قر ەكولوگييا مينيسترلٸگٸ قابىلداعان كيٸكتەردٸڭ پوپۋلياتسيياسىن ساقتاۋ مەن براكونەرلٸككە قارسى ٸس-قيمىل تيٸمدٸلٸگٸ ارتتى. كيٸكتەر سانى 2 جىل ٸشٸندە 2 ەسە ٶستٸ.
بٷگٸنگٸ تاڭدا ولاردىڭ سانى سانى 334 مىڭنان 842 مىڭعا دەيٸن جەتكەن, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" قر ەكولوگييا مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
بۇرىن حابارلانعانداي, كيٸكتەر سانى سوڭعى رەت 2019 جىلى تٸركەلگەن. 2020 جىلى كوروناۆيرۋس پاندەميياسىنا بايلانىستى ەسەپ جٷرگٸزٸلگەن جوق. جاڭا دەرەكتەر ەسەپتٸ قالپىنا كەلتٸرۋ نەتيجەسٸندە الىندى.
قازاقستاندا كيٸكتەردٸڭ بەتپاقدالا, ورال جەنە ٷستٸرت سەكٸلدٸ 3 پوپۋلياتسيياسى مەكەندەيدٸ. بۇل جانۋارلاردىڭ دٷنيەجٷزٸلٸك پوپۋلياتسيياسىنىڭ (Saiga tatarica tatarica) 90% - دان استامى بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە تيەسٸلٸ.
ايتا كەتۋ كەرەك, ٶتكەن جىلداردا كيٸكتەر سانىنىڭ ازايۋىنا بايلانىستى ٷكٸمەت ولاردىڭ پوپۋلياتسيياسىنىڭ جويىلىپ كەتۋٸنە جول بەرمەۋ ٷشٸن كەشەندٸ شارالار قابىلداۋدا.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, كيٸكتەردٸڭ ساقتالۋى ولاردىڭ سانىنىڭ حح عاسىردىڭ 90 جىلدارىنىڭ سوڭىندا 1 ملن. - نان 2003 جىلى 21 مىڭ باسقا دەيٸن ازايۋى نەتيجەسٸندە پروبلەماعا اينالعان. بۇل جانۋارلار سانىنىڭ ازايۋىنا تٷرلٸ اۋرۋلار مەن براكونەرلٸك نەگٸزگٸ سەبەپ بولدى.
وسىعان وراي 2005 جىلى تۇياقتى جانۋارلاردىڭ سيرەك كەزدەسەتٸن جەنە قۇرىپ كەتۋ قاۋپٸ تٶنگەن تٷرلەرٸ مەن كيٸكتەردٸ ساقتاۋ جٶنٸندەگٸ العاشقى باعدارلاما قابىلداندى.
تٶلدەۋ, قىستاۋ جەنە كٶشٸ-قون كەزەڭٸندە كيٸكتەر شوعىرلاناتىن نەگٸزگٸ جەرلەردە ولاردى قورعاۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن «ىرعىز-تورعاي» (اقتٶبە وبلىسى) جەنە «التىن دالا» (قوستاناي وبلىسى) مەملەكەتتٸك تابيعي رەزەرۆاتتارى قۇرىلدى.
كيٸكتەردٸ زاڭسىز اۋلاعانى ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ شارالارىن كٷشەيتۋ ماقساتىندا 2012 جىلى ٷكٸمەت قاۋلىسىمەن كيٸكتەردٸ, ولاردىڭ بٶلٸكتەرٸ مەن دەريۆاتتارىن قازاقستاننىڭ بٷكٸل اۋماعىندا 2020 جىلعا دەيٸن پايدالانۋعا تىيىم سالىندى. بۇل مەرزٸم كەيٸنٸرەك 2023 جىلعا دەيٸن ۇزارتىلدى.
2019 جىلى براكونەرلٸك ٷشٸن 12 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا جەنە مٷلكٸن تەركٸلەۋگە دەيٸنگٸ قاتال جازالاردى كٶزدەيتٸن زاڭنامانى قاتاڭداتۋ بويىنشا شارالار قابىلداندى.
«بۇدان باسقا, ەلٸمٸزدە جىل سايىن كەڭ اۋقىمدى «اقبٶكەن» تابيعاتتى قورعاۋ اكتسيياسى ٶتكٸزٸلەدٸ. ونىڭ شەڭبەرٸندە ەكولوگييا مينيسترلٸگٸ مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى تٶلدەۋ جەنە لاكتاتسييا كەزەڭٸندە كيٸكتەردٸ قورعاۋدى كٷشەيتۋ, سونداي-اق ەل اۋماعىندا تابيعاتتى قورعاۋ زاڭناماسىن بۇزۋشىلىقتاردىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا بٸرلەسكەن ٸس-شارالاردى جٷزەگە اسىرادى»,-دەلٸنگەن حابارلامادا.
