Foto: TJM
Qazaqstandyq gidrometeorologiialyq ortalyq «Qazgidromet» RMK 2025 jylǵy kóktemgi tasqyn sýynyń boljamdy jaǵdaiy týraly aldyn ala boljamyn usyndy.Bul boljam qardyń erýi men ózender deńgeiiniń kóterilýine negizdelgen, dep habarlaidy Ult.kz.
Abai obysynda sý basý qaýipi joǵary aýdandarǵa: Aqsýat, Aiagóz, Besqaraǵai, Borodýliha, Jarma, Kókpekti, Úrjar, Maqanshy, Semei jatady. Al táýekel deńgeii ortasha: Abai, Jańasemei, Kýrchatov aýdandary kirip otyr.
Aqmola oblysy boiynsha Esil, Qalqutan, Jabai, Seleti ózenderinde, Esil ózeniniń arnasynyń boiynda ornalasqan ýchaskelerde qaýip joǵary bolyp sanalyp otyr. Joǵary táýekel: Tselinograd, Arshaly, Atbasar, Astrahan, Zerendi aýdandary. Al táýekel deńgeii ortasha: Bulandy, Jarqaiyń, Sandyqtaý, Ereimentaý, Qorǵaljyn, Býrabai, Shortandy, Esil, Jaqsy aýdandary, Kókshetaý, Qosshy qalalary. Sý basý qaýipi tómen bolyp esepteletin: Aqkól, Egindikól, Birjan sal jáne Stepnogorsk aýdandary.
Aqtóbe oblysy boljamdyq teńdeýlerdiń aldyn ala esepteý nátijeleri Tamdy, Bestamaq aýyldarynyń gidrologiialyq beketterinde jáne Elek ózeniniń Aqtóbe boiynda jáne Qobda aýdanynyń Qobda jáne Qoǵaly aýyldarynyń gidrologiialyq beketterinde, Úlken Qobda ózeniniń boiynda sýdyń shekti deńgeileriniń asý qaýpiniń joǵary ekenin kórsetedi. Sondai-aq Hromtaý, Alǵyn, Muǵaljar, Oiyl, Temir jáne Mártók aýdandarynyń aýmaqtary arqyly ótetin Or, Temir, Embi ózenderi men Elek ózeniniń tómengi aǵysynda osy kezeńde sý tasqyny qaýpi ortasha. Qyzyl sýdyń kóterilý qaýpi tómen ózender: Yrǵyz, Shieli, Qarǵaly, Qositek, Aqtasty, Qaraqobda, Kókpekti.
Almaty oblysy boiynsha ortasha táýekel: Balqash, Talǵar, Kegen, Jambyl aýdandary, al az táýekel: Almaty, Qonaev jáne Qarasai, Eńbekshiqazaq, Uiǵyr, Ile, Raiymbek aýdandary.
Atyraý oblysy boiynsha Jylyoi (Embi ózeni) jáne Qyzylqoǵa (Úiil, Saǵyz, Noǵaity ózenderi) aýdandarynda sý tasý qaýpi joǵary. Al Qurmanǵazy, Isatai, Inder men Mahambet jáne Maqatta qaýip ortasha dep esepteledi. Munyń ishine Atyraý qalasy aýdandary da kiredi.
Shyǵys Qazaqstan oblysy boiynsha joǵary táýekeli bar aýdandar: Zaisan, Tarbaǵatai, Kúrshim, Samara, Altai, Ulan, Glýbokovskii aýdandary. Táýekel deńgeii ortasha: Qatonqaraǵai, Úlken Naryn, Marqakól aýdandary, Ridder qalasynyń ákimshilik aýmaǵy.
Jambyl oblysynda Merke, Jýaly jáne Talas aýdandaryndaǵy ózen tasqyny ortasha táýekelderdi kórsetedi.
Jetisý oblysynda Alakól, Eskeldi, Kerbulaq, Kóksý aýdandarynda sý tasqyny qaýpi joǵary. Degenmen Panfilov, Sarqan aýdandarynda qyzyl sý basý qaýpi ortasha. Al tómen táýekel aimaqtaryna Taldyqorǵan jáne Qaratal, Aqsý aýdandary kiredi.
