Foto: Freepik
Búgin – halyqaralyq akýsherler kúni. Bul kásibi mereke 1987 jyly usynylyp, 1992 jyly resmi túrde moiyndalǵan bolatyn. Qazirgi tańda elimizde 9 myńnan astam akýsher eńbek etedi. Densaýlyq saqtaý ministrliginiń málimetinshe, olardyń 64%-y qalada, 36%-y aýylda jumys isteidi. Osy oraida Ult.kz tilshisi elimizdegi akýsherlerik mekemelerdi anyqtap kórdi.
Aldymen aita keterligi, Densaýlyq saqtaý ministrligi búgingi aitýly merekemen kásip ielerin quttyqtady.
«Búgin biz jańa ómirdiń bastaýynda turatyn jandardy – akýsherlerdi quttyqtaimyz! Qazaqstanda jyl saiyn orta eseppen 370 myńǵa jýyq bosaný qabyldanady jáne árbir osy keremettiń artynda akýsherlerdiń eńbegi, qamqorlyǵy men biliktiligi jatyr. Olar bolashaq analardy perzenthanaǵa túsken sátten bastap shyǵarylǵanǵa deiin qamqorlyq jasap, tek meditsinalyq emes, moraldyq qoldaý da kórsetedi. Bul – áielder men olardyń sábileri úshin eń tolqynysty ári mańyzdy sátterde janynda bolatyn naǵyz qaharmandar», – dedi ministrlik.
Qazaqstandaǵy akýsherler qyzmeti ana men bala densaýlyǵyn qorǵaýda mańyzdy ról atqarady. Bul salada akýsher-ginekologtar, akýsherler, neonatologtar, pediatrlar jáne orta meditsinalyq qyzmetkerler birigip jumys isteidi. Olar júkti áielderdi baqylaýdan bastap, bosanýdy qabyldaýǵa, bosanǵannan keiingi kezeńde kómek kórsetýge jáne otbasyn josparlaý máselelerine deiingi keń aýqymdy qyzmetterdi usynady. Sonymen qatar profilaktikalyq tekserýler men skriningterge de jaýapty.
Qazaqstannyń barlyq óńirlerinde akýsherlik-ginekologiialyq kómek kórsetý uiymdary jumys isteidi. Almaty qalasynda ornalasqan Akýsherlik, ginekologiia jáne perinatologiia ǵylymi ortalyǵy (AGjPǴO) – Qazaqstandaǵy eń iri ǵylymi jáne meditsinalyq mekemelerdiń biri bolyp tabylady. Ortalyq júkti áielderge, bosanǵan analarǵa, ginekologiialyq naýqastarǵa jáne jańa týǵan nárestelerge joǵary mamandandyrylǵan akýsherlik-ginekologiialyq kómek kórsetedi. Ortalyqta jyl saiyn 7 myńnan astam qaýiptiligi joǵary júkti áielder men ginekologiialyq naýqastarǵa joǵary mamandandyrylǵan akýsherlik-ginekologiialyq kómek kórsetiledi. Qabyldaýdy professorlar, meditsina ǵylymdarynyń doktorlary, meditsina ǵylymdarynyń kandidattary, joǵary biliktilik sanaty bar dárigerler júrgizedi.
Atyraý oblystyq perinataldyq ortalyǵy – júkti áielderge, bosanǵan analarǵa, jańa týǵan nárestelerge jáne ginekologiialyq naýqastarǵa joǵary mamandandyrylǵan meditsinalyq kómek kórsetetin mekeme. Ortalyqta 250 tósek-orynǵa arnalǵan qurylym jumys isteidi, onyń ishinde júkti áielder patologiiasy bólimi – 60 tósek-oryn, bosanǵannan keiingi bólim – 110 tósek-oryn, ginekologiia bólimi – 35 tósek-oryn, jańa týǵan náresteler patologiiasy jáne erte kezeńdegi kútim bólimi – 40 tósek-oryn (onyń ishinde 2 tósek-oryn neonataldyq hirýrgiiaǵa arnalǵan) bar. Al jańa týǵan náresteler reanimatsiiasy bólimi – 16 tósek-oryn, eresekterge arnalǵan reanimatsiia jáne intensivti terapiia bólimi – 8 tósek-oryn, kúndizgi statsionar jáne reabilitatsiia bólimi – 20 tósek-oryn bar. Ortalyqta sondai-aq mediko-genetikalyq keńes berý kabineti jumys isteidi.
