Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda azamattardyń konstitýtsiialyq quqyqtary men bostandyqtarynyń qorǵalýyna, olardy qylmystyq qýdalaýǵa negizsiz tartýdy toqtatýǵa, sot ádildiginiń sapasyna erekshe mán berdi.
Memleket basshysy elimizdegi búgingi ahýal quqyq qorǵaý organdarynyń aldyna azamattardyń suranystaryna yqylas tanytýǵa tiis jańa talaptar qoiatynyn atap kórsetti.
Osyǵan orai, Prezident quqyq qorǵaý jáne sot júiesin odan ári reformalaý boiynsha tapsyrmalar berdi. Bul memlekettiligimizdi nyǵaitýdaǵy mańyzdy qadam dep sanaimyn, óitkeni kúsh qurylymdaryndaǵy reforma Qazaqstandaǵy búkil memlekettik basqarý júiesin jańǵyrtýdyń mańyzdy bólsheginiń draiveri bolmaq.
Sonymen qatar, Memleket basshysy zań ústemdigi ornyqpasa jáne azamattardyń qaýipsizdigine kepildik berilmese, áleýmettik-ekonomikalyq damýdyń birde bir mindeti tabysty júzege asyrylmaitynyn atap kórsetti.
Quqyq qorǵaý júiesin reformalaý «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasynyń erejelerimen úilesimdikte bolýǵa tiis ekenin atap ótken de mańyzdy. Óitkeni «Halyq únine qulaq asatyn memleket», shyn mánisinde, «Ádiletti memleket» qurý tujyrymdamasy. Azamattardyń máselelerin tyńdap, kórip qana qoiý jetkiliksiz, eń bastysy – durys jáne ádil sheshim shyǵarý qajet.
Elimizdegi qazirgi ahýaldy eskere otyryp, politsiianyń azamattarmen jumys júrgizýine jańa, ozyq ádister engiziletin bolady. Memleket basshysynyń aitýynsha, bizge azamattardyń quqyǵyn ýaqtyly qorǵaýdy qamtamasyz etetin jáne halyqaralyq joǵary talaptarǵa jaýap beretin úlgi kerek.
Birinshiden, Prezident Qazaqstanda ókilettikterdiń arajigi naqty ajyratylǵan úsh býyndy model endirýdi tapsyrdy: politsiia –prokýror - sot, ol tejemelik jáne tepe-teńdik júiesin paidalana otyryp, bilik tarmaqtarynyń ózara naqty is-qimyl jasaýyna múmkindik beredi.
Ekinshiden, «jurtqa jaqyn politsiia» qaǵidaty boiynsha jergilikti politsiia qyzmeti reformalanady, bul jerde ýchaskelik inspektordyń róline basa mán beriletin bolady. Olardyń mártebesi zańnama arqyly arttyrylyp, ónimdi jumys isteýleri úshin mol múmkindik beriledi. Bul jerdegi basty maqsat – politsiianyń jumysyn servistik úlgige kóshirý, iaǵni politsiia qyzmetkerleri azamattardyń quqyqtaryn qorǵap, olardyń aldynda tanymal, qoljetimdi bolyp, adamdarmen ashyq áńgime júrgize bilýge tiis.
Úshinshiden, prokýratýra organdarynyń jumysy qaita qaralatyn bolady. Onyń máni – jinaqtalǵan dálelderge táýelsiz baǵa berý, azamattardyń quqyqtarynyń buzylýyna jol bermeý, adal azamattardyń qylmystyq protseske tartylýyn boldyrmaý, sotta kinálaýshy tarapty qoldaý bolyp tabylady.
Budan basqa, 2021 jyldan bastap prokýrorǵa qylmystyq ister boiynsha azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryna qatysy bar negizgi protsestik sheshimderdi kelisý mindeti zańnama arqyly júktelmek.
Sonymen birge, Prezident sot júiesin nazardan tys qaldyrǵan joq, quqyqtyq memlekettiń mańyzdy sharty – týralyqtan tanbaityn ádil sot tóreliginiń bolýy ekenin atap kórsetti. Qoǵamnyń sotqa degen senimin kúsheitý basty maqsat bolýǵa tiis.
Joǵary sot keńesine jáne Joǵarǵy sotqa jańa kásipqoi kadrlardy ádil sot tóreligin qamtamasyz etýge buqaralyq aqparat quraldarynda jariialai otyryp tartý jumysyn jandandyrý tapsyryldy.
Tutastai alǵanda, Joldaýda Úkimettiń aldyna belgilengen mindetterdi sheshýdegi normativtik-quqyqtyq bazany qamtamasyz etý úshin qabyldanýǵa tiis birqatar zańdardy ázirleý boiynsha naqty mindetter qoiyldy. Depýtattyq korpýs óz kezeginde, Memleket basshysynyń barlyq tapsyrmalaryn iske asyrýdy zańnamalyq turǵydan qoldaýdy sapaly ári shuǵyl túrde qamtamasyz etetin bolady.
Nurlan Ábdirov,
Parlament Senaty Tóraǵasynyń orynbasary
