Osydan bes jyl buryn, 2017 jylǵy maýsymda Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti IT jáne telekommýnikatsiialar, elektrondyq aqparattyq resýrstardy qorǵaý salasyndaǵy memlekettik saiasatty iske asyrýdyń negizgi baǵyttaryn aiqyndaityn «Qazaqstannyń kiberqalqany» kiberqaýipsizdik tujyrymdamasyn bekitken bolatyn. Al biyl «Qazaqstannyń kiberqalqany» tujyrymdamasynyń jańa redaktsiiasy qabyldanýda, – dep habarlaidy «Ult aqparat».
Atalǵan tujyrymdamanyń negizgi maqsaty – halyq pen biznestiń tsifrlyq saýattylyǵyn arttyrý, sondai-aq aqparattyq-kommýnikatsiialyq tehnologiialardy paidalaný qaýipsizdigin qamtamasyz etý.
Al jańadan qabyldanyp jatqan «Qazaqstannyń kiberqalqany-2» tujyrymdamanyń jańa nusqasyn 2027 jylǵa deiin júzege asyrý sharalary sheńberinde olar jeke derekterdiń syrtqa shyǵýy úshin ákimshilik jaýapkershilikti kúsheitý, otandyq baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi ázirleý, sondai-aq qazaqstandyqtardy paidalaný jáne sheteldik áleýmettik jáne media platformalardy retteý boiynsha negizgi baǵyttardy kórsetetin bolady. Sonymen qatar, qujat «halyqaralyq tájiribe men kiberqaýipsizdik salasyndaǵy otandyq sarapshylardyń pikirlerin eskere otyryp, kiberqaýipsizdikke qatysty syn-qaterler men qaýip-qaterlerdi eskeretin bolady».
Álemde sekýnd saiyn 12 000 adam kibershabýylǵa ushyraidy, al kiberqylmystan keletin shyǵyn jylyna 100 milliard dollardan asady. Al Qazaqstan Respýblikasy Ishki ister ministrliginiń málimeti boiynsha, aqparattyq tehnologiialardyń damýy olardy qoldaný arqyly jasalǵan qylmystardyń aitarlyqtai ósýine ákeldi. Eger 2019 jyly mundai quqyq buzýshylyqtardyń sany 7700 bolsa, 2020 jyldyń sońyna qarai olar eki esege artyp, 14 myńnan asty. Sol sebepti, memleket pen biznes, azamattar men memleket, biznes pen azamattar arasyndaǵy barlyq derlik mańyzdy kommýnikatsiialar tsifrlandyrylǵan qoǵamnyń kiberqaýipsizdigin nyǵaitý jumysy bizge de tán úrdis.
Sonymen «Qazaqstannyń kiberqalqany» engizilgen bes jyldyń ishinde qandai júmystar atqaryldy. Osy máselege qysqasha toqtalyp ótsek.
2018 jyldan bastap «Qazaqstannyń kiberqalqany» tujyrymdamasyn iske asyrý sheńberinde memlekettik organdardyń aqparattyq resýrstaryn jáne respýblikanyń mańyzdy aqparattyq infraqurylymyn kibershabýyldardan jáne kiber intsidentter. Qarjy naryǵy men qarjy uiymdarynyń aqparattyq qaýipsizdigine qaterlerdi taldaý, baǵalaý, boljaý jáne aldyn alý jónindegi is-sharalardy júzege asyrý maqsatynda Qazaqstanda da salalyq jedel aqparattyq qaýipsizdik ortalyǵy quryldy.
150-ge jýyq aqparattyq júie testileý rásiminen ótip, «Aqparattyq qaýipsizdik talaptaryna sáikestigine testileý nátijeleri boiynsha akt berý» memlekettik qyzmeti boiynsha sertifikattar aldy. Memlekettik qyzmetterdi kórsetýdi ońtailandyrý maqsatynda aqparattyq qaýipsizdik talaptaryna sáikestigine testileý aktisin alý úshin elektrondyq litsenziialaý veb-portaly arqyly ótinish berý tártibi engizildi.
Kiberqaýipsizdik mádenietin damytý maqsatynda halyqtyń kiberqaýipsizdik qaterleri týraly habardarlyǵyn arttyrý boiynsha is-sharalar turaqty negizde júrgizilýde, sotsiologiialyq zertteý nátijeleri boiynsha halyqtyń habardar bolý deńgeii 75% (2021 jylǵa – 78%). 2021-2022 jyldarǵa «Aqparattyq qaýipsizdik» mamandyǵy boiynsha bilim berý granttarynyń sany 2632-ge deiin ulǵaityldy.2020-2021 jyldar aralyǵynda aqparattyq qaýipsizdik salasynda 542 maman oqýyn aiaqtady, tórt maman sheteldik jetekshi JOO-da taǵylymdamadan ótti. «Bolashaq» halyqaralyq baǵdarlamasy aiasynda.
Aqparattyq qaýipsizdik salasynda qaita daiarlyqtan ótken mamandardyń sany ulǵaityldy.
«Qazaqstannyń kiberqalqany» tujyrymdamasynyń ekinshi kezeńin iske asyrý sheńberinde 2022 jylǵy 25 aqpandaǵy jaǵdai boiynsha tizilimge 56 otandyq óndirýshilerdiń 173 AKT ónimi (onyń ishinde baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdiń 45 túri jáne elektrondy ónerkásiptiń 128 ataýy) engizildi. ónimder). Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda joǵary sapaly kásibi qyzmet kórsetý naryǵyn damytý maqsatynda 26 jeke jedel aqparattyq qaýipsizdik ortalyqtary quryldy.
