Búgin Densaýlyq saqtaý ministriniń birinshi orynbasary Marat Shoranovtyń tóraǵalyǵymen 400-den astam ÚEU ókilderiniń, meditsinalyq uiymdardyń, qoǵam qairatkerleriniń qatysýymen densaýlyq saqtaý júiesin reformalaý boiynsha qoǵamdyq tyńdaý ótti.
Qatysýshylar meditsinalyq-sanitarlyq alǵashqy kómektiń progressivti modelin engizý, korporativtik basqarý tetikterin engizý jáne QR DSM-niń óńirlik Densaýlyq saqtaý basqarmalarymen sinergiiasyn talqylady. «Aýyldyń saýlyǵy - El bailyǵy!» ulttyq jobasyn ázirlep, iske asyrý jáne sanitarlyq-epidemiologiialyq qyzmetti kúsheitý máselesi tóńireginde pikir almasty.
21 qazanda Reformalar boiynsha joǵary keńes otyrysynda QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev reformalardyń negizgi baǵyttary boiynsha alty jumys tobyn qurýdy usyndy. Jeke top áleýmettik salamen ainalysady.
Tapsyrmany oryndaý aiasynda, Densaýlyq saqtaý ministrligi qoldanystaǵy baǵdarlamalyq qujattardy eskere otyryp, densaýlyq saqtaý júiesin reformalaý boiynsha 4 baǵyt ázirledi.
«Aimaqtarda meditsinalyq uiymdardyń qyzmetin tiimdi uiymdastyrý úshin barlyq usynysty eskere otyryp, Densaýlyq saqtaý ministrliginiń óńirlik Densaýlyq saqtaý basqarmalarymen birlese otyryp korporativtik basqarý jáne sinergiia tetigin engizýdi usynamyz», - dedi M. Shoranov.
Qazir oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasy júiesinde halyqqa meditsinalyq kómek kórsetý sapasyna áser etetin birqatar problema bar.
Máselen, meditsinalyq qyzmet kórsetý kólemin, meditsina mamandaryn, dári-dármek quraldaryn, meditsinalyq jabdyqtardy, infraqurylymdy tiimsiz josparlaý, saldarynan ákimdikter meditsinalyq uiymdardy baqylaýda ustai almaidy.
Sonymen qatar, 2019 jyly óńirlerde densaýlyq saqtaý sektory boiynsha Qazaqstan Respýblikasynyń 2025 jylǵa deiingi strategiialyq josparynyń birqatar talaby oryndalmady – ana men bala ólimin tómendetý boiynsha kórsetkishter.
«Osyǵan bailanysty óńirlerdiń meditsinalyq uiymdarynyń qyzmetin kezeń-kezeńimen óńirlik basqarýshy holdingine biriktirý arqyly shoǵyrlandyrý usynylady. Nátijesinde dári-dármekpen qamtamasyz etýdi josparlaý men meditsinalyq qyzmet kórsetý kóleminiń tiimdiligi, sondai-aq materialdyq jáne adami resýrsty jumyldyrý, meditsinalyq kómek kórsetýdiń biryńǵai standarttary artady», - dedi birinshi vitse-ministr.
Nátijesinde ákimshilik shyǵyndardy qysqartý, zerthanalyq qyzmet pen servistik qyzmetterde insorsing tetikterin belsendi qoldaný, meditsinalyq jabdyqtarǵa tehnikalyq qyzmet kórsetýdi ortalyqtandyrý arqyly únemdeý josparlanǵan.
Meditsinalyq uiymdardy shoǵyrlandyrý sheńberinde meditsinalyq-sanitarlyq alǵashqy kómek pen statsionarlyq qyzmetti biriktiretin ishinara qor bolady. Densaýlyq saqtaý basqarmalary densaýlyq saqtaý salasyndaǵy memlekettik saiasat pen densaýlyq saqtaý salasyndaǵy biýdjettik baǵdarlamalardy júzege asyrady jáne azamattardyń densaýlyǵyn saqtaý jónindegi salaaralyq qyzmetti úilestiredi.
