Foto: Jýmabekov Jaslan, QR Parlamenti Májilisiniń baspasóz qyzmeti
Búgin Májilis spikeri Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen Parlament Palatalarynyń birlesken otyrysy ótip, onda birinshi sessiianyń jumysy qorytyndylandy, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Májilis Tóraǵasy Parlamenttiń osy sessiiasy nebári 100 kúnge sozylǵanyna qaramastan, atqarǵan jumysy óte mańyzdy ári mazmundy bolǵanyn atap ótti.
– Ótken jyly Qazaqstan halqy búkilhalyqtyq referendýmda Prezident reformalaryn qoldady. Elimizdiń jańarǵan Konstitýtsiiasy búkil memlekettik júie boiynsha aýqymdy ózgeristerge jol ashty. Sýperprezidenttik júieden prezidenttik respýblika úlgisine kóshtik. Parlamenttiń róli men mártebesi kúsheidi. El basqarý isine halyqtyń atsalysý belsendiligi arta tústi, – dedi Qoshanov.
Sessiia barysynda Palatalardyń 3 birlesken otyrysy, Senattyń 12 jáne Májilistiń 15 jalpy otyrysy ótti. Onda 120-dan astam másele qaraldy. Sondai-aq Parlamenttiń qaraýynda 82 zań jobasy bolsa, sonyń ishinde 25 zań qabyldanyp, 13 zań kúshine engen.
– Qazirgi sailanymnyń basty ereksheligi – kóptegen mańyzdy zań jobasynyń depýtattardyń bastamasymen ázirlenýi. Olarǵa sailaýshylardyń talap-tilegi, muń-muqtajy, El Prezidentiniń tapsyrmalary arqaý boldy, – dedi Qoshanov.
Depýtattar bastamashy bolǵan zań jobalarynyń ishinde – zańsyz alynǵan aktivterdi qaitarý, suiytylǵan gaz ainalymyn retteý jáne turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy, onlain-platformalar jáne onlain-jarnama máseleleri, Kásiptik biliktilik týraly zańdar bar.
Máselen, Erlan Qoshanovtyń aitýynsha, elektr samokattardyń kóp qoldanylýy adamdardyń qaýipsizdigine áser etip otyr. Sondyqtan olardyń júrisin retteý jónindegi túzetýler Parlamentte qyzý talqylandy. Osy oraida Májilis tóraǵasy depýtattar qabyldaǵan zań jaiaý júrginshilerdiń de, samokat júrgizýshileriniń de qaýipsizdigin qamtamasyz etetinin aitty.
Sonymen qatar Palata tóraǵasy burynǵy Semei iadrolyq poligony aýmaǵyn zertteý men qaýipsizdigin qamtamasyz etý máselesi kópten sheshimin tappai kele jatqan túitkildi jaittyń biri ekenine nazar aýdardy. Búginde bul másele zańnamalyq deńgeide sheshimin tapty.
Sondai-aq osy sessiiada Májiliste alǵash ret Joǵary aýditorlyq palatanyń esebi tyńdaldy.
– Memleket basshysynyń «Kúshti Prezident – yqpaldy Parlament – esep beretin Úkimet» formýlasy aiasynda Májilistiń ókilettigi, baqylaýshylyq fýnktsiiasy kúsheitildi. Prezident aitqandai, biz biýdjettiń atqarylý barysyn, árbir tiynnyń jumsalýyn qatań qadaǵalaýymyz qajet. Osyǵan orai Joǵary aýditorlyq palatanyń esebin tyńdadyq. Onda halyqty tolǵandyratyn eń ózekti taqyryp – jylýmen qamtý máselesi kóterildi, – dedi Qoshanov.
Ótken sessiiada barlyǵy 11 halyqaralyq shart pen memleketaralyq kelisim ratifikatsiialandy. Qos palata depýtattary Úkimet pen basqa da memlekettik organdarǵa 306 depýtattyq saýal joldady.
Erlan Qoshanov osy sessiianyń ózinde halyq qalaýlylarynyń atyna túsken 7 myńǵa jýyq hat qaralǵanyn jáne az ýaqyt ishinde Májilis janyndaǵy Qoǵamdyq qabyldaýǵa 800-den astam adam kelgenin atap ótti.
