Almatyda dini ekstremizm men terrorizmniń aldyn alýǵa baǵyttalǵan aqparattyq túsindirý jumystary belsendi júrgizilip keledi.
Atalmysh shara QR dini ekstremizm men terrorizmge qarsy is-qimyl jónindegi 2018 – 2022 jyldarǵa arnalǵan memlekettik baǵdarlama aiasynda Qoǵamdyq Damý basqarmasynyń «Monitoring jáne taldaý ortalyǵynyń» uiymdastyrýymen ótip jatyr, dep habarlaidy QazAqparat.
Sondai mańyzdy kezdesýlerdiń biri 13 qyrkúiekte Almatydaǵy №156 mektepte ótti.
Jiynǵa sarapshy retinde Qoǵamdyq damý basqarmasy janyndaǵy aqparattyq túsindirý tobynyń múshesi, Abylai han atyndaǵy qazaq halyqaralyq qatynastar jáne álem tilderi ýniversitetiniń dotsenti, filosofiia ǵylymdarynyń kandidaty Maqpal Jekebaeva qatysty.
250-ge jýyq oqýshy ekstremizmnen keletin qaýip týraly tanymyn keńeitti.
«Dini ekstremizm men islam qundylyqtaryn saqtaý jolynda úndeý tastaǵan ózderiniń pikirlesterin dini printsipterdi buzýshylar dep aiyptaidy. Ekstremister memlekettiń ulttyq qaýipsizdigine nuqsan keltiredi, dinaralyq jaǵdaidyń ýshyǵýyna sebepker bolady», - dedi dintanýshy.
Jiyn barysynda jasóspirimderge jat aǵymnan keletin qaýip-qaterler týraly naqtyraq aityldy.
«Qazir qazaq qoǵamynda «sáláfizm» baǵytyndaǵy ustanymnyń jaqtastary kóp bolyp tur. Olar ózge pikirge tózbeý, basqalarǵa agressiialyq kózqaraspen qaraý, aldyna qoiǵan maqsattaryna, qarýmen bolsa da qol jetkizý sekildi sipattarmen tanylady. Sonyń nátijesinde ol basqalarǵa qatysty túrli qatygez áreketterge barýy múmkin. Ata-ana aldyndaǵy paryz, týystarǵa qyzmet etý, qoǵamnyń qamqorshysy bolý sekildi adami jáne islami qundylyqtardan jyraq ketedi», - dedi ol.
Sonymen qatar, islam emes basqa dinderdiń ishindegi jat aǵymdar týraly maǵlumattar berildi.
Keibir jańa din aǵymdarynyń psihotropty zattar men psihotreningterdi qoldanatyny belgili boldy. Mysaly «Beloe bratstvo» aǵymynyń áserinen birneshe adam ózin Kiev qalasynyń ortalyǵynyda órtep jibermek boldy. Bul áreketke tek quqyq qorǵaý organdarynyń aralasýymen tosqaýyl qoiyldy.
Jastardyń áleýmettik jelige áýestigi qatań baqylaýdy qajet etetin jait deidi maman.
«Qazir jastar áleýmettik jelide chatty jii qoldanady. Ony qoldanǵan kezde keibir jastardyń akkanýttaryna ártúrli aqylǵa syimaityn ári qaýipti maǵlumattar kep túsedi. Jat aǵym ókilderi jastardyń akkaýntyna ártúrli sheshilmeitin, tyǵyryqqa tirelýine ákeletin máseleler men jazbalardy jiberip sanalaryn ýlap otyrady. Osyndai jaǵdaiǵa túsken jasóspirimder ózderimen ózderi bolyp, qoǵammen qatynasyn úzip, mazasyzdanyp, ári ómirdegi orny men rólin umytady da, kóptegen teris túsinikterdi sanasyna ornatyp alady. Osyndai kúide júrgende tyǵyryqtan shyǵatyn sońǵy amal – o dúniege attanýǵa bel býady», - dedi ol.
Sarapshynyń aitýynsha, dini radikalizm men ekstremizmdi nasihattaýǵa qarsy is-qimyl internet resýrstardy taldaý arqyly júzege asyrylady.
Máselen, tek 2017 jyly QR Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministrligi (sol kezdegi ataýy) 10 174 internet resýrstyń mazmunyna saraptama júrgizgen.
«Sonyń ishinde 3555 saittyń zańbuzýshylyq baǵyttaǵy qyzmeti anyqtaldy. Bul saittar boiynsha teris saraptamalyq qorytyndylar QR Aqparat jáne kommýnikatsiialar ministrliginde tiisti protsessýaldyq sheshim qabyldaý úshin jiberiledi», - dedi Maqpal Jekebaeva.
Jiyn sońynda oqýshylarǵa teris aǵymnyń yqpaly týraly arnaiy videofilm kórsetildi.
Oqýshylar videofilm boiynsha birqatar saýal qoiyp, «sáláfizm» baǵyty boiynsha birqatar alańdatqan saýaldaryna jaýap aldy.