Óńirlik meditsinalyq uiymdardy korporativtik basqarý tetikterin engizý olardyń operatsiialyq qyzmetiniń tiimdiligin arttyrýǵa, halyqqa meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligin jaqsartýǵa, aktivter men adami resýrstardy basqarýdy úilestirýge, sondai-aq nysanaly kórsetkishterge qol jetkizýge múmkindik beredi.
«Holding kásibi meditsinalyq menedjerlerdi qyzyqtyratyn jumys orny bolady, óitkeni memlekettik qyzmettiń jalaqysy tómen jáne júktemesi aýyr bolǵandyqtan bilikti kadrlar turaqtamaýda», - dedi E. Shoranov.
Ekinshiden, Memleket basshysy meditsinalyq-sanitarlyq alǵashqy kómekti (MSAK) uiymdastyrý tásilderin túbegeili qaita qaraýdy tapsyrdy. Bul baǵytta Densaýlyq saqtaý ministrligi ambýlatoriialyq-emhanalyq kómektiń qoljetimdiligin jaqsartý boiynsha 2021-2023 jyldarǵa arnalǵan sharalar kesheniniń jobasyn jasady.
Qujatta búkil halyqty profilaktikalyq tekserýmen qamtý, «Aýyl – El besigi» arnaiy jobasyn aiasynda densaýlyq saqtaý infraqurylymyn damytýdyń óńirlik perspektivalyq josparlaryna sáikes keminde 300 jańa MSAK nysanyn ashý; MSAK jumysyn halyqtyń qajetine baǵyttaý qarastyrylǵan.
«Atalǵan sharalardy iske asyrý úshin MSAK-ty qarjylandyrýdy 60% deiin arttyrý kózdelgen», - dedi birinshi vitse-ministr.
Bastapqy býyn uiymdaryn úilestirý jáne kómek kórsetý úshin respýblikalyq densaýlyq saqtaýdy damytý ortalyǵynyń bazasynda, óńirlik filialdarymen úzdik emhanalar bazasynda MSAK ortalyǵyn qurý usynylady.
Sonymen qatar, aýyl turǵyndaryn meditsinalyq kómekpen tolyq qamtý úshin Memleket basshysynyń tapsyrmalaryna sáikes «Aýyldyń saýlyǵy – El bailyǵy!» ulttyq jobasy daiyndalady.
Ol úshin arnaiy diagnostika men emdeý ádisterin paidalana otyryp, aýdandyq aýrýhanalarda mamandandyrylǵan meditsinalyq kómekti damytý jáne nyǵaitý; aýdanaralyq mamandandyrylǵan bólimshelerdi ashý josparlanýda. Sonymen qatar, birinshi vitse-ministrdiń aitýynsha, aýylda meditsinalyq kómek kórsetý úshin jyljymaly meditsinalyq keshenderdi satyp alý jalǵasady, jyljymaly dárihana pýnktteriniń jumysy uiymdastyrylady. Budan basqa, aýylda kadrlyq áleýetti arttyrý maqsatynda jalpy praktika dárigeri institýty odan ári qoldaý tabady, beiindi mamandyqtar boiynsha qamtamasyz etý keńeitiledi.
«Meditsinalyq qyzmetkerlerdiń jalaqysyn kóterip qana qoimai, qosymsha áleýmettik qoldaý kórsetemiz. Nátijesinde aýyldarda aýrý men ólim-jitim deńgeii tómendeidi, meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligi artady», - dedi M. Shoranov.
Densaýlyq saqtaý ministrliginiń nazaryndaǵy kelesi baǵyt – meditsinalyq JOO-da beiindi maman daiarlaýdy, qazirgi zamanǵy aqparattyq infraqurylym qurý, eldiń biologiialyq qaýipsizdigi máselelerin júieli sheshý, sanitariialyq-epidemiologiialyq qyzmetti kúsheitý. Elimizdi, tipti búkil álemdi ábigerge salǵan koronavirýs infektsiiasyna bailanysty epidemiologiialyq jaǵdai birqatar ózekti problemanyń betin ashty.