Birinshi sessiiany qorytyndylai kele, Májilis spikeri qos palatanyń shet eldermen jáne halyqaralyq uiymdarmen yntymaqtastyqty nyǵaitý baǵytynda da aýqymdy jumys atqarǵanyn aitty.
Budan bólek, Májilis tóraǵasy Úkimetpen birlesken jumys kezindegi keibir máselelerge nazar aýdardy.
– Úkimettiń zańǵa bastamashy bolý jumysy tiisti deńgeide atqarylmai otyr. Qoǵamda shuǵyl sheshimin kútip otyrǵan túitkildi másele kóp ekenin bilesizder. Olar, birinshi kezekte, zańnamalyq turǵydan sheshýdi qajet etedi. Ókinishke qarai, bul jaittarǵa Úkimet der kezinde kóńil aýdaryp, qajetti zań jobalaryn Májiliske ýaqytyly usynbai otyr. Sondyqtan depýtattar osy ótkir máselelerdi sheshýdi jedel túrde óz qolyna alyp, tiisti zań jobalaryna bastamashy bolýǵa májbúr. Osy oraida Úkimet belsendilikti arttyryp, kelesi sessiiaǵa naqty ári qoǵamǵa qajet zań jobalaryn ázirleýdi jáne Parlamentke engizýdi tezdetýge tiis, – dedi.
Sonymen birge Palata tóraǵasy depýtattardyń túzetýlerine Úkimet qorytyndysyn qaraý merzimi uzaqqa sozylatynyna, belgilengen tártiptiń kóp jaǵdaida saqtalmaitynyna mán berdi. Sol sebepti Úkimetti qorytyndylardy kelisý rásimin qaita qaraýǵa shaqyrdy.
Sondai-aq Parlamentke keletin memlekettik organdar basshylarynyń daiyndyǵy men depýtattyq saýaldarǵa beriletin jaýaptar sapasynyń tómen ekeni de aityldy.
Májilis tóraǵasy kelesi aptadan bastap depýtattardyń óńirlerge sapary bastalatynyn eske saldy.
– Sol kezde qaralatyn zańdar boiynsha halyqpen tereńirek pikir almasý, jurtshylyqtyń oiyn bilý mańyzdy. Parlament zańdardy halyq úshin jáne halyqpen birge jazady. Bul – bizdiń basty ustanymymyz, – dedi Qoshanov.
Májilis spikeri kelesi sessiiada da zań shyǵarý jumysy qarqyndy jalǵasatynyna senim bildirdi.
– Biz Ulttyq qordan balalarǵa bólinetin tólemder máselesi jónindegi zań jobasymen jumysty jalǵastyratyn bolamyz. Bul Prezidenttiń aýqymdy reformalary aiasyndaǵy negizgi bastamasynyń biri. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boiynsha Salyq, Biýdjet, Sý, Qala qurylysy kodeksterimen, Memlekettik satyp alý, Ǵylym jáne tehnologiialyq saiasat týraly zań jobalarymen jumys isteý mindeti aldymyzda tur, – dedi Májilis tóraǵasy.
Otyrys sońynda Erlan Qoshanov Úkimet múshelerine eki Palata apparattarynyń qyzmetkerlerine, sarapshylar qoǵamdastyǵyna, buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderine birlesken jumysy úshin zor rizashylyǵyn bildirdi.
Aita ketý kerek, jiynǵa Qazaqstan Respýblikasynyń Premer-Ministri, Memlekettik keńesshi, Prezident Ákimshiliginiń Basshysy, Konstitýtsiialyq Sottyń, Joǵarǵy Sottyń, Ortalyq sailaý komissiiasynyń jáne Joǵary aýditorlyq palatanyń tóraǵalary, Úkimet músheleri, Prezidentke tikelei baǵynatyn jáne esep beretin memlekettik organdardyń basshylary men Parlament palatalary apparattarynyń jaýapty qyzmetkerleri qatysty.
