» kafedrasynyń meńgerýshisi Záýresh Aýhadieva bastaǵan oqytýshylar Sh.Shaiahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymi-praktikalyq ortalyǵynynyń seminaryna, Almaty qalasy ákimdigi Tilderdi damytý basqarmasynyń uiymdastyrǵan «Qazaq tili emlesiniń negizgi erejeleriniń jobasyn» talqylaýǵa qatysty. Ýniversitettiń «Tehnolog» gazeti latyn álipbii negizinde maqalalar toptamasyn jariialap júr jáne ýniversitettiń barlyq qurylymdyq bólimder ataýlary birtindep latyn qarpinde jazylyp keledi.