Foto: freepik
ICRIAP «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine tsifrlandyrý salasyndaǵy normalardy qajetsiz (artyq) zańnamalyq retteýdi joiý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn daiyndady, – dep habarlaidy «Ult aqparat».
Sonymen, «Elektrondyq qujat jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba týraly» zańǵa «Elektrondyq qujat jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba salasyndaǵy memlekettik basqarýdyń negizgi maqsattary men mindetteri» degen jańa bap qosyldy.
Elektrondyq qujat jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba salasyndaǵy memlekettik basqarýdyń negizgi maqsattary:
– elektrondyq qujat jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba salasyn qalyptastyrý jáne damytý;
– qujat ainalymynyń elektrondyq formatqa kóshýin, onyń ishinde elektrondyq qujat ainalymy salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty qamtamasyz etý;
– elektrondyq qujat ainalymy men elektrondyq tsifrlyq qoltańbanyń aqparattyq-kommýnikatsiialyq infraqurylymyn damytý úshin qolaily jaǵdailar jasaý;
Zań jobasynyń negizgi maqsattary:
– elektrondyq tsifrlyq qujat jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba salasyndaǵy qyzmetti jáne obektiniń sáikestendirgishteriniń qazaqstandyq segmentindegi obektiniń sáikestendirgishteriniń qyzmetin retteý;
– sertifikattaý ortalyqtarynyń jumys isteýin qamtamasyz etý;
– azamattardyń, zańdy tulǵalardyń, ózge de uiymdardyń jáne memlekettiń elektrondyq qujat jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba salasyndaǵy quqyqtary men zańdy múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etý.
Aqparat salasyndaǵy ýákiletti organdardyń quzyreti tolyqtyryldy: elektrondyq qujat jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba salasyndaǵy normativtik quqyqtyq aktilerdi ázirleidi jáne bekitedi.
Bul rette basqa da birqatar normalar shekten tys egjei-tegjeili bolǵandyqtan alynyp tastaldy.
«Bailanys týraly» Zań da bailanys salasyndaǵy qyzmetti memlekettik retteý men baqylaýdyń negizgi maqsattary men mindetterin belgileitin jańa bappen tolyqtyryldy.
Osylaisha, bailanys salasyndaǵy qyzmetti memlekettik retteý men baqylaýdyń negizgi maqsattary:
– óz quzyreti sheginde bailanys salasyndaǵy qyzmetti memlekettik retteýdi júzege asyrý bailanys salasyn damytý, bailanys qyzmetteri naryǵyn retteý jáne keńeitý;
– bailanys salasynyń áleýmettik-ekonomikalyq damýyn qamtamasyz etý, bailanys salasyn damytý úshin, onyń ishinde taýarlardy, jumystar men qyzmetterdi óndirý úshin jaǵdailar jasaý;
– bailanys infraqurylymyn damytý, halyqqa joǵary sapaly bailanys qyzmetterin kórsetý, sondai-aq bailanys salasyndaǵy básekelestikti jáne baqylaýdy damytý;
– radioelektrondyq jabdyqtyń jáne joǵary jiilikti qurylǵylardyń jumysyn qamtamasyz etý, sondai-aq azamattyq maqsattaǵy radioelektrondyq jabdyqtyń elektromagnittik úilesimdiligin esepteý.
Memlekettik retteýdiń negizgi mindetterine birneshe tarmaqtar qosyldy:
– josparlaýdy, bólýdi, paidalanýdy, bólýdi, qaita tirkeýdi, qaita bólýdi qosa alǵanda, bailanys salasyndaǵy ulttyq resýrstardy tiimdi basqarý;
– bailanys salasyndaǵy ulttyq resýrstardy paidalanýdy, onyń ishinde olardy alyp qoiýdy, toqtatýdy, sondai-aq ulttyq resýrstardyń, bailanys operatorlarynyń tizilimderin qalyptastyrýdy jáne júrgizýdi, derekterdi berý jelileriniń statikalyq mekenjailaryn qalyptastyrýdy baqylaý;
– radiojiilik spektrin qaita bólýdi qamtamasyz etý (qaita óńdeý).
Retteýshi memlekettik organnyń jáne onyń bólimsheleriniń quzyretine jumyldyrý, soǵys jaǵdaiy jáne soǵys ýaqytynda bailanys operatorlary men telekommýnikatsiia jelileri ieleriniń qorǵanys salasyndaǵy ýákiletti organdarmen ózara is-qimylyn uiymdastyrý týraly tarmaq qosyldy.
