Aýyl sharýashylyǵyny ministriniń mindetin atqarýshy Erbol Qarashókeevtiń tóraǵalyǵymen ministrlik janyndaǵy jem-shóppen qamtamasyz etý jónindegi respýblikalyq jedel shtabtyń otyrysy ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Shtab jumysyna onyń músheleri, óńir basshylarynyń orynbasarlary jáne BAQ ókilderi qatysty.
Otyrys barysynda jemshóp daiyndaý boiynsha óńirlerdegi qazirgi jaǵdai, sheshilýi qajet máseleler, sondai-aq aldyńǵy kezdesýde qoiylǵan mindetterdiń oryndalý barysy talqylandy.
Vedomstvo basshysy zardap shekken oblystarǵa Úkimet rezervinen mal azyǵyn arzandatý úshin 3,6 mlrd teńge bólingenin, Mańǵystaý oblysyna mal azyǵyn daiyndaý úshin respýblikalyq biýdjetten 5,3 mlrd teńge paidalanýǵa ruqsat etilgenin, Azyq-túlik korporatsiiasy 1,7 myń tonna arpany naryqtaǵydan 17%-ǵa tómen baǵamen satqanyn, «QTJ» AQ tamyz aiynyń sońyna deiin jem-shóp tasymaldaýǵa arnalǵan temirjol tarifterin naryqtaǵydan 77%-ǵa tómen deńgeide saqtaitynyn, shóp daiyndaý úshin 211 myń ga tabiǵi qoryqtar paidalanylatynyn, óńirlerge jeńildikpen 43,2 myń tonna dizel otyny bólingenin habarlady.
«Jemshóp daiyndaýǵa jergilikti biýdjetten 9,1 mlrd teńge bólindi, qosymsha 4,5 mlrd teńge bólý máselesi oblys máslihattarynda qarastyrylyp jatyr. Oblystar arasynda yntymaqtastyq týraly memorandýmdarǵa qol qoiyldy. Sonyń aiasynda jemshóp qoryn tolyqtyrý jumystary júrgizilýde», - dep atap ótti E.Qarashókeev.
Óńirlerdegi jemshóp jinaýdyń qazirgi jaǵdaiy týraly Mal sharýashylyǵy ónimderin óndirý jáne qaita óńdeý departamenti direktorynyń orynbasary Q.Mutaev baiandady.
«Búgingi tańda shamamen 17,6 mln tonna shóp daiyndaldy, bul - jospardyń 74 paiyzy. Eń tómen kórsetkish Mańǵystaý oblysynda-40%, Shyǵys Qazaqstan oblysynda-50%, Qyzylorda oblysynda – 54% jáne Atyraý oblysynda – 57%»,- dep habarlady Q.Mutaev.
Atqarylyp jatqan jumystar týraly Almaty, Qyzylorda, Mańǵystaý, Túrkistan jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynyń shtab ókilderi habarlady.
Mańǵystaý oblysy ákiminiń orynbasary Ǵ.Niiazovtyń aitýynsha, búgingi tańda qurǵaqshylyqtan zardap shekkenderge 70 mln teńge qarjy berildi.
Tamyz aiynyń sońyna deiin Úkimet rezervinen bólingen barlyq qarjy jiberiledi.
«Jergilikti jerlerdegi jaǵdai qurǵaqshylyqtan týyndaǵan qiyndyqtarǵa qaramastan, bári baqylaýda. Degenmen, problemalyq óńirlerdegi jaǵdaidy turaqtandyrý boiynsha áli de úlken jumys kútip tur», - dedi ministrdiń m.a.
Vedomstvo basshysy jemshóp daiyndaý qarqynynyń tómendeýine jol berilmeýi kerektigin atap ótti. Birqatar óńirlerde 100 paiyzdyq mejege jaqyndap qaldy, azyq daiyndaýdy jalǵastyrý kerek jáne eki jyldyq qor jinaý qajet.
Jeke qosalqy sharýashylyqtarǵa erekshe nazar aýdarylýy kerek, ákimdikterde qajettilikteri men jemshóp tapshylyǵy bar jeke qosalqy sharýashylyqtardyń tizimi bolýy tiis.
Astyq egetin sharýashylyqtar sabandy daiyndaý jáne qoimaǵa jinaý týraly Úkimettiń tapsyrmasyn tolyq oryndaýy tiis ekenin erekshe atap ótti.
Bul ásirese arpa men qara bidaidyń sabanyna qatysty.