Sondyqtan SES qyzmetin kúsheitý maqsatynda Almaty qalasynda juqpaly aýrýlar men epidemiologiianyń ulttyq ortalyǵyn qurý, materialdyq-tehnikalyq jáne kadrlyq áleýetin arttyrý josparlanýda.
«Ortalyq epidemiologiialyq boljaý jáne áreket etý júiesin qalyptastyrýǵa jetekshilik etedi. Sanitarlyq-epidemiologiialyq qadaǵalaý men baqylaýdy damytý jospary ázirlenedi», - dep naqtylady M. Shoranov.
Densaýlyq saqtaý ministrligi SES-ti zamanaýi aqparattyq júiemen qamtamasyz etý, epidemiologiia jáne gigiena boiynsha «Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý» bakalavriatynyń úshinshi kýrs stýdentterin beiimdeý jáne elimizdegi meditsinalyq JOO-da qysqa merzimdi jáne orta merzimdi negizde epidqyzmet kadrlaryn daiarlaý boiynsha jumys júrgizýdi usynady.
«Atameken» UKP Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Iýliia Iakýpbaeva salany investitsiialaýǵa jaqsy jaǵdai jasaý úshin meditsinalyq biznesti damytý jolyndaǵy kedergilerdi joiý, meditsinalyq uiymdarmen uzaq merzimdi kelisimsharttarǵa kóshý qajettiligi týraly pikir bildirdi.
Profilaktikalyq meditsina akademiiasynyń prezidenti Almaz Sharman, óz kezeginde, SES qyzmetin nyǵaitý jónindegi bastamany qoldap, ult densaýlyǵyna qaýip tóndiretin qazirgi jáne jahandyq syn-qaterlerge tek osylai jaýap bere alatynymyzdy atap ótti.
Ol sanitarlyq-epidemiologiialyq qyzmettiń kadrlyq áleýetin qalpyna keltirý úshin tek kafedralardy ǵana emes, jalpy sanitarlyq-gigienalyq fakýltetterdi qalpyna keltirýdi usyndy.
A.Sharmannyń pikirinshe, MSAK-ty damytýǵa erekshe nazar aýdarý - bul der kezinde qabyldanǵan mańyzdy sheshim, biraq onyń aitýynsha, MSAK úshin birinshi kezekte kadr jetkilikti bolýy tiis – bilikti ekonomis, dáriger, basqarýshy jáne basqa da mamandar.
Qazaqstan reprodýktivti meditsina qaýymdastyǵynyń prezidenti, akýsher-ginekolog, meditsina ǵylymdarynyń doktory, professor, QR UǴA akademigi Viacheslav Lokshin óz kezeginde, densaýlyq saqtaý basqarmalary qazirgi kezeńde shynymen de ornyn joǵaltyp jatqanyn jáne bul máselede korporativtik basqarý kómekke kele alatynyn atap ótti. Alaida, bul mehanizmdi bir óńirde pilottyq rejimde engizý qajet, dep esepteidi belgili reprodýktolog.
«Búginde emhana men aýrýhana arasyndaǵy ózara is-qimyl óte kúrdeli, keide patsientti aýrýhanaǵa aýystyrýdyń ózi problema bolady, munda naqty úilestirý qajet. MSAK-ty damytý isine densaýlyq saqtaý salasyndaǵy jeke sektordy tartý, meditsinalyq kómektiń sapasyna laiyqty saraptama júrgizý, FAP-tardy qalpyna keltirý qajet, óitkeni feldsher men akýsher - bul aýyldyq densaýlyq saqtaýdyń negizi», - dedi V.Lokshin.
Qoǵamdyq tyńdaý barysynda qatysýshylar usynys, tilekterin ortaǵa saldy. Jalpy, qatysýshylar M. Shoranov aitqan Densaýlyq saqtaý júiesindegi reformalardy qoldady.