Bul rette biýrokratiiasyzdandyrý sheńberinde birqatar fýnktsiialar alynyp tastaldy. Sondai-aq, shamadan tys egjei-tegjeige bailanysty nómirleý resýrstaryn bólý jáne paidalanýdy retteý jáne nómirlerdi bólý týraly tutas maqala alynyp tastaldy.
Sondai-aq «Ǵarysh qyzmeti týraly» zańdaǵy «Ǵarysh qyzmetiniń negizgi maqsattary men mindetteri» degen bap jańartyldy.
Osylaisha, ǵarysh qyzmetiniń maqsattary ǵarysh qyzmetin jáne básekege qabiletti, otandyq ǵarysh salasyn damytý bolyp tabylady delingen.
Ǵarysh qyzmetiniń mindetteri:
– ǵarysh salasynyń obektilerin qurý jáne paidalaný;
– ǵarysh keńistigin, planetalardy jáne kún-jer bailanystaryn zertteý;
– ǵylymi-zertteý jáne tájiribelik-konstrýktorlyq jumystardy júrgizý;
– ǵaryshtan jerdi qashyqtyqtan zondtaý;
– koordinattyq-ýaqyt jáne navigatsiialyq qoldaý;
– ǵaryshtyq bailanys júielerin qurý jáne paidalaný;
– ǵarysh qyzmetteriniń ulttyq naryǵyn damytý jáne álemdik naryqta ǵarysh qyzmetterin keńeitý;
– ǵarysh keńistigin beibit maqsattarda zertteý jáne paidalaný salasyndaǵy Qazaqstan Respýblikasynyń halyqaralyq yntymaqtastyǵy;
– ǵarysh infraqurylymy obektileriniń saqtalýyn jáne ýaqtyly kádege jaratylýyn jáne orbitadan shyǵarylýyn qamtamasyz etý;
– «Baiqońyr» keshenindegi qyzmetti úilestirý jáne damytý.
Bul rette biýrokratiiasyzdandyrý sheńberindegi birqatar fýnktsiialar da ǵarysh qyzmeti salasyndaǵy ýákiletti organnyń quzyretinen alynyp tastaldy.
Sondai-aq «Memlekettik kórsetiletin qyzmetter týraly», «Derbes derekter jáne olardy qorǵaý týraly», «Poshta bailanysy týraly», «Aqparattandyrý týraly» zańdarǵa da ózgerister engizilýde.
Sońǵysy, aitpaqshy, qamtamasyz etedi:
– memlekettik organdardyń, jeke jáne zańdy tulǵalardyń aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý monitoringiniń biryńǵai kózqarasyn qalyptastyrý;
– aqparattyq qaýipsizdik intsidentteriniń, onyń ishinde áleýmettik, tabiǵi jáne tehnogendik sipattaǵy tótenshe jaǵdailarda, tótenshe nemese soǵys jaǵdaiy engizilgende aldyn alý jáne jedel den qoiý;
– internet jelisiniń qazaqstandyq segmenti keńistiginiń jumys isteýin jáne úilestirýin qamtamasyz etý;
– memlekettik jáne memlekettik emes elektrondyq aqparattyq resýrstardyń, baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdiń, aqparattyq júielerdiń jáne olardy qamtamasyz etetin aqparattyq-kommýnikatsiialyq infraqurylymnyń qaýipsizdik deńgeiin arttyrý;
– elektrondyq aqparattyq resýrstarda qamtylǵan derbes derekterdi jinaý, óńdeý jáne qorǵaý tártibin aiqyndaý;
– jeke derekterdi qorǵaýǵa baǵyttalǵan quqyqtyq, uiymdastyrýshylyq jáne tehnikalyq sharalardy ázirleý jáne paidalaný;
– «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin, sondai-aq aqparattyq-kommýnikatsiialyq qyzmetterdi qurý, damytý, paidalaný, satyp alý kezindegi tártipti uiymdastyrýshylyq-ádistemelik qamtamasyz etý.
Zań jobasy 7 qarashaǵa deiin qoǵamdyq talqylaý úshin «Ashyq zańdy tulǵalar» saitynda ornalastyrylǵan.
Buǵan deiin 2023 jyldyń qazan aiynan bastap qazaqstandyqtardy qandai ózgerister kútip turǵanyn aitqan bolatynbyz.
ICRIAP «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine tsifrlandyrý salasyndaǵy normalardy qajetsiz (artyq) zańnamalyq retteýdi joiý máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn daiyndady. Sonymen, «Elektrondyq qujat jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba týraly» zańǵa «Elektrondyq qujat jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba salasyndaǵy memlekettik basqarýdyń negizgi maqsattary men mindetteri» degen jańa bap qosyldy.
