Qazaqtyń qyzyl jebesi, belgili jazýshy, jýrnalist Sherhan Murtaza Keńsai ziratyna jerlendi, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.
Búgin Qazaqstan halqy Almatyda M.Áýezov atyndaǵy qazaq memlekettik akademiialyq drama teatrynda belgili qalamger Sherhan Murtazany aqtyq saparǵa shyǵaryp saldy.
Jazýshymen baquldasýǵa ziialy qaýym ókilderi, jazýshylar, qalamgerler, Almaty ákimi Baýyrjan Baibek, QR Mádeniet jáne sport ministri Arystanbek Muhamediuly, Energetika ministri Qanat Bozymbaev, Jambyl oblysynyń ákimi Asqar Myrzahmetov sekildi belgili tulǵalar keldi
"Bir kem dúnie dep shyryldap ótken Alashtyń arysy Sheraǵańdy aqtyq saparǵa shyǵaryp salýǵa jinalyp otyrmyz. Bul - barshamyzǵa ortaq orny tolmas qaza. Sherhan Murtazanyń eńbekteri el taǵdyrymen tamyrlas. Sonymen qatar ol kisi ortamyzda otyrǵan kóptegen azamattardyń rýhani ustazy bolǵan", - dedi QR Mədeniet jəne sport ministri Arystanbek Muhamediuly.
Mədeniet ministri óz sózin Prezident Nursultan Nazarbaevtyń kóńil aitý jedelhatymen jalǵady.
«Sherhan Murtaza búkil ǵumyryn tól ádebietimiz ben mádenietimizdiń damýyna arnaǵan birtýar azamat, qazaqtyń muńyn muńdap, joǵyn joqtaǵan nar tulǵaly qalamger, qarymdy qoǵam qairatkeri boldy. Ult rýhaniiatynda ózindik qoltańbasy bar zańǵar jazýshy sońyna mol mura, óristi ónege qaldyrdy. Sherhan Murtaza qazaq jýrnalisteriniń birneshe býynyn tárbielegen ulttyq baspasózdiń biik báiteregi edi. Qashanda ádildik pen aqiqattyń aldaspany bolǵany úshin qara sózdiń zergeri, shyndyqtyń shyraqshysy atanǵan Sherhan Murtazany halqy «Sheraǵań» dep qadir tutty. Sonaý Temirtaýdaǵy eńbek jolymnyń tikelei kýási bolǵan ol Táýelsiz memlekettiń irgesin qalaǵan jyldarda da janymda júrip, eldi ilgeriletý isine zor úles qosty. Sherhan Murtazanyń qazaq rýhaniiatyndaǵy orny men jarqyn beinesi eshqashan umytylmaidy dep senemin», - dedi A.Muhamediuly kóńil hatty oqi kele.
«Ult rýhaniiaty men baspasózi qara jamylyp aýyr halge tústi. Azaly sóz halqyna ólsheýsiz eńbek sińirgen, eliniń mańdaiy men tańdaiyna ainalǵan Qazaqstan halyq jazýshysy memlekettik syilyqtyń laýreaty Sherhan Murtazaǵa aityldy. Óziniń sanaly ǵumyryn qazaq baspasózine basshylyq qyzmetine arnap kelgen. Oqshaýlanyp turatyn memleketshildik qasietimen redaktorlardyń redaktory atanǵan, oqyrmandarynyń rizashylyǵyna bólengen adam. Topyraǵy torqa, imany salamat bolsyn», - dedi Almaty ákimi Baýyrjan Baibek.
Aqyn, dramatýrg Nurlan Orazalin Sherhan Murtazanyń jýrnalistik, redaktorlyq tulǵasy týraly aityp ótti.
