Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń ǵalymdary biomeditsinalyq qaldyqtardy joiýdyń innovatsiialyq ádisin oilap tapty, dep habarlaidy QR BǴM baspasóz qyzmeti.
Otandyq ǵylymi zertteýshiler ázirlegen qaldyqtardy qaita óńdeýdiń plazmalyq tehnologiiasy men plazmohimiialyq reaktordyń álem boiynsha balamasy joq. Ázirlemeler arnaiy patenttermen qorǵalǵan.
Qaldyqtardy joiýdyń plazmalyq tehnologiiasynyń biregeiligi onyń biomeditsinalyq qaldyqtardy tolyq termiialyq zalalsyzdandyrýǵa múmkindik beretindiginde bolyp otyr. Biregei tehnologiianyń nátijesinde óńdeý tiimdiligi artyp, protseske energiia az shyǵyndalady.
Qaldyqtardy joiýdyń plazmalyq tehnologiiasy biomeditsinalyq qaldyqtardy suryptaýsyz qaita óńdeýge múmkindik beredi.
Aita keteiik, COVID-19 indetine bailanysty Qazaqstanda jáne jalpy álem boiynsha biomeditsinalyq qaldyqtardyń kólemi turaqty negizde artyp keledi. Meditsinalyq maskalar, qolǵaptar, bahilalar, qorǵanys kombinezondaryn jáne basqa da meditsinalyq quraldardy paidalanǵannan keiin qalǵan qaldyqtardy joiý máselesi burynǵydan da ózekti bolyp otyr. Infektsiialanǵan joǵary ýytty meditsinalyq qaldyqtar adam densaýlyǵy úshin de, qorshaǵan orta úshin de qaýipti. Osyǵan bailanysty qazaqstandyq ǵalymdar meditsinalyq qaldyqtardy qaita óńdeýdiń eń tiimdi jáne ekologiialyq ádisin oilap tapty.
«Qaldyqtardy joiýdyń plazmalyq ádisiniń qoldanystaǵy tehnologiialardan basty aiyrmashylyǵy – joǵary temperatýraly plazmalyq alaýdyń paidalanylýynda. Ol kez-kelgen organikalyq jáne beiorganikalyq qosylystardy ydyratady. Sonymen qatar plazmadaǵy kúrdeli qosylystardyń joiylýy ottegisiz tiimdi júredi. Meditsinalyq qaldyqtardy jaǵý ádisterimen salystyrǵanda plazmalyq ydyratý tehnologiiasynyń birqatar mańyzdy artyqshylyǵy bar. Atap aitsaq, reaktor kóleminiń joǵary ónimdilikpen 6-8 ese azaiýy, qajetti óndiristik úi-jailardyń aýdanyn qysqartý, bólinetin gazdar kóleminiń tártibin tómendetý. Plazmohimiialyq reaktordaǵy qaldyqtardy óńdeý 2000 K deiingi temperatýrada júredi. Bul mineraldy qaldyqtyń erýin jaqsartady jáne ýly komponentterdiń paida bolýyna jol bermeidi», – dedi Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ eksperimenttik jáne teoriialyq fizika ǵylymi-zertteý institýtynyń bólim meńgerýshisi Aleksandr Ýstimenko.
