قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز-حيمييا سالاسىنىڭ دامۋىن ايقىندايتىن ۇلتتىق جوبا كەرەك. بۇل تۋرالى قر پرەمەر-مينيسترٸ اسقار مامينگە دەپۋتاتتىق ساۋال جولداعان سەناتور ساعىندىق لۇقپانوۆ ايتتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«وسىدان 12 جىل بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مۇناي-حيمييا ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋدىڭ 2008-2013 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى ەزٸرلەنگەن بولاتىن. الايدا, 2010 جىلى ٷدەمەلٸ يندۋسترييالىق-يننوۆاتسييالىق دامۋ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىنىڭ شەڭبەرٸندە مۇناي-گاز سەكتورىن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ باعدارلامانىڭ قابىلدانۋىنا بايلانىستى الدىڭعى قۇجاتتىڭ قولدانىلۋى توقتاتىلدى. اتالعان مۇناي-گاز سەكتورىن دامىتۋ باعدارلاماسى مۇناي-گازىن ٶندٸرۋ جەنە كٶمٸرسۋتەكتەردٸ تاسىمالداۋىنا باستى نازار اۋدارىلىپ, مۇناي-حيمييا ٶنەركەسٸبٸنٸڭ دامىتۋى جەنە رەتتەۋٸ كٷتٸلگەن كٶرسەتكٸشتەر ەنگٸزٸلگەن جوق. سونىڭ سالدارىنان بٸرٸنشٸ باعدارلامادا كٶزدەلگەن ەتيلەن-گليكول, تەرەفتال قىشقىلى, ەتيل-بەنزول, پولي-ۆينيل-حلوريد, پوليس-تيرول, پوليەتيلەن-تەرەف-تالات جەنە بەنزول ٶنٸمدەرٸن شىعارۋ ٸسكە قوسىلماي قالدى», - دەدٸ ول.
سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, بٷگٸنگٸ تاڭدا كٶمٸرسۋتەكتٸ رەسۋرستارى بار كٶرشٸلەس بٸرقاتار ەل ٶزدەرٸنٸڭ باسىمدىلىعىن ٸسكە اسىرىپ, مۇناي-گاز-حيمييا ٶنەركەسٸبٸن قارقىندى دامىتۋدا. مىسالى, رەسەيدە جىلىنا 5,5 ملن توننا پوليەتيلەن مەن پوليپروپيلەن ٶندٸرەتٸن 12 مۇناي-گاز حيمييا كەشەنٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. جالپى قۋاتى جىلىنا 7 ملن تونناعا دەيٸن بولاتىن تاعى التى مۇناي-گاز-حيمييا ٶنەركەسٸبٸ كلاستەر سالۋ جوسپارلانۋدا. ەزٸربايجاندا پوليەتيلەن جەنە پوليپروپيلەن ٶندٸرۋ قۋاتى جىلىنا 300 مىڭ توننا, تٷركٸمەنستاندا – 550 مىڭ توننا, ٶزبەكستاندا – 600 مىڭ توننادان استامدى قۇرايدى. ال, قازاقستاندا جىلىنا نەبەرٸ 70 مىڭ توننا پوليپروپيلەن ٶندٸرٸلەدٸ.
«مۇناي-گاز-حيمييا سالاسىنىڭ ٶنٸمٸ مۋلتيپليكاتيۆتٸ تيٸمدٸلٸك بەرەتٸنٸ بەلگٸلٸ – پوليمەرلٸ شيكٸزات. ودان توڭازىتقىشتار, كونديتسيونەرلەر, اۆتوموبيلدەرگە ارنالعان كومپونەنتتەر, قۇرىلىس جەنە قاپتاما ماتەريالدارى, تاعى باسقا ٶنٸمدەرٸ شىعارىلادى. سالادا قۇرىلعان بٸر جۇمىس ورنى جەتٸ قوسىمشا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, سالىنعان بٸر دوللار 2,3 دوللار ٶسٸمدٸ قامتاماسىز ەتەدٸ. بۇدان باسقا, ەلەمدٸك جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ ورتاشا جىلدىق ٶسۋ قارقىنى 3 پايىز كٶرسەتسە, مۇناي-گاز-حيمييا سالاسى 4,4 پايىز وزىق ٶسۋ قارقىنىن كٶرسەتٸپ وتىر. ساراپشىلاردىڭ بولجامدارىنا سەيكەس 2030 جىلعا قاراي 7 پايىزدان اسادى», - دەدٸ ول.
ونىڭ اتاپ ٶتۋٸنشە, كٶرسەتٸلگەن ەلەمدٸك ترەندتەرگە جەنە ونداعان جىلدار بويى ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋدىڭ ساياساتىنا قاراماستان, قازاقستان مۇناي-گاز-حيمييا سالاسىن دامىتۋدا بەلسەندٸلٸك تانىتىپ وتىرعان جوق.
«ەلٸمٸزدە مۇناي-حيمييا مەن گاز ٶڭدەۋدٸ جوعارى تەحنولوگييالار بولماۋى «ني ۆ كاكيە ۆوروتا نە لەزەت», - دەپ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶزٸنٸڭ 2020 جىلعى 1 قىركٷيەكتەگٸ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايقىن اتاپ ٶتتٸ. ورتاشا جەنە ۇزاق مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا كٶمٸرسۋتەگٸ رەسۋرستارىنا يە ەلدەر ٷشٸن مۇناي-گاز-حيمييا ٶنٸمدەرٸ ەكسپورتتىڭ نەگٸزٸنە اينالاتىنىن نازارعا الا وتىرىپ, قازاقستان بەسەكەلەستەردەن ارتتا قالۋدى ازايتۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋى قاجەت. بۇل ٷشٸن قازاقستاننىڭ مۇناي-گاز-حيمييا سالاسىنىڭ دامۋىن ايقىندايتىن ۇلتتىق جوبا تٷرٸندە جەكەلەگەن ديرەكتيۆالىق قۇجاتتىڭ قابىلدانۋى كەرەك. قابىلداناتىن ۇلتتىق جوبا: تابيعي رەسۋرستاردى تيٸمدٸ پايدالانۋعا; قوسىلعان قۇنى جوعارى جەنە تٷپكٸلٸكتٸ وتاندىق پوليمەر ٶنٸمٸن ٶندٸرۋگە – يمپورتقا تەۋەلدٸلٸكتٸ تٶمەندەتۋگە جەنە جوعارى قايتا بٶلۋ ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», - دەدٸ لۇقپانوۆ.