«Alyp imperiianyń sol kezdegi Sotsialistik Qazaqstan - Egemendi Qazaqstan gazetiniń basyna Sheraǵań keldi. Osyǵan deiin «Qazaq ádebieti» gazetiniń alpys eki tamyryna qan júgirtip, ortalyq komitettiń sheshimimen «Sotsialistik Qazaqstan» gazetiniń basshylyǵyna keldi. Atyn «Egemen Qazaqstan» dep ózgertti. Sol kezderde respýblikalyq parlamentke depýtat bolyp sailandy. Qalyń qazaqstandyqtar basqadan kútpese de Sherhan Murtazadan adal ári ádil, otty, jalyndy, shyn sózdi kútetin edi. Sol kezdegi 360 depýtattyń basym kópshiligi ultshyl, qazaq intellektýaldary edi. Oiy dara azamat táýelsizdik jyldarynda Nursultan Nazarbaevtyń qasynan tabyla bilgen edi. Ony qalyń el tyńdaý úshin jinalatyn. Aita biletin. Eshkimnen jasqanbai, búgejektemei, namysyna qairaq, jigerine qamshy sala biletin edi. Sonysymen qadirli bolǵan edi», - dedi N.Orazalin.
Sonymen qatar, belgili jazýshy Sherhan Murtazanyń tarihi shyndyqty kórsetken az jazýshynyń biri ekendigin aitty.
«Sherhan Murtaza «Qyzyl jebeni» jazýǵa 30 jyl ǵumyryn arnady. Tashkent, Omby, Peterbor, Máskeý, Orynbor arhivterin aqtardy. Turar Rysqulov óte kúrdeli kezeńde ómir súrdi. Alash arystarynyń sózi bir jerden shyǵyp jatpaǵan kez. Keibiri kommýnistik ustanymda bolsa, keibiri alash oily memlekettiń múddesin qorǵaǵan. Solardyń eshqaisysynyń ala jibin attamai, sol kezde azamattar týraly shynaiy aqparat alýǵa bolatyndai, sol kezdiń tarihi shyndyǵyn búkpesiz jazǵan, birden-bir batyl shyǵarma - Qyzyl Jebe bolatyn. Biz búgin qatardaǵy jazýshy emes, kórnekti jazýshy ǵana emes qazaq deitin halyqtyń uly perzentin shyǵaryp salyp jatyrmyz», - dedi N.Orazalin.
Aita ketý kerek, Qazaqstannyń belgili jazýshysy, qoǵam qairatkeri Sherhan Murtaza 86 jasyna qaraǵan shaǵynda 9 qazanda shamamen 18:30-da Almaty qalasyndaǵy úiinde aýyr naýqastan qaitys bolǵan edi.
Sherhan Murtaza 1932 jyly Jambyl oblysynyń Jýaly aýdanynda dúniege kelgen. Ol 1955 jyly M.V.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýniversitetiniń jýrnalistika fakýltetin bitirgen. Jastyq shaǵynda «Leninshil jas» pen «Sotsialistik Qazaqstan» gazetiniń tilshisi bolyp qyzmet etken. 1963-1970 jyldar aralyǵynda «Leninshil jas» gazetiniń redaktory qyzmetinde bolǵan. Odan keiingi kezderi «Jazýshy» baspasy men «Jalyn» almanahynyń, «Juldyz» jýrnalynyń Bas redaktory, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy basqarmasynyń ekinshi hatshysy, «Qazaq ádebieti» gazetiniń bas redaktory ári Qazaqstan Jazýshylar Odaǵy basqarmasynyń hatshysy qyzmetterin atqarǵan. 1989-1992 jyldary «Egemen Qazaqstan» gazetiniń bas redaktory, 1992-1994 jyldary - Qazaqstan Respýblikasy memlekettik teleradio kompaniiasynyń tóraǵasy qyzmetterin atqardy. QR Parlamentiniń Májilis depýtaty boldy. Jazýshynyń ár jyldary jazylǵan «Tabylǵan teńiz», «Belgisiz soldattyń balasy», «Ahmetjannyń anty», «Myltyqsyz maidan» povesteri, «41-jylǵy kelinshek», «Internat nany» áńgimeleri, «Qara marjan», «Júrekke ájim túspeidi», «Ne jetpeidi?», bes kitaptan turatyn «Qyzyl jebe», «Ai men Aisha» romandary qazaq prozasyna qosqan óshpes týyndy bolyp qalary sózsiz.
sýretter: Sputnik
