Búgin Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń qatysýymen «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazdarynyń onlain formattaǵy kezdesýi ótti.
Prezident joba jeńimpazdaryn quttyqtap, olardyń óz darynymen, sondai-aq bilimimen kópshilikti moiyndata bilgenin, memleketimizdi órkendetýge aiyryqsha úles qosyp kele jatqanyn aitty. Memleket basshysy tereń bilimin ozyq tájiribemen ushtastyra bilgen azamattardyń elimizdi alǵa jeteleitinine senimdi. Qasym-Jomart Kemeluly Táýelsizdik kezeńinde ósip jetilgen býynnyń qarym-qabiletin joǵary baǵalady.
Sózsiz, olar - bizdiń halqymyzdyń maqtanyshtary hám ózge elder Qazaqstandy osy azamattar arqyly tanyp, baǵalaityny belgili.
Osy ýaqytqa deiin dástúrli túrde ótkizilip kele jatqan «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasyna 7,5 myń adam qatysyp, elimiz talai talantty, talapty otandastarynyń atyn tanydy.
Olardyń arasynda tálim-tárbieniń júgin kótergen ustaz da, aq halatty abzal jan da, memleket atyn máshhúr qylǵan sportshy da, áigili mýzykant pen daryndy aqyn da, eńbekqor maman iesi men jan-jaqty ádebietshi de, izdenimpaz ǵalym men tabysty kásipker de bar.
Osy oraida, Ult portaly el aýzynda júrgen aitýly jobanyń biylǵy qatysýshylarynyń keibirin oqyrman qaýymǵa tanystyryp, pikirlerin usynǵandy jón sanaidy.
Shyǵys Qazaqstan oblysy Úrjar aýdanynda ustaz bolyp qyzmet atqaryp júrgen Ahat jeńisimniń de, jobamnyń da avtory hám qoldaýshysy halyq deidi. Ol – mektepte grafika jáne jobalaý páninen muǵalim.
Úrjar aýdanynyń Kóktal aýylyna salynǵan kópir - kezinde japondyqtar Semei qalasyna salǵan aspaly kópirdiń on ese kishi nusqasy.
«Aýylymyzda Qatynsý degen ózen aǵady. Kóktemde tasyǵanda, atty kisi óte almaidy. Sý tartyldy-aý degen jazdyń ózinde mal túgendeýge, shabyndyqty shómeleleýge degen sekildi jumystarǵa aýyl halqy bara almai qalady. Balyqshylar kúzgi sýyqta sýdy keship ótip júretin», - deidi Ahat Raqyshev.
Sol kezde kóktaldyqtar «kópir bolsa, shirkin» dep armandaityn kórinedi.
«Negizgi mamandyǵym – muǵalim. Aýylǵa kópir salý kerektigi talaidan beri aitylyp júrgen. Osylaisha kóptiń kókeiinde júrgen máseleni sheshý úshin synyptastar birigip, sol kópirdi salyp berý ideiasy keldi. Sodan synyptastarymyzben mektep bitirgenimizge 20 jyl bolǵanyn erekshe bir ispen este qaldyrsaq dep kelistik. 30 jyl burynǵy túlekter de osy ideiaǵa atsalysty. Kópir qurylysyna negizgi qarajatty osy eki top shyǵardy. Halyq ta qolynda barymen bólisti. Al men balalarǵa syzý páninen sabaq beretin bolǵandyqtan, kópirdiń syzbasyn jobalaý maǵan júkteldi» - deidi ustaz.
Ol alǵashynda bul bastama qarapaiym muqtajdyqtan týyndaǵanyn, osy arqyly tanymal bolsaq degen oi kózdemegenderin aitady.
«Aýylda bolǵandyqtan, qurylystyń basy-qasynda únemi júrýime týra keldi. Sondyqtan, «100 jańa esimge» ortalarynan meni shyǵarǵan bolar. Áý basta bul is arqyly áleýmettik jelini shýlatyp, tanymal bolaiyq dep oilaǵan joqpyz. Jai ǵana aýyldyń bir muqtajdyǵyn óteý kerek boldy.
