Parlament Májilisiniń jalpy otyrysynda depýtat Saýytbek Abdrahmanov Qoldanbaly etnosaiasi zertteýler institýtynyń máselesin kóterdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Biylǵy sessiia bastalǵaly beri Qazaqstan halqy Assambleiasynan Májiliske sailanǵan depýtattar memlekettik qurylymdar ókilderimen birqatar kezdesýler ótkizdi. Sondai kezdesýlerdiń biri Qoldanbaly etnosaiasi zertteýler institýtynda boldy. Bul institýt 2020 jyly mamyr aiynda Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministrliginiń janynan el Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy maqsattar men mindetterge qol jetkizý jónindegi tapsyrmasyna orai qurylǵan. Institýt qazirdiń ózinde júieli, josparly jumys júrgizip keledi. Buǵan biz etnosaralyq qatynastar salasyndaǵy memlekettik saiasatty taldamalyq, zerttemelik jáne saraptamalyq qoldaýdyń nátijelerimen naqtyly tanysa kelip, kóz jetkizdik. Institýt ǵalymdarynyń sotsiologiia men qaqtyǵystanýdyń (konfliktologiia) qiiýlasqan tusynda jumys isteitini, ótkir máselerdi ainalyp etpeitinderi, bolsa eken degendi bolǵan jai dep boiamalap jetkizbeitinderi óte quptarlyq. Osy oraida etnosaralyq ksenofobiia problemalary boiynsha zertteýlerdiń qorytyndylary jariialanǵan, ondai jaǵdailardy boldyrmaýdyń joldary oilastyrylyp, ártúrli etnostyq toptardyń ókilderi qatysqan kikiljińderge taldaý jasalǵan», - dedi depýtat Úkimet basshysynyń orynbasary Eraly Toǵjanovtyń atyna joldaǵan saýalynda.
Onyń aitýynsha, institýt eldiń 13 óńirine 15 ret monitoring jasaýǵa shyǵyp, etnosaiasi táýekelder kartasyn túzgen, oǵan sondai qaýip bar dep sanalatyn eldi mekender kirgizilgen. Nebári 30 adamdyq shtaty bar shaǵyn ujymnyń mamandary óńirlerde qazirgi kúrdeli epidemiialyq ahýalda dalalyq zertteýler júrgizip keledi.
«Qazaqstan qoǵamynyń biregei kópetnostylyǵyn, búkil álemde áleýmettik qaqtyǵystardyń, ksenofobiianyń órship turǵanyn eskere kelip, Qoldanbaly etnosaiasi zertteýler institýtynyń áleýetin arttyra túsý qajet dep sanaimyz. Tiisti qamqorlyq jasai alsaq, bul mekeme etnostyq toleranttylyqtyń, tatýlyq pen kelisimniń qazaqstandyq modelin kóńildegidei etip saqtaýdyń kiltin tabatyndai tetikke ainala alar edi. Ókinishke qarai, jumysyn jańa bastap jatqan institýt qazirdiń ózinde shtat qurylymyn qysqartý, biýdjet shyǵyndaryn ońtailandyrý siiaqty qiyndyqtarmen betpe-bet kelip úlgergen. Institýt qyzmetine 2020 jyldyń 7 aiynda 262,8 million teńge bólingen bolsa, búkil 2021 jylǵa bólingen aqsha 252,1 million teńge ǵana. Osyǵan bailanysty institýt 2020 jyly 19 jobany júzege asyrsa, 2021 jylǵa josparlaǵan joba sany tek 9 bolyp otyr.
Institýttyń mańyzdy zertteýlerdi júzege asyrýymen qatar ujymdaǵy qyzmetkerler sanyn 25 paiyzǵa qysqartýmen de ainalysýǵa májbúr etilgeni ókinishti», - dedi S. Abdrahmanov.
«Etnosaiasat salasyndaǵy mamandardyń jetispeýshiligine bailanysty Qoldanbaly etnosaiasi zertteýler institýtynyń shtat sanyn qysqartpaýdyń múmkindigin qarastyrýdy suraimyz. Búgingi dúniede jańa syn-qaterlerdiń arta túskenin, etnosaralyq
salada qaqtyǵysshyldyqtyń (konfliktogennost) kóbeiip bara jatqanyn eskere kelip, aldaǵy jyldarda etnoaralyq zertteýlerge bólinetin qarjyny qazirgiden molyraq kózdeýdi usynamyz», - dedi depýtat.
