اۋىل شارۋاشىلىعىنى مينيسترٸنٸڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى ەربول قاراشٶكەەۆتٸڭ تٶراعالىعىمەن مينيسترلٸك جانىنداعى جەم-شٶپپەن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق جەدەل شتابتىڭ وتىرىسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
شتاب جۇمىسىنا ونىڭ مٷشەلەرٸ, ٶڭٸر باسشىلارىنىڭ ورىنباسارلارى جەنە باق ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
وتىرىس بارىسىندا جەمشٶپ دايىنداۋ بويىنشا ٶڭٸرلەردەگٸ قازٸرگٸ جاعداي, شەشٸلۋٸ قاجەت مەسەلەلەر, سونداي-اق الدىڭعى كەزدەسۋدە قويىلعان مٸندەتتەردٸڭ ورىندالۋ بارىسى تالقىلاندى.
ۆەدومستۆو باسشىسى زارداپ شەككەن وبلىستارعا ٷكٸمەت رەزەرۆٸنەن مال ازىعىن ارزانداتۋ ٷشٸن 3,6 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەنٸن, ماڭعىستاۋ وبلىسىنا مال ازىعىن دايىنداۋ ٷشٸن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 5,3 ملرد تەڭگە پايدالانۋعا رۇقسات ەتٸلگەنٸن, ازىق-تٷلٸك كورپوراتسيياسى 1,7 مىڭ توننا ارپانى نارىقتاعىدان 17%-عا تٶمەن باعامەن ساتقانىن, «قتج» اق تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن جەم-شٶپ تاسىمالداۋعا ارنالعان تەمٸرجول تاريفتەرٸن نارىقتاعىدان 77%-عا تٶمەن دەڭگەيدە ساقتايتىنىن, شٶپ دايىنداۋ ٷشٸن 211 مىڭ گا تابيعي قورىقتار پايدالانىلاتىنىن, ٶڭٸرلەرگە جەڭٸلدٸكپەن 43,2 مىڭ توننا ديزەل وتىنى بٶلٸنگەنٸن حابارلادى.
«جەمشٶپ دايىنداۋعا جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن 9,1 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ, قوسىمشا 4,5 ملرد تەڭگە بٶلۋ مەسەلەسٸ وبلىس مەسليحاتتارىندا قاراستىرىلىپ جاتىر. وبلىستار اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمدارعا قول قويىلدى. سونىڭ اياسىندا جەمشٶپ قورىن تولىقتىرۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ە.قاراشٶكەەۆ.
ٶڭٸرلەردەگٸ جەمشٶپ جيناۋدىڭ قازٸرگٸ جاعدايى تۋرالى مال شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ جەنە قايتا ٶڭدەۋ دەپارتامەنتٸ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ق.مۇتاەۆ باياندادى.
«بٷگٸنگٸ تاڭدا شامامەن 17,6 ملن توننا شٶپ دايىندالدى, بۇل - جوسپاردىڭ 74 پايىزى. ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸش ماڭعىستاۋ وبلىسىندا-40%, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا-50%, قىزىلوردا وبلىسىندا – 54% جەنە اتىراۋ وبلىسىندا – 57%»,- دەپ حابارلادى ق.مۇتاەۆ.
اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى الماتى, قىزىلوردا, ماڭعىستاۋ, تٷركٸستان جەنە سولتٷستٸك قازاقستان وبلىستارىنىڭ شتاب ٶكٸلدەرٸ حابارلادى.
ماڭعىستاۋ وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ع.نييازوۆتىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸنگٸ تاڭدا قۇرعاقشىلىقتان زارداپ شەككەندەرگە 70 ملن تەڭگە قارجى بەرٸلدٸ.
تامىز ايىنىڭ سوڭىنا دەيٸن ٷكٸمەت رەزەرۆٸنەن بٶلٸنگەن بارلىق قارجى جٸبەرٸلەدٸ.
«جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردەگٸ جاعداي قۇرعاقشىلىقتان تۋىنداعان قيىندىقتارعا قاراماستان, بەرٸ باقىلاۋدا. دەگەنمەن, پروبلەمالىق ٶڭٸرلەردەگٸ جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا ەلٸ دە ٷلكەن جۇمىس كٷتٸپ تۇر», - دەدٸ مينيستردٸڭ م.ا.
ۆەدومستۆو باسشىسى جەمشٶپ دايىنداۋ قارقىنىنىڭ تٶمەندەۋٸنە جول بەرٸلمەۋٸ كەرەكتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. بٸرقاتار ٶڭٸرلەردە 100 پايىزدىق مەجەگە جاقىنداپ قالدى, ازىق دايىنداۋدى جالعاستىرۋ كەرەك جەنە ەكٸ جىلدىق قور جيناۋ قاجەت.
جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلۋى كەرەك, ەكٸمدٸكتەردە قاجەتتٸلٸكتەرٸ مەن جەمشٶپ تاپشىلىعى بار جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردىڭ تٸزٸمٸ بولۋى تيٸس.
استىق ەگەتٸن شارۋاشىلىقتار ساباندى دايىنداۋ جەنە قويماعا جيناۋ تۋرالى ٷكٸمەتتٸڭ تاپسىرماسىن تولىق ورىنداۋى تيٸس ەكەنٸن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ.
بۇل ەسٸرەسە ارپا مەن قارا بيدايدىڭ سابانىنا قاتىستى.
جەمشٶپ قورىن قۇرۋ باستى مەسەلە بولىپ قالا بەرەدٸ. وسى بويىنشا بالانس جاساپ, ساتۋعا ارنالعان كٶلەمدەردٸ ايقىنداۋ كەرەك جەنە ەكٸمدٸكتەردٸڭ سايتتارىنا ورنالاستىرۋ قاجەت. ەربٸر ۇن تارتۋ كەسٸپورنىنان شىققان كەبەك كٶلەمٸ انىقتالۋ كەرەك.
«قۇرعاقشىلىقتان زارداپ شەككەن ٶڭٸرلەردٸڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸن ەسەپتەپ, قاجەت جەم-شٶپتٸ ولاردىڭ وپەراتورلارى ارقىلى جەتكٸزەمٸز», - دەپ تولىقتىردى سٶزٸن ە.قاراشٶكەەۆ.
جەم مەن كەبەك باعاسىنىڭ نەگٸزسٸز ٶسۋٸنە بايلانىستى جاعداي قيىندادى. قولدانىستاعى زاڭناما اياسىندا باعانىڭ نەگٸزسٸز ٶسۋ فاكتٸلەرٸنە جەدەل دەن قويۋ قاجەت.
«جەمشٶپ پەن كەبەك ساتاتىندار اراسىندا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدٸڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ جەنە قۇرعاقشىلىق سالدارىنان قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ادامداردىڭ قايعىسىنان پايدا تابۋ ادامگەرشٸلٸككە جاتپايتىنىن ەسكە سالامىن. سونداي-اق, بۇل ٸستە دەلدالداردىڭ ارالاسپاۋىن قاداعالاۋ قاجەت», - دەدٸ مينيستردٸڭ م.ا.
زارداپ شەككەن ايماقتارعا كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ ايماقتىق قورلارى قاراجات, جەم جيناۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋى كەرەك.
كٶمەك جەتكٸزۋ لوگيستيكاسىن ۇيىمداستىرۋ ٷشٸن ايماقتىق شتابتار جينالعان رەسۋرستاردىڭ ناقتى كٶلەمٸن بٸلۋلەرٸ كەرەك.
