Qazaqstandyq ǵalymdar Altsgeimer jáne Parkinson aýrýlaryna qarsy dári jasap jatyr, dep habaralidy "Ult aqparat" Bilim jáne ǵylym ministrligine silteme jasap.
Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda ýniversitetiniń ǵalymdary Eýropalyq Odaq grantyn jeńip aldy. Olar Portýgaliia, Niderlandy, Daniia, Resei, Belarýs jáne Ýkraina ǵalymdarymen birlesip, ázirleýshiler tobyna kirdi.
Dárilik preparatty daiyndaý úshin Qazaqstannyń ońtústik aimaqtarynda ósetin túie tikenegi paidalanylady. Otandyq zertteýshiler ósimdikten aterosklerozdyń bastapqy formalaryn emdeýde tiimdi biologiialyq belsendi zattardy aldy.
«Biz dárilik ósimdik – túie tikenegine zertteý júrgizý úshin Bilim jáne ǵylym ministrligi Ǵylym komitetiniń grantyn aldyq. Sodan keiin biz onyń qundy qasietterin anyqtadyq. Biz ózimiz ashqan jańalyqty Portýgaliiada tanystyrdyq. Olar bizdiń ǵylymi ázirlemelerimizge qyzyǵýshylyq tanytyp, yntymaqtastyq usyndy. Jobany oryndaý kezinde flavonoidtardyń sýda eritin formalaryn alamyz, olardy kómirtekti nanomaterialdarmen modifikatsiialaimyz. Sheteldik ǵalymdar jedel test ótkizip, biz anyqtaǵan nanomaterialdar Altsgeimer jáne Parkinson aýrýlarynyń damýyna kedergi keltiretinin jáne patsientterdi aýrýdyń alǵashqy kezeńderinde emdeýge kómektesetinin rastady. Sonymen qatar túie tikeneginen alynǵan modifikatsiialanǵan biologiialyq belsendi zattardyń janama áserleri joq jáne adam densaýlyǵy úshin qaýipsiz bolyp tanyldy», – dedi Qorqyt Ata atyndaǵy Qyzylorda ýniversitetiniń zertteýshi-professory Nurbol Appazov.
Qyzylordalyq ǵalymdar sheteldik áriptesterimen birge baiqaýǵa qatysý úshin ótinish berip, Horizon-2020 baǵdarlamasy boiynsha Eýropalyq Odaqtyń grantyn jeńip aldy. Endi ǵylymi top klinikaǵa deiingi jáne klinikalyq zertteýler júrgizýdi josparlap otyr.
Qorqyt ata atyndaǵy Qyzylorda ýniversitetiniń ǵalymdarynda basqa da kóptegen innovatsiialyq jobalar bar, olardyń bir bóligi kommertsiialandyrylǵan. Máselen, himik ǵalym, professor Nurbol Appazov qara altyndy munai shlamynan óńdeýdiń tiimdi ádisin oilap tapty. Joba Qumkóldiń iri munai-gaz ken oryndarynyń birinde engizildi. Qazaqstandyq ǵalymnyń jobasy kóptegen sheteldik jobalar arasynan top jaryp, eń únemdi jobalardyń biri retinde tanyldy.
Ǵalymdardyń kúrish sabanynan tselliýloza alý jobasy qaǵaz óndirisinde qoldanysqa engizildi. Buryn astyq jinap, óńdegennen keiin myńdaǵan tonna kúrish sabany men qaýyzy qoldanylmai órteletin. Ǵalymdardyń jumysynyń arqasynda ekologiiaǵa taza sheshim tabyldy. Qazir kúrish sabanynyń dánderi men qabyǵynan qaǵaz, belsendirilgen kómir jáne tyńaitqysh – biochar jasalady.
Sońǵy úsh jylda qyzylordalyq ǵalymdar 60 biregei ǵylymi ázirlemeni patenttedi. 10-nan astam innovatsiialyq jobany kommertsiialandyrý josparda bar.