Batys Qazaqstan oblysynda Batys Qazaqstan oblysynyń aýmaǵynda Jaiyq ózenderiniń boiynda joǵary jáne ortasha kóterilýmen sý tasý kezeńi kútiletinin kórsetedi. Oral qalasy, Tasqala, Qaztalov, Terekti, Bórli, Shyńǵyrlaý, Syrym, Qaratóbe, Aqjaiyq aýdandary men Báiterek aýdany sý basý qaýpi joǵary aimaqtar sanatynda. Janǵala jáne Jánibek aýdandary – ortasha táýekel. Tómen táýekelge - Bókeiorda aýdany kirip tur.
Qostanai oblysynda táýekeli joǵary: Arqalyq jáne Jangeldi, Amangeldi, Naýryzym, Qarasý, Áýliekól, Sarykól, Uzynkól aýdandary; Al ortasha táýekel dárejesi boiynsha: Jitiqara, Qamysty, Fedorov, Qostanai aýdandary jáne Beiimbet Mailin atyndaǵy aýdan; Sondai-aq, táýekel deńgeii tómen: Qostanai, Lisakovsk, Rýdnyi jáne Denisovskii, Qamysty, Meńdiqara, Qarabalyq aýdandary jatady.
Qyzylorda oblysyndaǵy Jalaǵash aýdanynda sý tasý qaýpi joǵary bolsa, Jańaqorǵan, Shieli, Syrdariia, Qarmaqshy, Qazaly aýdandary jáne Qyzylorda ortasha qaýip bar, al eń tómengi táýekel: Aral aýdany.
Boljam boiynsha Qaraǵandy oblysynda joǵary táýekel: Aqtoǵai, Qarqaraly, Buqar jyraý aýdandary; ortasha táýekel: Nura, Osakarov aýdandary; jáne eń az táýekel: Abai, Shet aýdandary.
Mańǵystaý oblysynda sý tasqyny qaýpi az. Eger jaýyn-shashyn kóp jaýsa sý tasqyny qaýpi tónýi múmkin.
Pavlodar oblysy boiynsha Baianaýyl aýdany joǵary sý tasý qaýipi tónedi, al Mai, Aqqula, Pavlodar, Aqtoǵai aýdandary, Aqsý qalasy jáne oǵan irgeles aýyldyq aýmaq, Ekibastuz qalasy jáne oǵan irgeles aýyldyq aýmaq ortasha,
tómen táýekel: Sharbaqty, Ýspen, Jelezin, Ertis, Tereńkól aýdandary.
Soltústik Qazaqstan oblysynda joǵary táýekel: Ǵ.Músirepov, Shal aqyn, Esil, Qyzyljar aýdandary;
ortasha táýekel: Taiynsha, Ýálihanov, Aqjar, Timiriazev, Aiyrtaý aýdandary;
tómen táýekel: Mamliýt, Jambyl, M.Jumabaev, Aqqaiyń aýdandary.
Túrkistan oblysynda joǵary táýekel: Arys ózeni – Sháýildir aýyly (Otyrar aýdany). Táýekel deńgeii ortasha: Kókbulaq ózeni – Pisteli aýyly, Mashat ózeni – Kershetas aýyly, Arys ózeni – Jaskeshý aýyly (Túlkibas aýdany), Keles ózeni – Qazyǵurt aýyly (Qazyǵurt aýdany), Aqsý ózeni – Kólkent aýyly (Sairam aýdany), Shubarsý ózeni – Shubarsý aýyly (Ordabasy aýdany), Keles ózeni - saǵasy (Keles aýdany), Shaian ózeni - Aqbet ózeniniń saǵasynan 3,3 km tómen (Báidibek aýdany), Boraldai ózeni - Boraldai aýyly (Báidibek aýdany), Qarashyq ózeni - Hantaǵy aýyly, Ashylǵan ózeni - Maidantal aýyly (Saýran aýdany). Tómen táýekel: Jabaǵylysý ózeni – Jabaǵyly aýyly (Túlkibas aýdany), Aqsý ózeni – Sarqyrama aýyly, Sairam ózeni – Tasaryq aýyly, Boldybrek ózeni – Memlekettik tabiǵi qoryq kordonynyń mańynda (Tólebi aýdany), Bógen ózeni – Ekpindi aýyly (Arys aýdany), Qattabózen ózeni – Jaryqbas, Arystandy ózeni – Alǵabas aýyly (Báidibek aýdany), Arys ózeni – Arys beketi (Arys aýdany), Badam ózeni – Qyzyljar aýyly (Shymkent qalasy), Boraldai ózeni – Vasilevka aýyly (Jambyl oblysy, Jýaly aýdany).
