QR Densaýlyq saqtaý ministrliginiń Ulttyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ortalyǵy balalardy elektrondy temekiden qorǵaý joldaryn atady, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Elektrondy temeki (veip) - bul tartýǵa arnalǵan, dispersti tútin shyǵaratyn qurylǵy. Onyń pishini men kólemi ártúrli bolyp keledi. Keibiri ádettegi shylym, sigara nemese tútik siiaqty bolsa, keibiri qalam, fleshka jáne basqa da turmystyq, ádette jastar paidalanatyn zattarǵa uqsas. Ulttyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ortalyǵy qandai bola da, elektrondy temeki jastar úshin qaýipti ekenin eskertedi.
Ortalyq Qazaqstanda elektrondy temekini tutyný statistikasymen bólisti. Keiingi derekter boiynsha, jasóspirimder arasynda elektrondy sigaretter - eń jii paidalanylatyn temeki ónimderiniń birine ainalǵan. 11-15 jas aralyǵyndaǵy balalarǵa ortalyq júrgizgen zertteý qazirgi elektrondyq temekini tutynýshylar sany jas óse kele artyp kele jatqanyn anyqtaǵan. Bul ásirese uldar arasynda baiqalady.
«Osylaisha, elektrondy temekini tutynýshylar, aýyl balalarymen salystyrǵanda, qala balalary (4%) arasynda eki ese kóp. Qyzdarmen (1,6%) salystyrǵanda, uldar (4,6%) arasynda tipti úsh ese artyq. Elektrondy sigaretti tutynýshylar sany 15 jasqa qarai (5,2%) eki jarym ese ulǵaiyp otyr. Qazaqstandyq jastar arasynda elektrondy shylymnyń tanymaldyǵy keibir jaǵdaida ádettegi temekini tartýdan asyp túsedi. Keleshekte nikotini bar ónimderdiń osy jańa túrin paidalanýdyń ósimin kútýge bolady», - dep habarlaidy Ulttyq qoǵamdyq densaýlyq saqtaý ortalyǵynan.
Mysaly 2014 jyldan 2018 jylǵa deiin Qazaqstanda 13-15 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimder arasynda elektrondy temekini tartýdyń qarqyndy ósimi baiqalǵan. Uldar úsh ese, qyzdar eki ese osy ónimderdi jii paidalana bastaǵan.
«Elektrondy shylymnyń kópshiliginde nikotin bolady. Kóptegen elektrondy temekiden jaǵymdy mango, jemister men kremniń dámi shyǵyp turady. Áitse de elektrondy temekidegi aerozol ziiansyz emes. Quramynda nikotin, kantserogendi himikattar, ushpa organikalyq qospalar, ókpe aýrýyna bailanysty hosh iistendirgishter, nikel, qalaiy jáne qorǵasyn siiaqty aýyr metaldar bolýy múmkin. Jastar arasynda veiping keń taraǵan AQSh-ta elektrondy temekini tartýdyń keselinen 68 ólim jaǵdaiy tirkelip, 2806 adam ókpe aýrýyna shaldyqqan», - dep habarlaidy ortalyqtan.
Balalardy elektrondy temekiden qalai qorǵaý kerek? Ol úshin ortalyq temekiden taza orta qurý jónindegi keshendi saiasatty engizip, baǵany arttyryp, osyndai ónimderdiń marketingin shekteý kerektigin habarlaidy.