«ٶز باستاماسى بويىنشا زارداپ شەككەن ٶڭٸرلەرگە 150 ۆاگون شٶپ (ارال اۋدانىنا 15 ۆاگون جەنە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ 135 ۆاگونى) جەتكٸزٸپ, تاسىمالداۋ كٶلەمٸن 2000 ۆاگونعا دەيٸن جەتكٸزۋدٸ كٶزدەپ وتىرعان ۆولونتەرلٸك ۇيىمداردىڭ قىزمەتٸن قولداۋدى سۇرايمىن», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
ولارعا ۇيىمداستىرۋشىلىق-تەحنيكالىق جەنە ٶزگە دە مەسەلەلەردٸ شەشۋدە جان-جاقتى كٶمەك كٶرسەتٸپ, وسى جۇمىسقا بيزنەس قاۋىمداستىعىن دا قوسۋ قاجەت.
«مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمدٸگٸنەن قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتتارى مەن ۇجىمدارى قايىرىمدىلىق جينايتىن ارنايى شوت اشۋدى ٶتٸندٸم. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ زارداپ شەككەن فەرمەرلەرگە جەنە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ جەكە شارۋا قوجالىقتارىنا بٸر كٷندٸك جالاقىسىن اۋدارۋعا شەشٸم قابىلدادى. باسقا كومپانييالار دا شەتتە قالمايدى دەپ ويلايمىن», - دەدٸ ە.قاراشٶكەەۆ.
دالا ٶرتٸ دە تاعى بٸر مەسەلەگە اينالدى. قاراعاندى وبلىسىندا 39 مىڭ گەكتار جايىلىمدىق جەر ٶرتەنٸپ, اقتٶبە وبلىسىنىڭ جايىلىمدارىنان دا ٶرت شىقتى.
«بارلىق جەردە ٶرتكە قارسى ەرەجەلەردٸ ساقتاۋ باسىمدىققا يە بولۋى تيٸس. بۇل تەك مال ٶسٸرۋشٸلەرگە عانا ەمەس, ەگٸن وراعىن دەر كەزٸندە جٷرگٸزەتٸن ديقاندارعا دا قاتىستى», - دەدٸ مينيستردٸڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى.
شتاب مٷشەلەرٸ قۇرعاقشىلىق سالدارىن جويۋ جەنە الداعى قىستاۋعا مال شارۋاشىلىعىن جەمشٶپپەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەلەرٸن شەشۋ بويىنشا جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە قابىلدانىپ جاتقان بارلىق شارالار كەشەنٸن اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەلەرٸن تالقىلادى.
بٷگٸنگٸ جاعدايدى قولدانا وتىرىپ, جەكە «ساراپشىلار» مەن «اناليتيكتەر» ٶزدەرٸنٸڭ يميدجٸ ٷشٸن جەنە بەلگٸلٸ بٸر پايدا تابۋ ٷشٸن اقپاراتتىق سوعىس جٷرگٸزٸپ وتىر.
ال ەكٸمدٸكتەردەن تولىق وبەكتيۆتٸ اقپارات بولماعان جاعدايدا جۇرت سولارعا سەنەتٸن بولادى. بۇدان شارۋالار زارداپ شەگەدٸ.
جەمشٶپ باعاسى مۇنداي «ساراپشىلار مەن اناليتيكتەردٸڭ» قارا PR اكتسيياسىنان كەيٸن ودان سايىن كٶتەرٸلەدٸ.
«بولجام بويىنشا 3 ميلليون مال ٶلدٸ دەگەن اقپاراتتىق شابۋىلدان كەيٸن شٶپ پەن كەبەك تاعى دا قىمباتتادى! ٶڭٸر باسشىلارىنان بۇل مەسەلەدە جۇرت ٷشٸن بارىنشا اشىق بولۋدى سۇرايمىن. ولاردى جەمشٶپ دايىنداۋ بارىسى, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ قازٸرگٸ پروبلەمالاردى شەشۋدە قابىلداپ جاتقان شارالارى تۋرالى ٷنەمٸ حاباردار ەتٸپ وتىرۋدى سۇرايمىن», - دەدٸ ە.قاراشٶكەەۆ.
