قازاقستاندا تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى نورمالاردى شەكتەن تىس رەتتەۋدٸ بولدىرمايتىن زاڭ جوباسى ەزٸرلەندٸ

فوتو: freepik

ICRIAP «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى نورمالاردى قاجەتسٸز (ارتىق) زاڭنامالىق رەتتەۋدٸ جويۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دايىندادى, – دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».

سونىمەن, «ەلەكتروندىق قۇجات جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا تۋرالى» زاڭعا «ەلەكتروندىق قۇجات جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ نەگٸزگٸ ماقساتتارى مەن مٸندەتتەرٸ» دەگەن جاڭا باپ قوسىلدى.

ەلەكتروندىق قۇجات جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ نەگٸزگٸ ماقساتتارى:

– ەلەكتروندىق قۇجات جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا سالاسىن قالىپتاستىرۋ جەنە دامىتۋ;

– قۇجات اينالىمىنىڭ ەلەكتروندىق فورماتقا كٶشۋٸن, ونىڭ ٸشٸندە ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمى سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋ;

– ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمى مەن ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبانىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسييالىق ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ ٷشٸن قولايلى جاعدايلار جاساۋ;

زاڭ جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتتارى:

– ەلەكتروندىق تسيفرلىق قۇجات جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا سالاسىنداعى قىزمەتتٸ جەنە وبەكتٸنٸڭ سەيكەستەندٸرگٸشتەرٸنٸڭ قازاقستاندىق سەگمەنتٸندەگٸ وبەكتٸنٸڭ سەيكەستەندٸرگٸشتەرٸنٸڭ قىزمەتٸن رەتتەۋ;

– سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىقتارىنىڭ جۇمىس ٸستەۋٸن قامتاماسىز ەتۋ;

– ازاماتتاردىڭ, زاڭدى تۇلعالاردىڭ, ٶزگە دە ۇيىمداردىڭ جەنە مەملەكەتتٸڭ ەلەكتروندىق قۇجات جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا سالاسىنداعى قۇقىقتارى مەن زاڭدى مٷددەلەرٸن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ.

اقپارات سالاسىنداعى ۋەكٸلەتتٸ ورگانداردىڭ قۇزىرەتٸ تولىقتىرىلدى: ەلەكتروندىق قۇجات جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا سالاسىنداعى نورماتيۆتٸك قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ ەزٸرلەيدٸ جەنە بەكٸتەدٸ.

بۇل رەتتە باسقا دا بٸرقاتار نورمالار شەكتەن تىس ەگجەي-تەگجەيلٸ بولعاندىقتان الىنىپ تاستالدى.

«بايلانىس تۋرالى» زاڭ دا بايلانىس سالاسىنداعى قىزمەتتٸ مەملەكەتتٸك رەتتەۋ مەن باقىلاۋدىڭ نەگٸزگٸ ماقساتتارى مەن مٸندەتتەرٸن بەلگٸلەيتٸن جاڭا باپپەن تولىقتىرىلدى.

وسىلايشا, بايلانىس سالاسىنداعى قىزمەتتٸ مەملەكەتتٸك رەتتەۋ مەن باقىلاۋدىڭ نەگٸزگٸ ماقساتتارى:

– ٶز قۇزىرەتٸ شەگٸندە بايلانىس سالاسىنداعى قىزمەتتٸ مەملەكەتتٸك رەتتەۋدٸ جٷزەگە اسىرۋ بايلانىس سالاسىن دامىتۋ, بايلانىس قىزمەتتەرٸ نارىعىن رەتتەۋ جەنە كەڭەيتۋ;

– بايلانىس سالاسىنىڭ ەلەۋمەتتiك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ, بايلانىس سالاسىن دامىتۋ ٷشiن, ونىڭ iشiندە تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردi ٶندiرۋ ٷشiن جاعدايلار جاساۋ;

– بايلانىس ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, حالىققا جوعارى ساپالى بايلانىس قىزمەتتەرٸن كٶرسەتۋ, سونداي-اق بايلانىس سالاسىنداعى بەسەكەلەستٸكتٸ جەنە باقىلاۋدى دامىتۋ;

– راديوەلەكتروندىق جابدىقتىڭ جەنە جوعارى جيٸلٸكتٸ قۇرىلعىلاردىڭ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق ازاماتتىق ماقساتتاعى راديوەلەكتروندىق جابدىقتىڭ ەلەكتروماگنيتتٸك ٷيلەسٸمدٸلٸگٸن ەسەپتەۋ.

