Qoja Ahmet Iasaýi kesenesindegi laýhalar tarihi ornyna qoiyldy

Qoja Ahmet Iasaýi kesenesindegi laýhalar tarihi ornyna qoiyldy

QR Mádeniet jáne sport ministrligi, «Áziret Sultan» memlekettik tarihi-mádeni qoryq-mýzeiiniń uiymdastyrýymen Qoja Ahmet Iasaýi kesenesiniń Qazandyq bólmesinde «Qasietti laýhanyń jańǵyrylýy» sharasy ótti, dep habarlaidy "Ult aqparat".

Qoryq-mýzeiiniń baspasóz qyzmetiniń málimetinshe, tarihi laýhalardy (týdyń basy) ornatýǵa arnalǵan sharaǵa Túrkistan qalasynyń ákimi Rashid Aiýpov, oblystyq, qalalyq ardagerler keńesiniń músheleri, ziialy qaýym ókilderi qatysty.

Shara barysynda qala basshysy Rashid Aiýpov tarihi mańyzǵa ie jádigerlerdi qaita jańǵyrtyp, óz ornyna ornalastyrǵan QR Mádeniet jáne sport ministrligi men «Áziret Sultan» memlekettik tarihi-mádeni qoryq-mýzeiine alǵys bildirdi.

«Búgin – ótkenimizdi qaita jańǵyrtyp, joǵaltqanymyzdy tapqan erekshe kún. Elbasy Nursultan Ábishulynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý« baǵdarlamasy aiasynda Muhammed (s.a.ý.) paiǵambarymyzdan bastap musylman álemine máshhúr Ahmet esimimen áigili shaiyqtardyń esimderi jazylǵan laýhalar Taiqazannyń ainalasyna, iaǵni tarihi ornyna qaita ornatyldy. Tól jádigerlerimizdi, tarihymyzdy túgendep, nasihattaý bolashaq urpaq úshin mańyzdy mura bolyp qalary sózsiz. Tarihymyzdy taný, jańǵyrtý jolyndaǵy mańyzdy kúnmen barshańyzdy quttyqtaimyn», - dedi «Áziret Sultan» memlekettik tarihi-mádeni qoryq-mýzeiiniń direktory Nurbolat Ahmetjanov.

Qoja Ahmet Iasaýi kesenesindegi Taiqazandy qorshai ornalasqan on laýha jóninde 1871-1872 jj. orys saiahatshysy A.L.Kýnnyń albomynda jáne M.E.Masson 1928 jyly Túrkistanǵa arnaiy kelgen saparynda: «Taiqazannyń on qulaǵyna jylqy qylymen ushtalǵan, keibiri jarty ai sekildi iilip bitken, temirmen qaptalǵan uzyn on laýha bekitilgen» - dep jazady. 1935-1940 jyldary kesene qaraýsyz qalǵan tusta on laýha qoldy bolǵandyǵy jaiynda derekter kezdesedi. Ǵalym P.N.Ahmerovtiń «Ahmet Iasaýi móriniń jazbasy» atty eńbeginde on laýhalarda jáne mórde musylman álemine belgili Ahmet esimimen áigili bolǵan shaiyqtardyń esimderi jazylǵandyǵy aitylady. Olardyń berilý tártibi mynandai:

1. «Ahmet (iaǵni Muhammed (s.a.ý.)-Allanyń elshisi».

2. «Shaiyq Ahmet Hanbal».

3. «Ahmet Heirýn-nasaj» (toqymashylardyń eń úzdigi).

4. «Shaiyq Ahmet Arkam» (shubar ala).

5. «Shaiyq Ahmet Hazravi».

6. «Shaiyq Ahmet Raviia» (Raviialik).

7. «Shaiyq Ahmet Muhtar» (tańdaýly).

8. «Shaiyq Ahmet Hami» (saqtaýshy).

9. «Shaiyq Ahmet Kabir» (uly).

10. «Shaiyq Ahmet Saǵari»-dep atalady.

Sharaǵa qatysýshylar «Qasietti laýhanyń tarihy» kórmesin tamashalady.