Aqtóbe oblystyq perinataldyq ortalyǵy – joǵary mamandandyrylǵan meditsinalyq mekeme. Onyń ishinde júktilik patologiiasy bólimi joǵary qaýipti júktilikterdi baqylaý jáne emdese, eresekter jan saqtaý bólimi qajet bolǵan jaǵdaida ana men balany jan saqtaý qyzmetin kórsetedi. Al ginekologiia bólimi áielder aýrýlaryn emdeý jáne baqylasa, náresteler patologiiasy bólimi jańa týǵan nárestelerge meditsinalyq kómek kórsetedi. Náreste jan saqtaý bólimi – shala týylǵan nemese aýyr jaǵdaidaǵy nárestelerge reanimatsiialyq kómek kórsetse, EKU (ekstrakorporaldy uryqtandyrý) bólimi – bedeýlikti emdeý jáne reprodýktivti tehnologiialar, meditsinalyq-genetikalyq keńes berý bólimi – tuqym qýalaityn aýrýlardy anyqtaý jáne keńes berý qyzmetin usynady. Sondai-aq, erte aralasý ortalyǵy 200 balaǵa ońaltý sharalaryn uiymdastyra alady. Bul mekemede jyl saiyn 8200-ge deiin náreste týylyp, 13 000-nan astam patsinet emdeledi. Al EKU jasalatyn jyldyq ortasha sany – 130, 50-ge deiin týa bitken syrqaty bar nárestelerge jasalatyn operatsiialar jasalady. Al «Bir kúndik klinika» jobasy aiasynda tekserilgen áielder sany 6 000-nan asady.
Shymkent qalalyq perinataldyq ortalyǵy júkti áielderge, bosanatyn analarǵa, jańa týǵan nárestelerge jáne ginekologiialyq naýqastarǵa joǵary mamandandyrylǵan meditsinalyq kómek kórsetedi. Ortalyqta 165 tósek-oryndyq statsionar jáne 34 vedomstvodan tys tósek-oryn bar. Ortalyqta sondai-aq ambýlatorlyq-emhanalyq qyzmetter, zerthanalyq diagnostika, ýltradybystyq zertteý, anesteziologiia jáne reanimatsiia qyzmetteri kórsetiledi. Barlyq qyzmetter QR Densaýlyq saqtaý ministrliginiń standarttaryna sáikes júzege asyrylady.
Batys Qazaqstan oblystyq perinataldyq ortalyǵy ana men bala densaýlyǵyn qorǵaýǵa baǵyttalǵan joǵary mamandandyrylǵan meditsinalyq mekeme. Ortalyqta kelesi bólimder jumys isteidi: júktilik patologiiasy bólimi, bosaný bólimi, ota jasaý bólimi, bosanýdan keiingi akýsherlik bólimder, anesteziologiia-reanimatologiia jáne qarqyndy terapiia bólimi, náresteler intensivti terapiia jáne reanimatsiia bólimi, náresteler bólimi, náresteler patologiiasy bólimi, ginekologiia bólimi, klinikalyq jáne bakteriologiialyq zerthanalar jumys isteidi. Sonymen qatar, ortalyqta mediko-genetikalyq ortalyq, kúndizgi statsionar jáne áielder konsýltatsiiasy qyzmetteri usynylady.
Mańǵystaý oblystyq perinataldyq ortalyǵy – joǵary mamandandyrylǵan meditsinalyq mekeme. Ortalyqta barlyǵy 530 qyzmetker jumys isteidi, onyń ishinde 29 dáriger jáne 277 orta býyndy meditsinalyq qyzmetkerler bar. Onyń ishinde 11 joǵary sanatty dáriger, 15 birinshi sanatty dáriger jáne 3 ekinshi sanatty dárigerler qyzmet etedi.
Aqbota Musabekqyzy