مەملەكەتتٸك رەتتەۋدٸڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸنە بٸرنەشە تارماقتار قوسىلدى:

– جوسپارلاۋدى, بٶلۋدٸ, پايدالانۋدى, بٶلۋدٸ, قايتا تٸركەۋدٸ, قايتا بٶلۋدٸ قوسا العاندا, بايلانىس سالاسىنداعى ۇلتتىق رەسۋرستاردى تيٸمدٸ باسقارۋ;

– بايلانىس سالاسىنداعى ۇلتتىق رەسۋرستاردى پايدالانۋدى, ونىڭ ٸشٸندە ولاردى الىپ قويۋدى, توقتاتۋدى, سونداي-اق ۇلتتىق رەسۋرستاردىڭ, بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ تٸزٸلٸمدەرٸن قالىپتاستىرۋدى جەنە جٷرگٸزۋدٸ, دەرەكتەردٸ بەرۋ جەلٸلەرٸنٸڭ ستاتيكالىق مەكەنجايلارىن قالىپتاستىرۋدى باقىلاۋ;

– راديوجيٸلٸك سپەكترٸن قايتا بٶلۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ (قايتا ٶڭدەۋ).

رەتتەۋشٸ مەملەكەتتٸك ورگاننىڭ جەنە ونىڭ بٶلٸمشەلەرٸنٸڭ قۇزىرەتٸنە جۇمىلدىرۋ, سوعىس جاعدايى جەنە سوعىس ۋاقىتىندا بايلانىس وپەراتورلارى مەن تەلەكوممۋنيكاتسييا جەلٸلەرٸ يەلەرٸنٸڭ قورعانىس سالاسىنداعى ۋەكٸلەتتٸ ورگاندارمەن ٶزارا ٸس-قيمىلىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى تارماق قوسىلدى.

بۇل رەتتە بيۋروكراتيياسىزداندىرۋ شەڭبەرٸندە بٸرقاتار فۋنكتسييالار الىنىپ تاستالدى. سونداي-اق, شامادان تىس ەگجەي-تەگجەيگە بايلانىستى نٶمٸرلەۋ رەسۋرستارىن بٶلۋ جەنە پايدالانۋدى رەتتەۋ جەنە نٶمٸرلەردٸ بٶلۋ تۋرالى تۇتاس ماقالا الىنىپ تاستالدى.

سونداي-اق «عارىش قىزمەتٸ تۋرالى» زاڭداعى «عارىش قىزمەتٸنٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتتارى مەن مٸندەتتەرٸ» دەگەن باپ جاڭارتىلدى.

وسىلايشا, عارىش قىزمەتٸنٸڭ ماقساتتارى عارىش قىزمەتٸن جەنە بەسەكەگە قابٸلەتتٸ, وتاندىق عارىش سالاسىن دامىتۋ بولىپ تابىلادى دەلٸنگەن.

عارىش قىزمەتٸنٸڭ مٸندەتتەرٸ:

– عارىش سالاسىنىڭ وبەكتٸلەرٸن قۇرۋ جەنە پايدالانۋ;

– عارىش كەڭٸستٸگٸن, پلانەتالاردى جەنە كٷن-جەر بايلانىستارىن زەرتتەۋ;

– عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە تەجٸريبەلٸك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردى جٷرگٸزۋ;

– عارىشتان جەردٸ قاشىقتىقتان زوندتاۋ;

– كوورديناتتىق-ۋاقىت جەنە ناۆيگاتسييالىق قولداۋ;

– عارىشتىق بايلانىس جٷيەلەرٸن قۇرۋ جەنە پايدالانۋ;

– عارىش قىزمەتتەرٸنٸڭ ۇلتتىق نارىعىن دامىتۋ جەنە ەلەمدٸك نارىقتا عارىش قىزمەتتەرٸن كەڭەيتۋ;

– عارىش كەڭٸستٸگٸن بەيبٸت ماقساتتاردا زەرتتەۋ جەنە پايدالانۋ سالاسىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى;

– عارىش ينفراقۇرىلىمى وبەكتٸلەرٸنٸڭ ساقتالۋىن جەنە ۋاقتىلى كەدەگە جاراتىلۋىن جەنە وربيتادان شىعارىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ;

–  «بايقوڭىر» كەشەنٸندەگٸ قىزمەتتٸ ٷيلەستٸرۋ جەنە دامىتۋ.

