Qazaqstan ǵalymdary qoi sheshek virýsynyń aqýyzyn alý tehnologiiasyn jasady, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR BǴM Ǵylym komitetine silteme jasap.
«Hloroplast genomyna negizdelgen rekombinantty aqýyzdardy alý tehnologiiasy transplastomdy ósimdikter shyǵý kezinde maqsatty aqýyzdyń kóp mólsherin alýǵa múmkindik beretindigine bailanysty úlken tanymaldylyqqa ie bolýda. Transplastomdy ósimdikter – hloroplast genomyna bóten gen (transgen) engizilgen genetikalyq túrlendirilgen ósimdikter. Qazirgi málimetterge sáikes, transplastomalyq ósimdikterdiń japyraq tinderinde rekombinantty aqýyz 45-ten 72 paiyzǵa deiin jinalýy múmkin», - delingen komitet aqparatynda.
QR BǴM Ǵylym komiteti M.Aithojin atyndaǵy Molekýlalyq biologiia jáne biohimiia institýty uzaq ýaqyt boiy molekýlalyq biologiia jáne ósimdikter biotehnologiiasy salalarynda irgeli zertteýler júrgizýge mamandanǵan. Aqýyz jáne nýklein qyshqyldary zerthanasynyń qyzmetkerleri biologiia ǵylymdarynyń kandidaty Gúlshan Stanbekovanyń jetekshiligimen qoi sheshegi vaktsinasynyń komponentterin alý úshin balama tásil usynyp otyr.
«Bul tehnologiia birqatar aýrýlarǵa arnalǵan vaktsinalardy jasaý kezinde synaldy. Biraq qoi shesheginiń virýsy úshin alǵash ret usynylyp otyr ári álemde balamasy joq. Qazaqstandyq ǵalymdar ázirlegen ádis temekiniń genetikalyq túrlendirilgen ósimdikterinde virýstyq antigenderdi óndirýge múmkindik beredi. Alynǵan antigender keiinnen qoi shesheginiń virýsyna rekombinantty vaktsina óndirýdiń negizi retinde qyzmet etedi. Rekombinantty vaktsinalardy alýdyń ósimdik júieleriniń basqa eýkariottyq júielermen salystyrǵanda ózindik quny tómen, ónimdiligi joǵary jáne qaýipsiz bolǵandyqtan, tartymdy balama bolyp tabylady, sebebi olarda adamdar men janýarlar úshin patogendi virýstar joq», - joq dep túsindiredi vedomstvodan.
QR BǴM Ǵylym komiteti qarjylandyratyn granttyq jobany oryndaý barysynda qoi sheshegi virýsynyń joǵary immýndyq qurylymdyq aqýyzdaryn sintezdeitin temeki ósimdikteri alyndy jáne olardy ósimdik tinderinen tazartý jolǵa qoiyldy. Nátijeleri patentteldi jáne praktikaǵa engizý úshin odan ári damytý kútilýde. Qoi sheshegi Qazaqstannyń mal sharýashylyǵyna úlken ziian keltiredi. Aýyl sharýashylyǵynda arzan, qaýipsiz ári tiimdi jańa vaktsinalardy paidalaný óndiriletin AÓK ónimderiniń azyq-túlik qaýipsizdigin arttyrýǵa múmkindik beredi. Joǵaryda atalǵan biotehnologiia eldegi vaktsinalar óndirisiniń ǵylymi-tehnologiialyq deńgeiin kóteredi, alynǵan tájiribe ósimdikterdegi maqsatty aqýyzdardy tek veterinarlyq qana emes, sonymen qatar meditsinalyq maqsatta da óndirý úshin paidaly bolmaq.