Bul iste ózimizdiń aýyldyń ákimi jaqsy qoldaý bildirdi. Qazir kópir el igiligine jumys istep tur. Endi sonyń qujatyn zańdastyryp, qaýipsiz qyzmet kórsetýin pysyqtap jatyrmyz.
Bul jobaǵa atsalysqan árbir aýyldasym «100 jańa esim» jeńimpazy atanýǵa laiyq. Bul baiqaýdaǵy meniń jeńisim – búkil aýylymnyń jeńisi», - deidi Ahat Raqyshev.
«Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń biylǵy jeńimpazdarynyń arasynda jas mýzykant Arystan Ábildin de bar. 18 jastaǵy talant iesi áleýmettik jeli arqyly qazaqstandyq jastar arasynda tanymal boldy.
Ol jazǵan kaver álemdik Shazam-ǵa ilikken edi. Sonymen qatar, Arystan - ataqty reper Jah Khalib uiymdastyrǵan mýzykalyq baiqaýdyń jeńimpazy.
«Men mýzykamen bala kezimnen ainalysamyn. Bes jasynan bastap fortepiano men barabanda oinai bastadym. Ákem dereý mýzyka mektebine berdi. Ata-analarym da mýzykant. Sondyqtan ómirimdi shyǵarmashylyqpen bailanystyrý zańdylyq shyǵar dep oilaimyn. Alǵashqy avtorlyq ánimdi súiikti qyzyma arnaǵan bolatynmyn. Ony áleýmettik jeli qoldanýshylary joǵary baǵalap, mýzykamen túbegeili ainlysýyma jiger berdi. Bul meni jańa shedevrler jasaýǵa shabyttandyrdy», - dedi jas mýzykant QazAqparat agenttigine bergen suhbatynda.
Qazir Arystan Ábildin mýzyka salasyndaǵy tanymal otandyq kompaniiamen kelisimshart aiasynda jumys istep júr.
«Jaqynda áriptestik kelisimshart jasastyq. Men osyndai erekshe múmkindik alǵanyma óte qýanyshtymyn. Bizdiń kompaniia áriptestik ornatqan reseilik birlestik Ivan Dorn, Zivert, Filip Kirkorov siiaqty tanymal oryndaýshylarmen jumys isteidi. Osy múmkindikti paidalanyp kóptegen jańa hitter shyǵaramyz dep úmittenemin», - deidi mýzykant.
Áńgime barysynda ol Jah Khalib uiymdastyrǵan mýzykalyq baiqaýdaǵy jeńisine toqtaldy.
«Shynymdy aitsam, men jeńemin dep oilaǵan joq edim. Daýys berý qorytyndysy boiynsha eń kóp ball jinappyn. Osylaisha avtorlyq konkýrsta jeńiske jettim», - deidi Arystan.
Onyń armany – álemdik sahnalarda án salyp, shyǵarmashylyq iesine ainalý.
«Men «100 jańa esim jobasynda» jeńimpazdardyń arasynda bolǵanyma óte qýanyshtymyn. Bul -men úshin jańa qadam. Árine, bul meniń jeke damýyma áser etedi jáne jańa shyǵarmashylyq shyńdardy baǵyndyrýǵa yqpal etedi», - dep aǵynan jaryldy Arystan Ábildin.
Al, 23 jastaǵy Serikjan Qajytaidy ádebietke degen shynaiy ińkárlik pen tabandylyǵy «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy etkeni anyq.
Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Úrjar aýdanynda ákimdik qyzmetkeri bolyp jumys isteitin Serikjan qoly bosaǵanda ádebi aýdarmamen ainalysady. Onyń bul jolǵa túsýine Abaidy ispan tilinde sóiletken ataqty aqyn Horhe Padronmen kezdesý áser etipti.
