Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýty ázirlegen Covid-19 qarsy ekinshi vaktsina Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń saityna tirkeldi. Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýtynyń bas direktory Kúnsulý Zakaria ol qandai vaktsina jáne odan qandai nátije kútýge bolatyny týraly aitty, dep jazady QazAqparat.
«Bul áldeqaida kúrdeli, genetikalyq túrlendirilgen, múldem ziiansyz jáne qaýipsiz, virýstyń betki aqýyzdary negizinde jasalǵan sýbbirlikti vaktsina. Iaǵni, virýstyń betki aqýyzdarynan belgili bir kólemde alynady jáne olardyń negizinde sýbbirlikti vaktsina daiyndalady. Bul vaktsinanyń zamanaýi nusqasy. Munyń bári tez daiyndalmaidy, qujattar uzaq ýaqyt qarastyrylady. Qujattar bes-jeti kún buryn DDU-ǵa jiberildi, olardy kezekke qoiyp, zerthanalarynda tekserdi. 31 shildede Biologiialyq qaýipsizdik problemalary ǵylymi-zertteý institýtynyń qazaqstandyq ekinshi vaktsinasy kandidattyq vaktsina retinde Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń saitynda sátti tirkeldi», - deidi Kúnsulý Zakaria.
Alǵashqy inaktivtendirilgen vaktsina DDSU saityna 15 mamyrda tirkeldi. Iaǵni, virýs tolyǵymen ózgermeidi, biraq jai himiialyq zattarmen basyp, belsendiligin joiady. Sýbbirliktik vaktsina - bul óte kúrdeli mehanizm, óitkeni virýstyń betki aqýyzdaryn alý kerek. Eger virýstyń ózin alyp qaraityn bolsańyz, onda tikenekter bolady, sondyqtan ony «koronavirýs» dep ataidy.
«Vaktsina shyǵarý - Qazaqstannyń úlken jetistigi. TMD elderi ishinde Resei men Qazaqstan ǵana DDSU saityna osyndai vaktsinany tirkei aldy. Bizdiń vaktsinanyń atalǵan saitqa tirkelgeni - janýarlarǵa tájiribe jasap kórýge ruqsat berilgendigin bildiredi. Nátije jaqsy bolǵan jaǵdaida adamdarǵa klinikalyq tájiribe jasaimyz. Odan keiin vaktsinany tirkeý úshin QR Densaýlyq ministrligine jiberip, ary qarai ony vaktsina retinde qoldanýǵa bolady», - deidi ol.
Ol birinshi vaktsina da klinikalyqqa deiingi tájiribeden ótkenin aitty.
«Endigi saty - dári-dármekterge saraptama jasaityn ulttyq ortalyq. Olar bizdiń nátijeni tekseredi. Qazirgi ýaqytta sol boiynsha jumys júrgizilýde. Eger bári durys bolsa qujattar Densaýlyq saqtaý ministrligine jiberilip, adamdarǵa tájiribe jasaýǵa ruqsat alamyz. Eger nátije jaqsy bolsa qyrkúiek aiynda klinikalyq tájiribe jasaimyz», - deidi institýttyń bas direktory.
Ol mundai nátijege qýaný kerektigin aitty.
«Ózin qurmettemegen eldi eshkim qurmettemeidi. Bizdiń eldegiler ózimizdiń ǵalymdarǵa senýi kerek. Bizge halyq tarapynan qoldaý qajet. Shetelde vaktsina jasaýmen 2500-ge jýyq ǵalym ainalysady, al bizde bar-joǵy 56 ǵalym ǵana ainalysady. Olar osyndai qysqa merzim ishinde koronavirýsqa qarsy ekinshi vaktsina shyǵardy. Bul ońai jumys emes. Bul Qazaqstan úshin úlken jetistik», - deidi ol.
Eske salsaq, Densaýlyq saqtaý ministrligi vaktsinalaý - infektsiialyq aýrýlardan qorǵanýdyń tiimdi ádisi ekenin jetkizdi. Qazaqstandyq ǵalymdar 7 vaktsina daiyndaý tehnologiiasyn jasady.
Jalpy Qazaqstanda koronavirýsqa qarsy vaktsinanyń bes prototipi boiynsha jumys júrgizilip jatyr. COVID-19 vaktsinasyn jasaý boiynsha jumystardyń barysyna qyzyǵýshylyq tanytqan azamattar DDSU veb-saitynda vaktsinaǵa úmitkerler týraly jalpy sholýdy oqi alady. Vaktsinaǵa úmitkerlerdiń tizimi únemi jańartylyp otyrady.
Qazaqstan ǵalymdary ázirlep jatqan koronavirýs infektsiiasyna qarsy kandidattyq vaktsina klinikalyq zertteýden kúzde ótkiziledi. Koronavirýsqa qarsy qazaqstandyq alǵashqy vaktsina synaqtan sátti ótkizilýde. Jáne onyń sapasy týraly ǵalymdar pikir bildirdi.
Sondai-aq, mamandar koronavirýsqa qarsy vaktsina qashan daiyn bolatyny týraly da aitty.
Aldyn ala boljamǵa sáikes, Qazaqstanda koronavirýsqa qarsy vaktsina 65 jastan asqan, júrek-qan tamyry aýrýy, qant diabeti jáne sozylmaly ókpe aýrýlary bar táýekel tobyna kiretin adamdarǵa jáne meditsina qyzmetkerlerine salynatyn bolady. Vaktsina alatyndardyń boljamdy sany 2 347 000 adamdy quraidy.