بۇل رەتتە بيۋروكراتيياسىزداندىرۋ شەڭبەرٸندەگٸ بٸرقاتار فۋنكتسييالار دا عارىش قىزمەتٸ سالاسىنداعى ۋەكٸلەتتٸ ورگاننىڭ قۇزىرەتٸنەن الىنىپ تاستالدى.

سونداي-اق «مەملەكەتتٸك كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەر تۋرالى», «دەربەس دەرەكتەر جەنە ولاردى قورعاۋ تۋرالى», «پوشتا بايلانىسى تۋرالى», «اقپاراتتاندىرۋ تۋرالى» زاڭدارعا دا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلۋدە.

سوڭعىسى, ايتپاقشى, قامتاماسىز ەتەدٸ:

– مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ, جەكە جەنە زاڭدى تۇلعالاردىڭ اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ مونيتورينگٸنٸڭ بٸرىڭعاي كٶزقاراسىن قالىپتاستىرۋ;

– اقپاراتتىق قاۋٸپسٸزدٸك ينتسيدەنتتەرٸنٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە ەلەۋمەتتٸك, تابيعي جەنە تەحنوگەندٸك سيپاتتاعى تٶتەنشە جاعدايلاردا, تٶتەنشە نەمەسە سوعىس جاعدايى ەنگٸزٸلگەندە الدىن الۋ جەنە جەدەل دەن قويۋ;

– ينتەرنەت جەلٸسٸنٸڭ قازاقستاندىق سەگمەنتٸ كەڭٸستٸگٸنٸڭ جۇمىس ٸستەۋٸن جەنە ٷيلەستٸرۋٸن قامتاماسىز ەتۋ;

– مەملەكەتتٸك جەنە مەملەكەتتٸك ەمەس ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستاردىڭ, باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدٸڭ, اقپاراتتىق جٷيەلەردٸڭ جەنە ولاردى قامتاماسىز ەتەتٸن اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسييالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيٸن ارتتىرۋ;

– ەلەكتروندىق اقپاراتتىق رەسۋرستاردا قامتىلعان دەربەس دەرەكتەردٸ جيناۋ, ٶڭدەۋ جەنە قورعاۋ تەرتٸبٸن ايقىنداۋ;

– جەكە دەرەكتەردٸ قورعاۋعا باعىتتالعان قۇقىقتىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق جەنە تەحنيكالىق شارالاردى ەزٸرلەۋ جەنە پايدالانۋ;

– «ەلەكتروندىق ٷكٸمەتتٸڭ» اقپاراتتاندىرۋ وبەكتٸلەرٸن, سونداي-اق اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسييالىق قىزمەتتەردٸ قۇرۋ, دامىتۋ, پايدالانۋ, ساتىپ الۋ كەزٸندەگٸ تەرتٸپتٸ ۇيىمداستىرۋشىلىق-ەدٸستەمەلٸك قامتاماسىز ەتۋ.

زاڭ جوباسى 7 قاراشاعا دەيٸن قوعامدىق تالقىلاۋ ٷشٸن «اشىق زاڭدى تۇلعالار» سايتىندا ورنالاستىرىلعان.

بۇعان دەيٸن 2023 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ قازاقستاندىقتاردى قانداي ٶزگەرٸستەر كٷتٸپ تۇرعانىن ايتقان بولاتىنبىز.

ICRIAP «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبٸر زاڭنامالىق اكتٸلەرٸنە تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى نورمالاردى قاجەتسٸز (ارتىق) زاڭنامالىق رەتتەۋدٸ جويۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دايىندادى. سونىمەن, «ەلەكتروندىق قۇجات جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا تۋرالى» زاڭعا «ەلەكتروندىق قۇجات جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا سالاسىنداعى مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ نەگٸزگٸ ماقساتتارى مەن مٸندەتتەرٸ» دەگەن جاڭا باپ قوسىلدى.