«Negizgi mamandyǵym – qazaq jáne orys tilderiniń muǵalimi. Biraq qazir Úrjar aýdandyq ákimdiginiń qoǵamdyq kelisim ortalyǵynda jetekshi maman bolyp jumys isteimin. Bala kezimnen ádebietke áýes boldym. Keiin tilge degen qyzyǵýshylyq paida boldy. Al ádebietti janymnyń serigi etýge 2019 jyly Nur-Sultanda ótken Eýraziia qalamgerleriniń birinshi forýmy yqpal etti. Ol kezde men Jazýshylar odaǵynyń elordadaǵy qalalyq filialynda jumys istep júrgen edim. Álgi forýmda Abaidy aýdarǵan ispannyń uly aqyny Horhe Padron myrzamen tanystym. Shala-pula aǵylshynshammen sóileskenniń ózinde túsinisip kettik. Ol kisiniń ár isinen ádebietke degen mahabbatty, Abaiǵa degen qurmetti kórdim. Sol kezde mende oi paida boldy. Qazaqtyń talantty qalamgerlerin álemge tanytý úshin óz aramyzdan til biletin, ádebietke jany ashityn adam shyqpai, tól ádebietimizdiń rýhy men filosofiiasyn ózgege tanytý múmkin emes ekenin túsindim», - deidi áýesqoi ádebietshi.
Armanyn oryndaý úshin talapty jas áýeli til úirenip, aǵylshynsha bilimin jetildiripti.
«Qazirge deiin úirenip júrmin desem bolady. Búginge deiin 7 kitap aýdardym. Onyń ishinde Kadzýo Isigýronyń «Joǵaltyp alma sen meni» degen shyǵarmasyn aýdarǵan kitabym «Foliant» baspasynan basylyp shyqty. Qalǵandary internet resýrstarda tur. Týve Ianssonnyń «Mými-troll» shyǵarmasy jaqsy oqylyp jatyr. Álem halyqtarynyń ertegilerin, Rei Bredberidiń «Básteseiik» áńgimeler jinaǵyn aýdaryp shyqtym. Aldaǵy ýaqytty osynyń báriniń basyn biriktirip, úlken bir kitap etip shyǵarsam dep oilaimyn», - deidi aýdarmashy.
Jas ádebietshi qazaq tiline tek shyn talanttar ǵana aýdarylý kerek dep sanaidy.
«Álemge beine bir syrttan qarap turǵandai tanymmen jazatyn jazýshylar bolady. Kóbine sondai avtorlardy taýyp aýdarýǵa tyrysamyn. Mysaly, Rei Bredberidiń áńgimeleriniń ózi tutastai Amerika ádebietin jańa deńgeige shyǵardy der edim. Óitkeni onyń izinen úlken ádebi aǵym paida boldy. Sondai adamdardy tańdaýǵa tyrysamyn.», - deidi «100 jańa esim» jeńimpazy.
Oǵan salsa, qazaq ádebietiniń barlyq klassikterin álem tilderine aýdaryp shyqsa da, artyq bolmas edi.
«Qazaq ádebietindegi klassikterdiń bári álem kitaphanalarynda turýǵa laiyq. Oralhan Bókei, Muhtar Maǵaýin siiaqty birneshe tilge aýdarylǵandary bar. Biraq sonyń bári jańa bir deńgeimen, jańa bir talappen aýdarlysa degen arman bar. Birikken ulttar uiymynyń eń tanymal tilderine eń myqty avtorlarymyzdy sapaly etip aýdarsaq, burynǵy aýdarylǵandaryn da qaitadan qarap shyqsaq dep oilaimyn. Mysaly Saiyn Muratbekovtyń «Jýsan isi» shyǵarmasynyń aýdarmasy qazaqi tanymdy, avtordyń messedjin jetkize almaǵandai bolyp kórindi. Qazaq avtorlaryn til biletin qazaqtar aýdarý kerek dep otyrǵanym osy», - deidi Serikjan.
Ol aityp otyrǵan Eýraziia qalamgerleriniń astanadaǵy forýmynda ádebi agentter arqyly qazaq avtorlaryn álemge shyǵarý týraly ideia alǵash ret aitylǵan bolatyn. Sol ideiadan shabyt alǵan Serikjan Qajytai dosymen birge agenttik quraǵanyn aitady.