Jemshóp qoryn qurý basty másele bolyp qala beredi. Osy boiynsha balans jasap, satýǵa arnalǵan kólemderdi aiqyndaý kerek jáne ákimdikterdiń saittaryna ornalastyrý qajet. Árbir un tartý kásipornynan shyqqan kebek kólemi anyqtalý kerek.
«Qurǵaqshylyqtan zardap shekken óńirlerdiń qajettilikterin eseptep, qajet jem-shópti olardyń operatorlary arqyly jetkizemiz», - dep tolyqtyrdy sózin E.Qarashókeev.
Jem men kebek baǵasynyń negizsiz ósýine bailanysty jaǵdai qiyndady. Qoldanystaǵy zańnama aiasynda baǵanyń negizsiz ósý faktilerine jedel den qoiý qajet.
«Jemshóp pen kebek satatyndar arasynda túsindirý jumystaryn júrgizýdiń mańyzdylyǵyn erekshe atap ótkim keledi jáne qurǵaqshylyq saldarynan qiyn jaǵdaiǵa tap bolǵan adamdardyń qaiǵysynan paida tabý adamgershilikke jatpaitynyn eske salamyn. Sondai-aq, bul iste deldaldardyń aralaspaýyn qadaǵalaý qajet», - dedi ministrdiń m.a.
Zardap shekken aimaqtarǵa kómek kórsetýdiń aimaqtyq qorlary qarajat, jem jinaý jumystaryn jandandyrýy kerek.
Kómek jetkizý logistikasyn uiymdastyrý úshin aimaqtyq shtabtar jinalǵan resýrstardyń naqty kólemin bilýleri kerek.
«Óz bastamasy boiynsha zardap shekken óńirlerge 150 vagon shóp (Aral aýdanyna 15 vagon jáne Mańǵystaý oblysynyń 135 vagony) jetkizip, tasymaldaý kólemin 2000 vagonǵa deiin jetkizýdi kózdep otyrǵan volonterlik uiymdardyń qyzmetin qoldaýdy suraimyn», - dep atap ótti vedomstvo basshysy.
Olarǵa uiymdastyrýshylyq-tehnikalyq jáne ózge de máselelerdi sheshýde jan-jaqty kómek kórsetip, osy jumysqa biznes qaýymdastyǵyn da qosý qajet.
«Men Mańǵystaý oblysynyń ákimdiginen Qazaqstannyń barlyq azamattary men ujymdary qaiyrymdylyq jinaityn arnaiy shot ashýdy ótindim. Aýyl sharýashylyǵy ministrligi zardap shekken fermerlerge jáne Mańǵystaý oblysynyń jeke sharýa qojalyqtaryna bir kúndik jalaqysyn aýdarýǵa sheshim qabyldady. Basqa kompaniialar da shette qalmaidy dep oilaimyn», - dedi E.Qarashókeev.
Dala órti de taǵy bir máselege ainaldy. Qaraǵandy oblysynda 39 myń gektar jaiylymdyq jer órtenip, Aqtóbe oblysynyń jaiylymdarynan da órt shyqty.
«Barlyq jerde órtke qarsy erejelerdi saqtaý basymdyqqa ie bolýy tiis. Bul tek mal ósirýshilerge ǵana emes, egin oraǵyn der kezinde júrgizetin diqandarǵa da qatysty», - dedi ministrdiń mindetin atqarýshy.
Shtab músheleri qurǵaqshylyq saldaryn joiý jáne aldaǵy qystaýǵa mal sharýashylyǵyn jemshóppen qamtamasyz etý máselelerin sheshý boiynsha jergilikti jerlerde qabyldanyp jatqan barlyq sharalar keshenin aqparattyq qamtamasyz etý máselelerin talqylady.
Búgingi jaǵdaidy qoldana otyryp, jeke «sarapshylar» men «analitikter» ózderiniń imidji úshin jáne belgili bir paida tabý úshin aqparattyq soǵys júrgizip otyr.
Al ákimdikterden tolyq obektivti aqparat bolmaǵan jaǵdaida jurt solarǵa senetin bolady. Budan sharýalar zardap shegedi.
Jemshóp baǵasy mundai «sarapshylar men analitikterdiń» qara PR aktsiiasynan keiin odan saiyn kóteriledi.
«Boljam boiynsha 3 million mal óldi degen aqparattyq shabýyldan keiin shóp pen kebek taǵy da qymbattady! Óńir basshylarynan bul máselede jurt úshin barynsha ashyq bolýdy suraimyn. Olardy jemshóp daiyndaý barysy, jergilikti atqarýshy organdardyń qazirgi problemalardy sheshýde qabyldap jatqan sharalary týraly únemi habardar etip otyrýdy suraimyn», - dedi E.Qarashókeev.
