Qazaqstannyń munai-gaz-himiia salasynyń damýyn aiqyndaityn ulttyq joba kerek. Bul týraly QR Premer-Ministri Asqar Maminge depýtattyq saýal joldaǵan senator Saǵyndyq Luqpanov aitty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Osydan 12 jyl buryn Qazaqstan Respýblikasynyń munai-himiia ónerkásibin damytýdyń 2008-2013 jyldarǵa arnalǵan baǵdarlamasy ázirlengen bolatyn. Alaida, 2010 jyly Údemeli indýstriialyq-innovatsiialyq damý memlekettik baǵdarlamasynyń sheńberinde munai-gaz sektoryn damytý jónindegi baǵdarlamanyń qabyldanýyna bailanysty aldyńǵy qujattyń qoldanylýy toqtatyldy. Atalǵan munai-gaz sektoryn damytý baǵdarlamasy munai-gazyn óndirý jáne kómirsýtekterdi tasymaldaýyna basty nazar aýdarylyp, munai-himiia ónerkásibiniń damytýy jáne retteýi kútilgen kórsetkishter engizilgen joq. Sonyń saldarynan birinshi baǵdarlamada kózdelgen etilen-glikol, tereftal qyshqyly, etil-benzol, poli-vinil-hlorid, polis-tirol, polietilen-teref-talat jáne benzol ónimderin shyǵarý iske qosylmai qaldy», - dedi ol.
Senatordyń aitýynsha, búgingi tańda kómirsýtekti resýrstary bar kórshiles birqatar el ózderiniń basymdylyǵyn iske asyryp, munai-gaz-himiia ónerkásibin qarqyndy damytýda. Mysaly, Reseide jylyna 5,5 mln tonna polietilen men polipropilen óndiretin 12 munai-gaz himiia kesheni jumys isteidi. Jalpy qýaty jylyna 7 mln tonnaǵa deiin bolatyn taǵy alty munai-gaz-himiia ónerkásibi klaster salý josparlanýda. Ázirbaijanda polietilen jáne polipropilen óndirý qýaty jylyna 300 myń tonna, Túrkimenstanda – 550 myń tonna, Ózbekstanda – 600 myń tonnadan astamdy quraidy. Al, Qazaqstanda jylyna nebári 70 myń tonna polipropilen óndiriledi.
«Munai-gaz-himiia salasynyń ónimi mýltiplikativti tiimdilik beretini belgili – polimerli shikizat. Odan tońazytqyshtar, konditsionerler, avtomobilderge arnalǵan komponentter, qurylys jáne qaptama materialdary, taǵy basqa ónimderi shyǵarylady. Salada qurylǵan bir jumys orny jeti qosymsha jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi, salynǵan bir dollar 2,3 dollar ósimdi qamtamasyz etedi. Budan basqa, álemdik jalpy ishki ónimniń ortasha jyldyq ósý qarqyny 3 paiyz kórsetse, munai-gaz-himiia salasy 4,4 paiyz ozyq ósý qarqynyn kórsetip otyr. Sarapshylardyń boljamdaryna sáikes 2030 jylǵa qarai 7 paiyzdan asady», - dedi ol.
Onyń atap ótýinshe, kórsetilgen álemdik trendterge jáne ondaǵan jyldar boiy ekonomikany ártaraptandyrýdyń saiasatyna qaramastan, Qazaqstan munai-gaz-himiia salasyn damytýda belsendilik tanytyp otyrǵan joq.
«Elimizde munai-himiia men gaz óńdeýdi joǵary tehnologiialar bolmaýy «ni v kakie vorota ne lezet», - dep Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev óziniń 2020 jylǵy 1 qyrkúiektegi Qazaqstan halqyna Joldaýynda aiqyn atap ótti. Ortasha jáne uzaq merzimdi perspektivada kómirsýtegi resýrstaryna ie elder úshin munai-gaz-himiia ónimderi eksporttyń negizine ainalatynyn nazarǵa ala otyryp, Qazaqstan básekelesterden artta qalýdy azaitý jóninde sharalar qabyldaýy qajet. Bul úshin Qazaqstannyń munai-gaz-himiia salasynyń damýyn aiqyndaityn ulttyq joba túrinde jekelegen direktivalyq qujattyń qabyldanýy kerek. Qabyldanatyn ulttyq joba: tabiǵi resýrstardy tiimdi paidalanýǵa; qosylǵan quny joǵary jáne túpkilikti otandyq polimer ónimin óndirýge – importqa táýeldilikti tómendetýge jáne joǵary qaita bólý ónimderin óndirýge múmkindik beredi», - dedi Luqpanov.