«Aǵylshyn, ispan, frantsýz tilin jaqsy biletin qazaqtar bar. Solardyń basyn biriktirsek degen nietpen Bekzat Rysbekuly degen dosym ekeýmiz ádebi agenttik qurǵan bolatynbyz. Ázirge zań boiynsha tirkep, qujatyn rásimdegen joqpyz. Qazir álemge tanymal avtorlardyń menedjment pen marketingti qalai paidalanǵanyn zerdelep jatyrmyz. Jalpy uly klassiekterdi aýdarma arqyly qalai tanymal etýge bolatynyn zerttep jatyrmyz. Mamyr aiynda ol taldaýdy qorytyndylaimyz. Osydan keiin qujatyn pysyqtap, investor izdeitin shyǵarmyz», - deidi joba jeńimpazy.
Joba jeńimpazdarynyń qatarynda «Kolos ferma» JShS direktory Inna Korneevany da erek atap ótken jón.
Ol mal tuqymyn asyldandyrýmen ainalysatyn sharýashylyq keshenin basqarady. Jumystan qoly qalt etkende metsenattyq jobalarymen Qostanai oblysyndaǵy Denisov aýdany men Sverdlov aýyldyq okrýginiń damýyna úles qosyp júr.
«Kolos ferma» JShS asyl tuqymdy aberdin-angýs siyryn ósirýmen ainalysady. 2019-2020 jyldary Estoniiadan 330 iri qara satyp ákeldik. Biz ósimdik sharýashylyǵymen de ainalysamyz. Uiymnyń negizin qaiyn atam Korneev Aleksandr Anatolevich qalaǵan bolatyn. Qazir otbasylyq sharýashylyqty damytý meniń moinyma kóshti. Bolashaqta ulym ákesi men atasynyń jolyn jalǵastyrady. Kenttegi negizgi jumys berýshi kásiporynbyz, shamamen 125 jumysshy bar. Biz jańa tehnologiialardy jasqanbai engizýdiń arqasynda órkendep kelemiz» - dedi Inna Korneeva agenttik tilshisine bergen suhbatynda.
«100 jańa esim» jobasyna onyń kandidatýrasyn jergilikti ákimdik usynǵan eken. 2019 jyly aýylǵa stadion salyp, spartakiada ótkizgen eńbegin eskerse kerek. Endi osy týrnirdi Aleksandr Korneevti eske alatyn dástúrli shara etpekshi.
«Aýylymyzda sportty damytsam deimin. Sol úshin kishkentai balalardy sportqa baýlityn bapker alǵyzdyq. Aýylda balalar az. Soǵan qaramastan, jarty jyldyń ishinde aýdandyq jarystarda top jara bastadyq. Sportty damytý arqyly jastardyń osynda turaqtap qalǵanyn kózdep otyrmyn. Bul joba aýylda turýǵa bolatynyn, aýylda damý kerektigin kórsetedi dep oilaimyn. Óitkeni aýyl –ekonomikanyń mańyzdy ajyramas bóligi. Aýyl joiylsa, ekonomikaǵa qiyn bolady. Sondyqtan men óz isimmen aýylda turýǵa, damýǵa, oi-armandardy júzege asyrýǵa bolatynyn dáleldeimin», - dedi «100 jańa esim» jeńimpazy.
Búgingi kezdesýde jobanyń árbir qatysýshysyna qarata aitqan sózinde Qasym-Jomart Toqaev olardyń jetistigi Qazaqstan tabysynyń kórinisi ekenin, olar ózderiniń patriottyq áreketi arqyly barsha qazaqstandyqtardy yntalandyratynyn atap ótti.
– Sizderdiń jetistikterińiz kez-kelgen statistikadan artyq. Osynaý keremet joba sizderdi odan ári damýǵa erekshe talpyndyryp, qoǵam men el igiligi úshin jańa ideialardy iske asyrýdyń keń kókjiekterin ashty dep senemin. Elimiz óziniń daryndy jastarynyń kóptigimen maqtana alady jáne maqtanýǵa tiis. Qazaqstannyń bolashaǵy sizderdei progressivti, talantty, patriot jastardyń qolynda. Sizder memlekettiń basqarý tizginin qolǵa alýǵa daiyn bolýlaryńyz kerek. Al biz, iaǵni aǵa tolqyn, osy aitqan sózimizdiń shyndyqqa ainalýy úshin barlyǵyn jasaimyz, – dedi Prezident.
