QR Ekologiia ministrligi qabyldaǵan kiikterdiń popýliatsiiasyn saqtaý men brakonerlikke qarsy is-qimyl tiimdiligi artty. Kiikter sany 2 jyl ishinde 2 ese ósti.
Búgingi tańda olardyń sany sany 334 myńnan 842 myńǵa deiin jetken, dep habarlaidy "Ult aqparat" QR Ekologiia ministrliginiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Buryn habarlanǵandai, kiikter sany sońǵy ret 2019 jyly tirkelgen. 2020 jyly koronavirýs pandemiiasyna bailanysty esep júrgizilgen joq. Jańa derekter esepti qalpyna keltirý nátijesinde alyndy.
Qazaqstanda kiikterdiń Betpaqdala, Oral jáne Ústirt sekildi 3 popýliatsiiasy mekendeidi. Bul janýarlardyń Dúniejúzilik popýliatsiiasynyń (Saiga tatarica tatarica) 90% - dan astamy bizdiń elimizge tiesili.
Aita ketý kerek, ótken jyldarda kiikter sanynyń azaiýyna bailanysty Úkimet olardyń popýliatsiiasynyń joiylyp ketýine jol bermeý úshin keshendi sharalar qabyldaýda.
Esterińizge sala keteiik, kiikterdiń saqtalýy olardyń sanynyń HH ǵasyrdyń 90 jyldarynyń sońynda 1 mln. - nan 2003 jyly 21 myń basqa deiin azaiýy nátijesinde problemaǵa ainalǵan. Bul janýarlar sanynyń azaiýyna túrli aýrýlar men brakonerlik negizgi sebep boldy.
Osyǵan orai 2005 jyly tuiaqty janýarlardyń sirek kezdesetin jáne quryp ketý qaýpi tóngen túrleri men kiikterdi saqtaý jónindegi alǵashqy baǵdarlama qabyldandy.
Tóldeý, qystaý jáne kóshi-qon kezeńinde kiikter shoǵyrlanatyn negizgi jerlerde olardy qorǵaýdyń tiimdiligin arttyrý úshin «Yrǵyz-Torǵai» (Aqtóbe oblysy) jáne «Altyn dala» (Qostanai oblysy) memlekettik tabiǵi rezervattary quryldy.
Kiikterdi zańsyz aýlaǵany úshin jaýapkershilikti sharalaryn kúsheitý maqsatynda 2012 jyly Úkimet qaýlysymen kiikterdi, olardyń bólikteri men derivattaryn Qazaqstannyń búkil aýmaǵynda 2020 jylǵa deiin paidalanýǵa tyiym salyndy. Bul merzim keiinirek 2023 jylǵa deiin uzartyldy.
2019 jyly brakonerlik úshin 12 jylǵa deiingi merzimge bas bostandyǵynan aiyrýǵa jáne múlkin tárkileýge deiingi qatal jazalardy kózdeitin zańnamany qatańdatý boiynsha sharalar qabyldandy.
«Budan basqa, elimizde jyl saiyn keń aýqymdy «Aqbóken» tabiǵatty qorǵaý aktsiiasy ótkiziledi. Onyń sheńberinde Ekologiia ministrligi men quqyq qorǵaý organdary tóldeý jáne laktatsiia kezeńinde kiikterdi qorǵaýdy kúsheitý, sondai-aq el aýmaǵynda tabiǵatty qorǵaý zańnamasyn buzýshylyqtardyń jolyn kesý boiynsha birlesken is-sharalardy júzege asyrady»,-delingen habarlamada.
