Jyl basynan beri jeke tulǵalardyń nesie alý kósetkishi 27,5%-ǵa jetti. Bul týraly QR Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń tóraǵasy Mádina Ábilqasymova aitty, dep habarlaidy QazAqparat.
«Tutynýshylyq suranysty qalpyna keltirý aiasynda biyl 2-toqsannan bastap halyqqa beriletin kreditterdiń jyldam ósýi baiqalady. 1 jartyjyldyqta jeke tulǵalarǵa beriletin kreditterdiń ósimi 13,6% qurasa, 9 aida ol 27,5%-ǵa jetti. Ipotekalyq kreditter jeńildikti ipotekalyq baǵdarlamalardy iske asyrý aiasynda jyl basynan beri 22,6%-ǵa ósti. Ipotekalyq kreditter boiynsha mólsherlemelerdiń tómendeýine qaramastan, jyljymaityn múlik naryǵynda qosa júretin baǵa ósimi halyqtyń baspanaǵa qoljetimdiligin tómendetýi múmkin», - dedi M. Ábilqasymova Qazaqstan qarjygerleriniń IX Kongresinde.
Tutynýshylyq jáne ipotekalyq kredit berýdiń joǵary qarqyny qarjylyq turaqtylyq úshin syn-qaterlerge jáne halyqtyń borysh júktemesiniń ulǵaiýyna ákep soǵýy múmkin. Bul táýekelderdi tejeý úshin olardyń halyqtyń kredit alý deńgeiine jáne qarjylyq uiymdardyń júielik turaqtylyǵyna áser etýine bailanysty makroprýdentsiialyq saiasat quraldaryn paidalaný josparlanady.
«Jalpy, 2020-2021 jyldary halyqtyń borysh júktemesiniń ósý qarqynyn ustap turý úshin qaryz alýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý boiynsha birqatar shara iske asyryldy. Birinshiden, barlyq kreditter boiynsha tólemder somasy qaryz alýshynyń ai saiynǵy kirisiniń 50%-nan aspaýyn kózdeitin borysh júktemesiniń 50%-dyq koeffitsienti engizildi. Tabysy kúnkóris deńgeiinen tómen azamattarǵa qaryz usynýǵa, sondai-aq 90 kúnge merzimdi keshiktirgennen keiin turaqsyzdyq aiyby men komissiia esepteýge tyiym salý belgilendi. Borysh júktemesin budan ári baqylaý maqsatynda bankterge jáne mikroqarjylyq uiymdarǵa (MQU) barlyq qaryz alýshylar boiynsha KNQ týraly esep usyný talaby engiziledi», - dedi M. Ábilqasymova.
Ekinshiden, qiyndyqtar týyndaǵan jaǵdaida, merzimi keshiktirilgen qaryzdy retteý rásimi kúsheitildi. Biylǵy mamyr aiynda merzimi keshiktirilgen qaryzdy biryńǵai sotqa deiingi retteýdi kózdeitin zań qabyldandy. Tártip 1 qazannan bastap kúshine endi. Endi bankter men MQU qaryz alýshyny merzimniń keshiktirilýi týraly habardar etip, onyń tólemge qabilettigin baǵalap, qaryzdy qaita qurylymdaý talaptaryn usynýǵa mindetti. Agenttik mamyr aiynda engizgen jaǵymsyz kredittik tarihy bar qaryz alýshylardy ońaltý tetigi 1,9 mln azamattyń jaǵdaiyn ońaltýǵa múmkindik berdi.
«Úshinshiden, atalǵan zań sheńberinde kollektorlardyń zańsyz is-áreketterin shekteý maqsatynda eń tómengi kapitaldy belgileý jáne qaryz alýshylarmen ózara is-qimyldy mindetti túrde tirkeý arqyly kollektorlarǵa qoiylatyn talaptar qatańdatyldy. Mamyrdan bastap zańsyz áreket etken 33 kollektordyń qyzmeti toqtatyldy. Qazirgi ýaqytta kollektorlardy retteýdi qatańdatý boiynsha qosymsha usynystar ázirlendi. Bul sharalar eń tómengi kapitaldy, qyzmetkerlerdiń biliktiligi men iskerlik bedeline qoiylatyn talaptardy birtindep arttyrýdy kózdeidi. Sondai-aq, Bas prokýratýra kollektordyń zańsyz áreketteri úshin ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilik engizýdi usyndy», - dedi M. Ábilqasymova.
