
ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عالىمدارى بيومەديتسينالىق قالدىقتاردى جويۋدىڭ يننوۆاتسييالىق ەدٸسٸن ويلاپ تاپتى, دەپ حابارلايدى قر بعم باسپاسٶز قىزمەتٸ.
وتاندىق عىلىمي زەرتتەۋشٸلەر ەزٸرلەگەن قالدىقتاردى قايتا ٶڭدەۋدٸڭ پلازمالىق تەحنولوگيياسى مەن پلازموحيمييالىق رەاكتوردىڭ ەلەم بويىنشا بالاماسى جوق. ەزٸرلەمەلەر ارنايى پاتەنتتەرمەن قورعالعان.
قالدىقتاردى جويۋدىڭ پلازمالىق تەحنولوگيياسىنىڭ بٸرەگەيلٸگٸ ونىڭ بيومەديتسينالىق قالدىقتاردى تولىق تەرمييالىق زالالسىزداندىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸندٸگٸندە بولىپ وتىر. بٸرەگەي تەحنولوگييانىڭ نەتيجەسٸندە ٶڭدەۋ تيٸمدٸلٸگٸ ارتىپ, پروتسەسكە ەنەرگييا از شىعىندالادى.
قالدىقتاردى جويۋدىڭ پلازمالىق تەحنولوگيياسى بيومەديتسينالىق قالدىقتاردى سۇرىپتاۋسىز قايتا ٶڭدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ايتا كەتەيٸك, COVID-19 ٸندەتٸنە بايلانىستى قازاقستاندا جەنە جالپى ەلەم بويىنشا بيومەديتسينالىق قالدىقتاردىڭ كٶلەمٸ تۇراقتى نەگٸزدە ارتىپ كەلەدٸ. مەديتسينالىق ماسكالار, قولعاپتار, باحيلالار, قورعانىس كومبينەزوندارىن جەنە باسقا دا مەديتسينالىق قۇرالداردى پايدالانعاننان كەيٸن قالعان قالدىقتاردى جويۋ مەسەلەسٸ بۇرىنعىدان دا ٶزەكتٸ بولىپ وتىر. ينفەكتسييالانعان جوعارى ۋىتتى مەديتسينالىق قالدىقتار ادام دەنساۋلىعى ٷشٸن دە, قورشاعان ورتا ٷشٸن دە قاۋٸپتٸ. وسىعان بايلانىستى قازاقستاندىق عالىمدار مەديتسينالىق قالدىقتاردى قايتا ٶڭدەۋدٸڭ ەڭ تيٸمدٸ جەنە ەكولوگييالىق ەدٸسٸن ويلاپ تاپتى.
«قالدىقتاردى جويۋدىڭ پلازمالىق ەدٸسٸنٸڭ قولدانىستاعى تەحنولوگييالاردان باستى ايىرماشىلىعى – جوعارى تەمپەراتۋرالى پلازمالىق الاۋدىڭ پايدالانىلۋىندا. ول كەز-كەلگەن ورگانيكالىق جەنە بەيورگانيكالىق قوسىلىستاردى ىدىراتادى. سونىمەن قاتار پلازماداعى كٷردەلٸ قوسىلىستاردىڭ جويىلۋى وتتەگٸسٸز تيٸمدٸ جٷرەدٸ. مەديتسينالىق قالدىقتاردى جاعۋ ەدٸستەرٸمەن سالىستىرعاندا پلازمالىق ىدىراتۋ تەحنولوگيياسىنىڭ بٸرقاتار ماڭىزدى ارتىقشىلىعى بار. اتاپ ايتساق, رەاكتور كٶلەمٸنٸڭ جوعارى ٶنٸمدٸلٸكپەن 6-8 ەسە ازايۋى, قاجەتتٸ ٶندٸرٸستٸك ٷي-جايلاردىڭ اۋدانىن قىسقارتۋ, بٶلٸنەتٸن گازدار كٶلەمٸنٸڭ تەرتٸبٸن تٶمەندەتۋ. پلازموحيمييالىق رەاكتورداعى قالدىقتاردى ٶڭدەۋ 2000 ك دەيٸنگٸ تەمپەراتۋرادا جٷرەدٸ. بۇل مينەرالدى قالدىقتىڭ ەرۋٸن جاقسارتادى جەنە ۋلى كومپونەنتتەردٸڭ پايدا بولۋىنا جول بەرمەيدٸ», – دەدٸ ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ەكسپەريمەنتتٸك جەنە تەورييالىق فيزيكا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ بٶلٸم مەڭگەرۋشٸسٸ الەكساندر ۋستيمەنكو.